Chiến sự Iran: Danh sách cơ sở năng lượng ở Vùng Vịnh bị tấn công trong ngày thứ 20 chiến tranh

World – Trong ngày thứ 20 kể từ khi bùng phát chiến tranh Iran, các đòn tập kích nhằm vào hạ tầng dầu khí tại Vùng Vịnh đã gia tăng cả về phạm vi lẫn mức độ, báo hiệu nguy cơ xung đột trượt sâu sang một cuộc “chiến tranh năng lượng” với tác động khó lường tới thị trường toàn cầu.​

Theo kênh Al Jazeera (Qatar), động thái mới của Iran được xem là đòn trả đũa sau vụ không kích của Israel nhằm vào mỏ khí South Pars – mắt xích chiến lược trong chuỗi cung ứng khí đốt khu vực. Thay vì chỉ giới hạn đáp trả trên lãnh thổ đối phương trực tiếp, Tehran đã lựa chọn gia tăng sức ép với nhiều quốc gia Vùng Vịnh thông qua việc đánh vào các cơ sở then chốt của ngành dầu khí và khí tự nhiên.​

Tại Qatar, tên lửa Iran được thông báo đã tấn công khu công nghiệp Ras Laffan, trung tâm xử lý và xuất khẩu khí đốt chủ lực của nước này. Vụ tấn công vào rạng sáng 19/3 gây ra thiệt hại được Doha mô tả là “đáng kể”, làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung khí hóa lỏng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vốn đã nhạy cảm với các diễn biến tại Trung Đông.​

Kuwait ghi nhận hai vụ tấn công liên tiếp nhằm vào các nhà máy lọc dầu trọng yếu Mina al-Ahmadi và Mina Abdullah ở phía Nam đất nước. Tập đoàn Dầu khí Kuwait cho biết thiết bị bay không người lái đã đánh trúng một đơn vị đang vận hành tại nhà máy Mina al-Ahmadi, cách thủ đô khoảng 50 km, gây ra hỏa hoạn nhưng không ghi nhận thương vong. Nhà máy Mina Abdullah cũng bị UAV tấn công, dẫn tới cháy nổ cục bộ, buộc lực lượng chức năng phải khẩn trương triển khai các biện pháp khống chế để tránh lan rộng.​

Tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), giới chức năng đang xử lý các sự cố tại cơ sở khí Habshan và mỏ dầu Bab sau khi mảnh vỡ từ các tên lửa bị đánh chặn rơi xuống khu vực này. Cho đến nay, UAE chưa ghi nhận thiệt hại về người nhưng cảnh báo các vụ rơi mảnh vỡ tên lửa có thể gây rủi ro an ninh cho các công trình năng lượng trọng yếu, buộc nước này phải nâng mức cảnh giới.​

Saudi Arabia cũng không nằm ngoài vòng xoáy tấn công khi Bộ Quốc phòng nước này xác nhận một UAV đã rơi xuống nhà máy lọc dầu Samref tại cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ. Mức độ thiệt hại đang được đánh giá, song sự cố lập tức thu hút sự chú ý quốc tế do Samref là liên doanh giữa tập đoàn dầu khí Saudi Aramco và ExxonMobil (Mỹ), với công suất xử lý hơn 400.000 thùng dầu thô mỗi ngày và sản xuất các sản phẩm tinh chế như propane, dầu diesel, nhiên liệu hàng hải và lưu huỳnh. Việc một cơ sở có sự tham gia của doanh nghiệp Mỹ trở thành mục tiêu càng làm gia tăng tính nhạy cảm của cuộc đối đầu giữa Iran với liên minh Mỹ – Israel và các đồng minh khu vực.​

Trong bối cảnh các mũi tấn công dồn dập nhằm vào “huyết mạch” năng lượng tại Vùng Vịnh, 12 quốc gia trong khu vực và lân cận đã nhóm họp khẩn cấp ở cấp bộ trưởng vào ngày 18/3. Thành phần tham dự bao gồm Qatar, Azerbaijan, Bahrain, Ai Cập, Jordan, Kuwait, Liban, Pakistan, Saudi Arabia, Syria, Thổ Nhĩ Kỳ và UAE, phản ánh mức độ quan ngại chung trước nguy cơ xung đột lan rộng và kéo dài.​

Thông cáo sau cuộc họp nhấn mạnh yêu cầu Iran phải chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của các nước trong khu vực. Các bộ trưởng đồng thời kêu gọi tôn trọng luật pháp quốc tế, luật nhân đạo quốc tế và nguyên tắc láng giềng hữu nghị, coi đây là điều kiện tiên quyết để kiềm chế leo thang, khôi phục phần nào ổn định và tạo không gian cho giải pháp ngoại giao.​

Dù vậy, thực tế trên chiến trường cho thấy các đòn đánh trả qua lại đang có xu hướng dịch chuyển trọng tâm sang những mục tiêu vừa mang tính kinh tế vừa mang tính chiến lược. Sau khi Israel tấn công mỏ khí South Pars – nơi gắn liền với lợi ích trực tiếp của Iran – phản ứng đáp trả bằng việc đánh vào các cơ sở LNG của Qatar hay nhà máy lọc dầu có cổ phần của doanh nghiệp Mỹ tại Saudi Arabia cho thấy Tehran muốn gửi đi tín hiệu răn đe mạnh mẽ.​