EU siết chặt nhãn mác, snack “vị thịt” tại Anh đứng trước nguy cơ đổi tên​

EU – Đề xuất quy định dán nhãn thực phẩm mới của Liên minh châu Âu (EU) đang làm dấy lên tranh luận tại Anh, khi nhiều loại snack “vị thịt” nhưng không hề chứa thịt động vật có thể buộc phải đổi tên nếu muốn tiếp tục lưu thông trên thị trường chung. Theo đề xuất này, các nhà sản xuất sẽ không được phép sử dụng các thuật ngữ gợi liên tưởng đến thịt nếu sản phẩm không có “các bộ phận ăn được của động vật” trong thành phần, với mục tiêu làm rõ thông tin cho người tiêu dùng và hạn chế việc các sản phẩm có nguồn gốc thực vật mượn tên gọi dễ gây hiểu nhầm.​

Nếu được thông qua, quy định mới có thể chạm tới cả một phân khúc lớn của thị trường đồ ăn vặt Anh, nơi các loại bim bim, khoai tây chiên và mì ăn liền “vị thịt” thực chất chủ yếu dùng đậu nành, men, thảo mộc và gia vị để tạo hương. Những cái tên quen thuộc như Monster Munch vị thịt bò nướng, mì gà nấm hay khoai tây chiên vị thịt xông khói có nguy cơ phải thay đổi cách đặt tên, thay vì tiếp tục sử dụng các từ gợi tả trực tiếp đến thịt. Các dòng khoai tây chiên mang hương vị thịt như Walkers Smoky Bacon hoặc Roast Chicken cũng nằm trong nhóm sản phẩm có khả năng bị ảnh hưởng nếu chuẩn dán nhãn mới của EU được áp dụng rộng rãi.​

Làn sóng thay đổi này có thể tạo sức ép đáng kể đối với ngành snack mặn tại Anh, lĩnh vực được ước tính có giá trị khoảng 5,4 tỷ bảng mỗi năm. Không chỉ dừng ở câu chuyện bao bì, tên gọi sản phẩm và chi phí marketing, các doanh nghiệp còn phải cân nhắc nguy cơ điều chỉnh công thức, chiến lược phân phối và thông điệp truyền thông để đáp ứng các chuẩn mực mới. Nhiều ý kiến từ giới kinh doanh cảnh báo chi phí đổi nhãn, tái thiết kế bao bì và làm lại chuỗi cung ứng có thể không hề nhỏ, nhất là với các thương hiệu nội địa quy mô vừa và nhỏ.​​

Theo một số quan chức, nếu cơ chế liên kết được thông qua, Tòa án Công lý Liên minh châu Âu (ECJ) có thể đóng vai trò giám sát việc thực thi một số quy định, qua đó ảnh hưởng tới quyền tự chủ lập pháp hậu Brexit mà Anh từng nỗ lực theo đuổi. Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (FSA) cảnh báo nếu đàm phán không đạt được cơ chế miễn trừ cho một số sản phẩm cụ thể, doanh nghiệp trong nước sẽ buộc phải tuân thủ các chuẩn nhãn mác mới, kể cả với những mặt hàng chỉ lưu hành nội địa.​​

Các tổ chức nghiên cứu và tư vấn cũng bày tỏ không ít băn khoăn về hệ quả kinh tế. Ông Frank Furedi, Giám đốc điều hành tổ chức tư vấn MCC Brussels, đánh giá yêu cầu dán nhãn mới có thể làm tăng chi phí cho nhiều thương hiệu thực phẩm của Anh vì phải điều chỉnh bao bì, quy trình sản xuất, thậm chí tái định vị sản phẩm trên thị trường. Đại diện tổ chức phi chính phủ WePlanet thì lo ngại việc đồng bộ sâu với tiêu chuẩn EU có thể kìm hãm sự phát triển của những lĩnh vực thực phẩm mới nổi tại Anh, như thực phẩm có nguồn gốc thực vật hay thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.​​

Thỏa thuận về tiêu chuẩn thực phẩm chỉ là một phần trong khuôn khổ hợp tác rộng hơn giữa Anh và EU, được hai bên thống nhất từ tháng 5 năm ngoái. London kỳ vọng cơ chế mới này có thể có hiệu lực vào giữa năm 2027, đồng thời khuyến nghị cộng đồng doanh nghiệp sớm chuẩn bị cho các thay đổi có thể xảy ra, từ việc rà soát danh mục sản phẩm đến tiên liệu những kịch bản như đổi tên những gói snack “vị thịt” vốn đã quen thuộc với người tiêu dùng Anh.​