Nam Phi trục xuất công dân Kenya liên quan đến chương trình tị nạn của Mỹ

Nam Phi – Chính quyền Nam Phi thông báo sẽ trục xuất các công dân Kenya bị bắt giữ vì làm việc trái phép tại một trung tâm xử lý hồ sơ tị nạn của Hoa Kỳ. Vụ việc đang làm gia tăng căng thẳng ngoại giao giữa Pretoria và Washington.

Nhóm người này bị cáo buộc nhập cảnh vào Nam Phi bằng thị thực du lịch nhưng lại tham gia làm việc bất hợp pháp cho một chương trình của chính phủ Mỹ. Chương trình này nhằm mục đích tái định cư người Nam Phi da trắng (cộng đồng Afrikaner) sang Mỹ – một sáng kiến gây nhiều tranh cãi được chính quyền Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

Vi phạm quy định nhập cư

Theo tuyên bố từ Bộ Nội vụ Nam Phi, các công dân Kenya này làm việc cho Dịch vụ Giáo hội Thế giới (Church World Service), một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Kenya và là nhà thầu của chính phủ Mỹ. Trước đó, đơn xin thị thực lao động của họ cho công việc này đã bị chính quyền Nam Phi từ chối.

“Các công dân Kenya đã bị phát hiện đang làm việc dù chỉ sở hữu thị thực du lịch, vi phạm rõ ràng các điều kiện nhập cảnh,” Bộ Nội vụ Nam Phi nhấn mạnh. Những cá nhân này đã bị ra lệnh trục xuất và sẽ bị cấm nhập cảnh vào Nam Phi trong thời hạn 5 năm.

Phía Nam Phi cũng đặt câu hỏi về quy tắc ngoại giao, cho rằng sự hiện diện của các quan chức nước ngoài phối hợp với những lao động không có giấy tờ hợp lệ “làm dấy lên những nghi vấn nghiêm trọng về mục đích và nghi thức ngoại giao”. Bộ Quan hệ Quốc tế và Hợp tác Nam Phi đã bắt đầu các cuộc trao đổi chính thức với cả Hoa Kỳ và Kenya để giải quyết vấn đề.

Phản ứng từ phía Mỹ

Vụ bắt giữ đã vấp phải sự phản đối từ phía Hoa Kỳ. Bộ Ngoại giao Mỹ gọi hành động này là sự can thiệp “không thể chấp nhận được” vào các hoạt động tị nạn của họ và yêu cầu phía Nam Phi làm rõ vụ việc ngay lập tức. Mặc dù một số báo cáo ban đầu cho biết có nhân viên chính phủ Mỹ bị giữ lại trong thời gian ngắn, phía Nam Phi khẳng định không có quan chức Mỹ nào bị bắt giữ và địa điểm bị đột kích không phải là cơ sở ngoại giao.

Bối cảnh căng thẳng

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Mỹ và Nam Phi đang xấu đi, đặc biệt liên quan đến chương trình tị nạn của Mỹ dành riêng cho người da trắng Nam Phi. Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng người Afrikaner đang bị đàn áp tại quê nhà, một cáo buộc mà chính phủ Nam Phi kiên quyết bác bỏ và coi là thông tin sai lệch.

Chương trình này ưu tiên người da trắng Nam Phi trong hạn ngạch tị nạn của Mỹ, vốn đã bị cắt giảm đáng kể đối với các nhóm đối tượng khác. Chính phủ Nam Phi khẳng định người da trắng tại quốc gia này không đáp ứng các tiêu chí tị nạn quốc tế vì không có sự đàn áp hệ thống, tuy nhiên họ tuyên bố sẽ không ngăn cản bất kỳ ai nộp đơn xin tị nạn.