EU rót hơn 560 triệu euro thúc đẩy tăng trưởng xanh tại Việt Nam

Hà Nội – Ngày 24-3 tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU – Việt Nam với chủ đề “Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu: Hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững” đã quy tụ khoảng 500 đại biểu đến từ các cơ quan Chính phủ, tổ chức tài chính và doanh nghiệp hàng đầu của hai bên, cho thấy tầm quan trọng ngày càng tăng của quan hệ kinh tế Việt Nam – EU trong bối cảnh thế giới nhiều biến động. Sự kiện do Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam phối hợp với Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức, hướng tới mục tiêu kết nối nguồn lực công – tư để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.​

Phát biểu chỉ đạo tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc nhấn mạnh, hơn ba thập niên qua, quan hệ Việt Nam – EU đã phát triển mạnh mẽ với khuôn khổ hợp tác ngày càng hoàn thiện, trong đó Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) giữ vai trò động lực quan trọng đối với thương mại và đầu tư song phương. EU hiện là một trong những đối tác kinh tế lớn của Việt Nam với kim ngạch thương mại tăng đều và sự hiện diện ngày càng sâu của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu tại thị trường Việt Nam.​

Trong bối cảnh yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh và bao trùm, Phó Thủ tướng đề nghị EU tăng cường hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính xanh, chuyển giao công nghệ hiện đại và thúc đẩy các dòng vốn đầu tư chất lượng cao vào các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, kinh tế số, công nghệ bán dẫn và hạ tầng chiến lược. Ông đồng thời kêu gọi các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA) nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tạo nền tảng vững chắc cho làn sóng hợp tác mới.​​​

Tâm điểm của diễn đàn là việc EU công bố gói đầu tư hơn 560 triệu euro dành cho Việt Nam, tập trung vào hỗ trợ chuyển dịch năng lượng, phát triển giao thông bền vững và nâng cao năng lực hạ tầng quan trọng. Cao ủy EU về Đối tác quốc tế Jozef Síkela cho biết đây là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu tại Việt Nam, đồng thời đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn về năng lượng sạch và phát triển bền vững. Ông nhấn mạnh gói đầu tư được thiết kế theo hướng kết hợp nguồn lực tài chính công, các ngân hàng phát triển và khu vực tư nhân, qua đó tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng dài hạn và củng cố tính bền vững của nền kinh tế.​

Trong các dự án cụ thể, nhà máy thủy điện tích năng Bắc Ái với công suất 1.200 MW được xem là khoản đầu tư trọng điểm, đóng vai trò ổn định hệ thống điện và nâng cao khả năng tích hợp nguồn năng lượng tái tạo vào lưới điện quốc gia. Cùng với đó, EU cũng khởi động cơ chế hỗ trợ giao thông bền vững trị giá 40 triệu euro, hướng tới huy động hơn 1 tỉ euro cho các dự án đường sắt và giao thông đô thị quy mô lớn, góp phần giảm phát thải và cải thiện chất lượng hạ tầng vận tải công cộng.​

Một điểm nhấn khác là định hướng thúc đẩy tài chính xanh gắn với khu vực tư nhân, thông qua thỏa thuận tài trợ 200 triệu euro giữa EIB và Techcombank nhằm mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp Việt Nam. Nguồn vốn này ưu tiên cho các dự án trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, cùng các giải pháp giao thông sạch, từ đó khuyến khích doanh nghiệp chủ động đầu tư vào mô hình kinh doanh ít phát thải hơn.​

Với quy mô cam kết tài chính đáng kể và trọng tâm hướng vào chuyển đổi xanh, gói đầu tư mới của EU được kỳ vọng sẽ tạo thêm lực đẩy cho tiến trình thực hiện các mục tiêu phát thải ròng bằng “0” và chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam. Đồng thời, những sáng kiến này mở ra cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị bền vững toàn cầu, nâng cao vị thế trong quan hệ đối tác với EU trong giai đoạn chuyển đổi kinh tế – năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ.​