Virus Tây Nile lan rộng ở Áo, tiến gần biên giới Đức​

World – Virus Tây Nile, một mầm bệnh nhiệt đới nguy hiểm có nguồn gốc từ châu Phi, đang lan rộng ngày càng mạnh ở châu Âu và hiện đã hình thành một điểm nóng mới tại Áo, ngay sát biên giới Đức. Ở người, virus này có thể gây rối loạn thần kinh nghiêm trọng như viêm màng não, viêm não hoặc liệt, dù khoảng 80% ca nhiễm diễn ra âm thầm, không có triệu chứng rõ rệt. Theo các chuyên gia, sự dịch chuyển của virus vào khu vực Trung Âu là tín hiệu đáng lo ngại trong bối cảnh khí hậu ấm lên và muỗi địa phương ngày càng đóng vai trò quan trọng trong lây truyền bệnh.​​

Năm 2024 đánh dấu mức kỷ lục mới: 37 ca nhiễm virus Tây Nile được xác nhận tại Áo, con số cao nhất từ trước tới nay. Trong số đó, 19 bệnh nhân phải nhập viện điều trị vì các triệu chứng nặng, bao gồm tổn thương thần kinh và biểu hiện nhiễm trùng nặng toàn thân. Theo nhà virus học Judith Aberle, trưởng nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Virus học, Đại học Y khoa Vienna, sự gia tăng đáng kể này cho thấy virus Tây Nile hiện đã “định cư” và lan rộng tại Áo, không còn là bệnh nhập khẩu từ các vùng nhiệt đới.​

Đáng chú ý, phần lớn các ca bệnh tập trung ở phía bắc bang Burgenland, khu vực giáp với Hungary và gần biên giới với các vùng thuộc Đông và Trung Âu. Tại đây, các nhà khoa học đã phát hiện một biến thể virus vốn trước kia chủ yếu được biết đến ở Nam và Đông Nam Âu, cho thấy các dòng virus đang di chuyển và thích nghi với điều kiện khí hậu mới. Sự xuất hiện của các điểm nóng bệnh mới ngay tại Trung Âu làm gia tăng nguy cơ virus tiếp tục lan sang các nước láng giềng như Đức.​

Song song với nghiên cứu lâm sàng, chương trình giám sát muỗi trên toàn quốc do Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES) triển khai cũng củng cố bức tranh đáng lo ngại về sự lan rộng của virus. Năm 2024, các nhà khoa học thu thập muỗi tại 68 địa điểm khác nhau trên cả nước và xét nghiệm tìm virus Tây Nile. Ba mẫu cho kết quả dương tính, trong đó hai mẫu đến từ khu vực Eisenstadt thuộc Burgenland, cho thấy muỗi bản địa đã trở thành vật chủ mang virus.​

Các chuyên gia cho rằng số ca nhiễm thực tế có thể cao hơn nhiều so với số liệu thống kê vì chỉ khoảng một trong năm người nhiễm xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh hoặc không có biểu hiện, hoặc chỉ có triệu chứng giống cúm nhẹ nên không được xét nghiệm và ghi nhận. Những rối loạn thần kinh nặng như viêm màng não hay viêm não chỉ gặp ở một tỷ lệ nhỏ, nhưng lại chính là nhóm ca bệnh khiến hệ thống y tế buộc phải cảnh giác.​

Trong bối cảnh đó, các nhà virus học nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giám sát liên tục, đặc biệt vào những tháng mùa hè khi muỗi phát triển mạnh. Họ khuyến nghị giới y tế nên cân nhắc khả năng nhiễm virus Tây Nile ở những bệnh nhân bị viêm màng não hoặc viêm não, ngay cả khi người bệnh không có tiền sử du lịch tới vùng nhiệt đới hay các quốc gia được coi là khu vực lưu hành truyền thống. Việc nhận diện sớm sẽ giúp khoanh vùng các khu vực nguy cơ mới và có biện pháp phản ứng kịp thời khi virus lan rộng.​

Hiện vẫn chưa có vắc xin hiệu quả dành cho người chống lại virus Tây Nile, nên phòng ngừa chủ yếu dựa vào hạn chế muỗi đốt và kiểm soát quần thể muỗi. Tại Ý, virus đã lưu hành trong nhiều năm và từng gây ra một loạt ca tử vong vào mùa hè, khiến các điểm đến du lịch nổi tiếng bị đặt vào tình trạng cảnh báo. Ở Hy Lạp, ít nhất bảy người đã thiệt mạng vì nhiễm virus vào năm 2025, cho thấy mối đe dọa này không còn là vấn đề xa xôi mà đã trở thành thực tế đối với các nước nghỉ dưỡng quen thuộc của người châu Âu.​

Các chuyên gia cảnh báo sự kết hợp giữa biến đổi khí hậu, mùa hè kéo dài và mật độ muỗi tăng cao đang tạo điều kiện thuận lợi cho những virus như Tây Nile dịch chuyển về phía bắc. Với việc Áo ghi nhận số ca mắc kỷ lục và muỗi bản địa đã chứng minh là mang mầm bệnh, ranh giới an toàn đối với các nước láng giềng, trong đó có Đức, đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.​