Bộ trưởng Quốc phòng Đức Pistorius thất hứa về kế hoạch nâng cấp Bundeswehr

Một năm trước, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius đã hứa trước lãnh đạo Bundeswehr về một “bước ngoặt có thể sờ thấy”: xây dựng chiến lược quân sự mới, điều chỉnh lại cấu trúc phòng thủ, mở rộng hệ thống hầm trú ẩn và cầu cống, cắt giảm bớt quan liêu – tổng cộng sáu kế hoạch trọng tâm phải được trình lên Quốc hội trước Lễ Phục sinh năm nay.

Hiện Lễ Phục sinh đã đến, kỳ họp cuối cùng trước kỳ nghỉ cũng đã kết thúc, nhưng không một văn bản nào trong số những kế hoạch được hứa hẹn xuất hiện trên bàn nghị sự của Quốc hội. Các nhóm nghị sĩ trong liên minh bảo thủ (CDU/CSU) vì thế tỏ ra hết sức bức xúc và coi đây là dấu hiệu của sự thiếu nghiêm túc trong cải tổ quốc phòng.

Trong khi đó, Pistorius lại đang công du nước ngoài, xuất hiện tại Brisbane (Australia) cùng người đồng cấp Pat Conroy, tạo nên hình ảnh đối lập khi ở quê nhà người ta vẫn “ngóng” những bản kế hoạch chiến lược đã được ông long trọng cam kết. Chuyến đi này được truyền thông Đức nhấn mạnh như một biểu tượng cho khoảng cách giữa lời hứa cải cách sâu rộng và thực tế trì trệ trong bộ máy quốc phòng.

Theo những gì ông công bố vào năm ngoái, chiến lược quân sự mới của Đức được kỳ vọng sẽ làm rõ cách thức Bundeswehr đối phó với nguy cơ xung đột quy mô lớn ở châu Âu, bảo vệ lãnh thổ, đồng minh và các tuyến hậu cần trọng yếu. Đi kèm với đó là kế hoạch tái bố trí lực lượng, nâng cấp kho tàng, bến bãi, cũng như định hình lại cách phối hợp với các nước NATO trong trường hợp khủng hoảng an ninh.

Một trụ cột khác là chương trình mở rộng hầm trú ẩn và cơ sở hạ tầng dân sự phục vụ quốc phòng, vốn từng đóng vai trò quan trọng trong thời Chiến tranh Lạnh nhưng đã bị bỏ quên sau nhiều năm cắt giảm ngân sách. Ý tưởng là tạo ra mạng lưới công trình đủ sức bảo vệ dân thường và duy trì hoạt động kinh tế – xã hội trong kịch bản khẩn cấp, từ cầu đường chiến lược đến các điểm trú ẩn kiên cố.

Đồng thời, Pistorius từng nhấn mạnh cần “chặt bỏ rừng thủ tục”, tức giảm bớt tầng lớp quan liêu đang làm chậm trễ mọi thương vụ mua sắm vũ khí, trang bị cho quân đội. Doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng nhiều lần phàn nàn các quy trình phê duyệt kéo dài khiến năng lực sản xuất không thể đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa nhanh chóng.

Việc chưa có văn bản cụ thể nào được trình lên Quốc hội khiến phe đối lập đặt câu hỏi liệu bộ Quốc phòng có thực sự kiểm soát được tiến trình cải tổ hay không, dù Berlin đang cam kết chi tiêu quốc phòng ở mức kỷ lục. Sự kết hợp giữa “giga-Ausgaben” – chi tiêu khổng lồ – và tình trạng thiếu định hướng chiến lược rõ ràng làm dấy lên nghi ngờ về hiệu quả sử dụng tiền thuế của người dân.

Trong bối cảnh an ninh châu Âu tiếp tục bất ổn, áp lực chính trị đối với Pistorius càng gia tăng, bởi ông được xem là một trong những bộ trưởng có uy tín nhất trong nội các và được kỳ vọng sẽ biến “bước ngoặt thời đại” trong quốc phòng thành hiện thực. Khoảng cách giữa cam kết chính trị và việc chậm trễ triển khai trên thực tế có thể nhanh chóng bào mòn hình ảnh đó nếu ông không sớm đưa ra được các kế hoạch cụ thể, minh bạch và đủ sức thuyết phục cả Quốc hội lẫn công chúng.