Chính phủ Đức tính lập tập đoàn nhà ở liên bang

CHLB Đức – Trước tình trạng xây dựng nhà ở bị đình trệ trên khắp nước Đức, Bộ trưởng Xây dựng liên bang Verena Hubertz đề xuất thành lập một doanh nghiệp nhà ở thuộc sở hữu nhà nước, có nhiệm vụ trực tiếp xây dựng và quản lý quỹ nhà cho người dân. Bà coi đây là “một bước ngoặt lớn” trong chính sách nhà ở, khi nhà nước không chỉ hỗ trợ mà còn tự mình trở thành một chủ đầu tư quan trọng trên thị trường.

Hiện nay, nhiệm vụ về bất động sản của chính phủ liên bang chủ yếu do Cơ quan Bất động sản Liên bang (Bima) đảm trách, tập trung vào việc cung cấp và quản lý nhà ở, trụ sở cho công chức và cơ quan nhà nước. Theo bà Hubertz, mô hình này không còn đáp ứng được yêu cầu thực tế bởi nhu cầu nhà ở giá phải chăng đang lan rộng trong toàn xã hội, đặc biệt tại các đô thị lớn. Vì vậy, bà cho rằng cần một công ty nhà ở liên bang mới, với nhiệm vụ rõ ràng là cung cấp nhà ở cho “phần lớn dân số”, chứ không chỉ cho một nhóm người làm việc trong khu vực công.

Ý tưởng về một tập đoàn nhà ở công quyền quy mô lớn cũng được Bộ trưởng Tài chính liên bang Lars Klingbeil ủng hộ mạnh mẽ. Phát biểu tại Quỹ Bertelsmann, ông nhấn mạnh nhà nước phải có khả năng “xây nhà trên quy mô lớn” trong tương lai, thay vì chỉ dựa vào các nhà đầu tư tư nhân hay chính quyền địa phương. Theo Klingbeil, một công ty nhà ở quốc gia sẽ giúp tạo thêm nguồn cung ổn định, giảm áp lực giá thuê và kéo thị trường trở lại quỹ đạo lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa kế hoạch này, không chỉ cần ý chí chính trị mà còn phải thay đổi cả nền tảng pháp lý. Bộ trưởng Hubertz thừa nhận Hiến pháp liên bang hiện hành chưa cho phép chính phủ can dự sâu như vậy vào lĩnh vực nhà ở, nên việc sửa đổi Hiến pháp là điều không thể tránh khỏi. Bà nêu rõ vấn đề này trong phát biểu tại Ngày Xây dựng Nhà ở tổ chức ở Berlin, đồng thời lưu ý rằng mọi can thiệp của nhà nước đều phải được thiết kế sao cho không bóp méo cạnh tranh và vẫn tôn trọng thẩm quyền của các bang, thành phố.

Theo bà Hubertz, trong nội bộ chính phủ liên bang đang diễn ra các cuộc trao đổi chi tiết về cấu trúc, phạm vi nhiệm vụ và cơ chế tài chính của doanh nghiệp nhà ở mới. Không chỉ là việc thành lập một pháp nhân mới, bà nhấn mạnh cần một “gói cải cách lớn hơn” bao trùm cả quy định xây dựng, thủ tục cấp phép, chính sách thuế và hỗ trợ cho nhà đầu tư. Các cuộc thảo luận này dự kiến sẽ kéo dài trong suốt mùa hè, với mục tiêu đưa ra một dự thảo cải cách có thể trình quốc hội trong nhiệm kỳ hiện tại.

Tham vọng cải cách nhà ở cũng gắn chặt với tương lai chính trị của đảng SPD sau những kết quả bầu cử cấp bang thất vọng gần đây tại Baden-Württemberg và Rheinland-Pfalz. Hubertz thẳng thắn nhìn nhận đảng của bà “trong thời gian dài bị coi là lực lượng cản trở cải cách”, thường bị xem là bảo thủ trong chính sách kinh tế và cơ cấu nhà nước. Bà cho rằng để giành lại niềm tin của cử tri, SPD phải chứng minh được mình dám khởi xướng và thực hiện những thay đổi lớn, thay vì chỉ điều chỉnh nhỏ lẻ.

Trọng tâm, theo Hubertz, là khôi phục “lời hứa về cơ hội thăng tiến xã hội” từng gắn liền với các chính phủ SPD trong quá khứ. Điều đó có nghĩa là người lao động, nếu làm việc chăm chỉ, phải có cơ hội thực tế sở hữu một căn nhà hoặc ít nhất là sống trong một căn hộ tử tế với mức thuê hợp lý. Một tập đoàn nhà ở liên bang đủ mạnh, có thể xây và cho thuê nhà với giá phải chăng, được bà xem là công cụ cụ thể để biến lời hứa này thành hiện thực trong bối cảnh giá nhà leo thang và lãi suất tăng.