Thủ tướng Anh công khai phản đối kế hoạch áp thuế của Tổng thống Mỹ về Greenland​

Anh – Thủ tướng Anh Keir Starmer vừa có động thái hiếm hoi công khai bày tỏ bất đồng với Tổng thống Mỹ Donald Trump quanh kế hoạch áp thuế nhằm gây sức ép với các đồng minh châu Âu trong vấn đề Greenland. Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang khi Washington tuyên bố sẽ trừng phạt thuế quan đối với một số nước đồng minh, trong đó có Anh, do triển khai lực lượng tới Greenland để đáp trả những phát biểu cứng rắn từ phía Mỹ về tương lai hòn đảo chiến lược này.​

Theo thông tin từ Văn phòng Thủ tướng Anh, trước khi trao đổi với ông Trump, ông Starmer đã lần lượt điện đàm với Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Trong tất cả các cuộc trao đổi, nhà lãnh đạo Anh đều nhấn mạnh an ninh tại khu vực Cực Bắc là ưu tiên hàng đầu của các nước NATO, gắn trực tiếp với lợi ích an ninh của toàn bộ không gian châu Âu – Đại Tây Dương. Ông cũng khẳng định mạnh mẽ quan điểm cho rằng việc sử dụng thuế quan để gây sức ép lên các đồng minh chỉ vì họ tham gia những nỗ lực an ninh tập thể là một bước đi sai lầm.​

Giới quan sát cho rằng lập trường cứng rắn này có nguy cơ đẩy quan hệ giữa London và Washington vào giai đoạn khó đoán định hơn, bất chấp việc hai bên vẫn tuyên bố coi nhau là đối tác chiến lược then chốt. Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt thương mại đối với tám quốc gia châu Âu, bao gồm Anh, vì đã điều quân tới Greenland, động thái bị Nhà Trắng xem là “thách thức” đối với định hướng của Washington về tương lai hòn đảo. Một tuyên bố chung của các nước bị ảnh hưởng phát đi ngày 18/1 cảnh báo những lời đe dọa áp thuế từ phía Mỹ đang làm suy yếu quan hệ xuyên Đại Tây Dương và có thể châm ngòi cho một “vòng xoáy nguy hiểm” cả về chính trị lẫn kinh tế.​

Dự kiến trong cuộc họp báo tại Phố Downing ngày 19/1, Thủ tướng Starmer sẽ một lần nữa làm rõ quan điểm của Anh bằng những phát biểu được dự đoán là cứng rắn, song ông không có ý định thúc đẩy kịch bản trả đũa thuế quan hoặc các biện pháp đối kháng trực tiếp với Mỹ. Thay vào đó, London muốn duy trì đối thoại trong khuôn khổ quan hệ đồng minh, cố gắng dung hòa lập trường nguyên tắc với nhu cầu bảo vệ lợi ích kinh tế song phương.​

Theo các nguồn tin chính phủ, ông Starmer sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng lâu dài của quan hệ Anh – Mỹ, đồng thời kỳ vọng mối quan hệ cá nhân vốn được cho là khá tốt giữa ông và Tổng thống Trump có thể giúp tháo gỡ phần nào bế tắc hiện nay. Trong nhiệm kỳ vừa qua, sự linh hoạt trong kênh trao đổi giữa hai nhà lãnh đạo đã giúp Anh tránh được một số mức thuế mà Washington từng đe dọa áp lên hàng hóa châu Âu. London hy vọng kênh này vẫn có thể phát huy hiệu quả, ít nhất là để giảm mức độ căng thẳng và tạo thời gian cho các bên tính toán những phương án mang tính xây dựng hơn.​

