Máy đo sóng não AI giá 250.000 đồng: tham vọng “đọc” suy nghĩ con người

Việt Nam – Một nhóm sinh viên trẻ vừa gây chú ý tại cuộc thi lập trình LotusHacks 2026 với giải pháp máy đo sóng não ứng dụng trí tuệ nhân tạo, có khả năng giải mã tín hiệu não bộ và chuyển chúng thành ngôn ngữ, với chi phí chỉ khoảng 250.000 đồng cho mỗi thiết bị theo giới thiệu ban đầu. Thiết bị được thiết kế để ghi nhận các đường sóng khi quét não, sau đó dùng mô hình AI đã huấn luyện để “đọc” suy nghĩ và diễn dịch thành câu chữ mà người dùng có thể hiểu. Cách tiếp cận này mở ra khả năng hỗ trợ giao tiếp cho những người gặp khó khăn về ngôn ngữ, đồng thời gợi mở nhiều ứng dụng trong giáo dục, y tế và công nghệ hỗ trợ.

Giải pháp trên do đội FocusIQ thực hiện, gồm bốn sinh viên đang học tại các trường đại học ở Singapore, cho thấy cách thế hệ trẻ trong khu vực tiếp cận các công nghệ tiên tiến như AI và giao diện não – máy. Thay vì nhắm đến những hệ thống phức tạp, chi phí cao như các phòng thí nghiệm lớn, nhóm chọn hướng đi tối giản với phần cứng rẻ, tập trung vào thiết kế thuật toán và mô hình xử lý dữ liệu não bộ. Theo phần trình bày tại cuộc thi, mục tiêu của đội là chứng minh rằng các ứng dụng mang tính “khoa học viễn tưởng” như đọc suy nghĩ không còn chỉ nằm trong tay những tập đoàn lớn mà có thể được các nhóm nhỏ hiện thực hóa nếu biết tận dụng AI nguồn mở và linh kiện giá rẻ.

Điểm khiến nhiều người dự sự kiện bất ngờ là mức chi phí mà nhóm đưa ra: khoảng 250.000 đồng cho một máy “đọc” ngôn ngữ từ sóng não, thấp hơn rất nhiều so với những thiết bị AI tương tự trên thế giới thường được bán với giá hàng nghìn USD. Con số này, nếu được kiểm chứng trong thực tế, có thể thay đổi cách các tổ chức giáo dục, cơ sở y tế hoặc phòng thí nghiệm nhỏ tiếp cận công nghệ giao diện não – máy. Dù vậy, để từ một nguyên mẫu đoạt giải tại cuộc thi đến sản phẩm thương mại hóa, nhóm chắc chắn còn phải đối mặt với nhiều yêu cầu khắt khe về độ chính xác, an toàn, chuẩn đạo đức và quy định pháp lý.

Giải pháp FocusIQ giành giải nhất LotusHacks 2026 sau hai ngày tranh tài tại TP.HCM, nơi gần 1.000 nhà đổi mới sáng tạo từ 30 quốc gia cùng tụ hội để phát triển các dự án AI trong thời gian giới hạn. LotusHacks là cuộc thi lập trình sáng tạo do một nhóm học sinh Việt Nam phối hợp với HackHarvard và Quỹ GenAI Fund tổ chức, kết hợp bài toán công nghệ với tinh thần đổi mới bền bỉ. Trong 36 giờ, các đội phải xây dựng một dự án AI xoay quanh bốn chủ đề: giải pháp công nghệ cho giáo dục, cho doanh nghiệp, cho người dùng – công nghệ và cho xã hội – di chuyển, sau đó thuyết trình trước hội đồng giám khảo.

Nguyễn Hoàng Bách, người sáng lập LotusHacks, cho biết cuộc thi bắt đầu được chuẩn bị từ tháng 10-2025 và nhanh chóng thu hút số lượng đăng ký vượt trội, với gần 1.000 thí sinh đến từ các nước như Mỹ, Canada, Úc, Pháp, Singapore, Anh, Malaysia và nhiều quốc gia khác. Khoảng 60% người tham dự là các nhà đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, cho thấy sức hút của lĩnh vực AI với giới trẻ trong nước. Theo Bách, độ tuổi thí sinh rất đa dạng, từ học sinh trung học đến những lập trình viên giàu kinh nghiệm, tạo nên bức tranh nhiều lớp về cộng đồng công nghệ mới nổi.

Ban tổ chức coi đây là tín hiệu tích cực gửi đến cộng đồng quốc tế: Việt Nam đang xây dựng năng lực AI với tốc độ nhanh và có thể đứng ở tuyến đầu của làn sóng công nghệ mới. Bản thân cuộc thi cũng được kỳ vọng trở thành một nền tảng để kết nối giới trẻ Việt Nam với những mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu, giúp họ tiếp cận mentor, nhà đầu tư và các chương trình ươm tạo quốc tế. Việc một sản phẩm như máy đo sóng não AI giá rẻ đoạt giải cao càng củng cố hình ảnh một thế hệ lập trình viên Việt Nam sẵn sàng thử sức với các bài toán khó và nhạy cảm về mặt công nghệ.

Ở góc nhìn của nhà đầu tư, bà Laura Nguyen, giám đốc Quỹ GenAI Fund, nhận định Việt Nam không còn là “thị trường chờ được khám phá” đối với công nghệ AI. Với lợi thế dân số trẻ, tỷ lệ người dùng Internet cao và khả năng thích ứng nhanh với các công cụ số, Việt Nam được đánh giá đang hình thành một làn sóng nhân lực AI có thể thu hút sự chú ý của các công ty công nghệ hàng đầu thế giới. Những cuộc thi như LotusHacks, cùng với sự xuất hiện của các dự án gây tò mò như máy đo sóng não AI giá rẻ, được xem là bước đệm để các tài năng trẻ tiến gần hơn tới sân chơi toàn cầu.