Trong hồ sơ Ukraine, Thủ tướng Anh được đánh giá là đã đóng vai trò trung gian tích cực giữa Washington và các thủ đô châu Âu, thúc đẩy các gói hỗ trợ quân sự và tài chính trong khi vẫn duy trì được sự đồng thuận trong nội bộ NATO. Tuy nhiên, ở câu chuyện Greenland, chính phủ Anh công khai đứng về phía Đan Mạch trong tranh chấp liên quan đến định hướng tương lai và quyền kiểm soát hòn đảo, qua đó cho thấy London sẵn sàng chấp nhận khác biệt với Washington khi lợi ích chiến lược của châu Âu bị đe dọa. Việc ông Starmer trực tiếp lên tiếng phản đối cách tiếp cận của Tổng thống Mỹ được nhìn nhận như một lời nhắc nhở rằng quan hệ đồng minh không đồng nghĩa với việc đồng thuận trong mọi hồ sơ.​

Sự can dự trực tiếp của Thủ tướng Anh vào tranh cãi về Greenland đánh dấu một trong những lần hiếm hoi ông công khai phê phán một lãnh đạo quốc tế mà ông vẫn duy trì quan hệ tương đối thân thiện. Động thái này vì thế không chỉ mang tính chất phản ứng ngắn hạn với kế hoạch áp thuế, mà còn gửi đi thông điệp rộng hơn về cách London nhìn nhận vai trò của mình trong cấu trúc an ninh châu Âu sau hàng loạt biến động địa chính trị. Nhiều nhà phân tích cho rằng Anh đang muốn khẳng định tiếng nói độc lập hơn trong NATO, đồng thời giữ vị thế cầu nối giữa Mỹ và Liên minh châu Âu trên các vấn đề chiến lược.​

Ở cấp nội các, Bộ trưởng Văn hóa Anh Lisa Nandy cũng đã lên tiếng chỉ trích những lời đe dọa áp thuế của Tổng thống Trump trong chương trình “Sunday with Laura Kuenssberg” trên BBC. Bà mô tả các tuyên bố từ Nhà Trắng là “vô cùng không hữu ích và phản tác dụng”, đồng thời cho rằng cần một cuộc tranh luận “chín chắn” với Washington thay vì để căng thẳng leo thang qua những thông điệp cứng rắn gửi qua lại. Theo bà Nandy, Tổng thống Trump thường đưa ra các quan điểm rất mạnh rồi sau đó khuyến khích đối thoại, và Nhà Trắng trên thực tế vẫn để ngỏ khả năng đàm phán khi đối tác thể hiện lập trường rõ ràng nhưng không đóng sập cánh cửa thương lượng.​

Nữ Bộ trưởng cũng khẳng định Anh sẽ không thỏa hiệp trong vấn đề tương lai Greenland, coi đây là chủ đề “không thể thương lượng”. Lập trường này phản ánh quan điểm chung của nhiều nước châu Âu khi xem Greenland là mấu chốt trong cấu trúc an ninh Cực Bắc, nơi cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt. Việc Mỹ sử dụng công cụ thuế quan để gây sức ép với các đồng minh châu Âu vì những khác biệt về định hướng lãnh thổ và an ninh được đánh giá là sẽ tạo ra tiền lệ đáng lo ngại cho quan hệ xuyên Đại Tây Dương.​

Đối với cộng đồng người Việt tại Đức và người Đức gốc Việt, những diễn biến này không chỉ là câu chuyện tranh chấp địa chính trị xa xôi. Đức là một trong những trụ cột kinh tế và chính trị của Liên minh châu Âu, đồng thời là đối tác thương mại lớn của Mỹ, nên bất kỳ căng thẳng thuế quan nào giữa Washington và châu Âu đều có thể tác động tới tăng trưởng, việc làm và môi trường kinh doanh tại quốc gia này. Trong bối cảnh nhiều người Việt tại Đức đang làm việc trong các ngành xuất khẩu, công nghiệp chế tạo hoặc dịch vụ gắn với thị trường nội khối EU, nguy cơ leo thang trả đũa thương mại có thể khiến triển vọng việc làm và thu nhập trở nên khó đoán định hơn.​