Quỹ Đức: Công cụ mới huy động vốn tư nhân cho đầu tư

CHLB Đức – Hoạt động đầu tư từ khu vực tư nhân tại Đức đang chững lại rõ rệt, trong khi nền kinh tế lại cần nguồn vốn lớn cho hạ tầng, số hóa và chuyển đổi năng lượng. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, chính phủ liên bang xây dựng một công cụ mới mang tên “Quỹ Đức” (Deutschlandfonds), đặt mục tiêu kích hoạt dòng vốn tư nhân thông qua các bảo lãnh, cam kết và cho vay lãi suất thấp.​

Theo thỏa thuận liên minh giữa CDU/CSU và SPD, nhà nước không chỉ dựa vào chi tiêu công được tài trợ bằng nợ cho các dự án như đường sắt, đường bộ hay hạ tầng số, mà còn chủ động mời gọi giới đầu tư tư nhân cùng tham gia. Trọng tâm là những lĩnh vực được coi là then chốt cho tăng trưởng tương lai, như hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp và các công ty đổi mới sáng tạo. Thực tế nhiều start-up sau những bước đi đầu tiên khá thành công lại khó tiếp cận vốn ngân hàng vì bị đánh giá rủi ro cao, từ đó bỏ lỡ cơ hội mở rộng quy mô.​

Trong bối cảnh đó, Quỹ Đức được thiết kế như một cơ chế chia sẻ rủi ro: chính phủ liên bang sẽ đứng ra bảo lãnh hoặc tham gia một phần vào các giao dịch tài chính để “gỡ” bớt rủi ro cho nhà đầu tư tư nhân. Kế hoạch dự kiến bố trí tổng cộng 10 tỷ euro cho công cụ này trong những năm tới, với kỳ vọng tạo sức bật để huy động thêm khoảng 100 tỷ euro vốn tư nhân đổ vào nền kinh tế.​

Tuy mang tên “quỹ”, nhưng Deutschlandfonds không phải là một quỹ đầu tư tư nhân theo nghĩa truyền thống. Thay vào đó, đây là một cấu trúc khung, dưới đó nhiều quỹ và nền tảng tài chính khác nhau sẽ hoạt động, bao gồm cả các công cụ hiện hữu như quỹ nguyên liệu thô được chính phủ tiền nhiệm thiết lập. Quỹ nguyên liệu này có nhiệm vụ hỗ trợ các doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung các nguyên liệu thiết yếu, giảm lệ thuộc vào một số thị trường rủi ro.​

Một phần quan trọng khác của Quỹ Đức sẽ tập trung vào tài trợ hạ tầng năng lượng, đặc biệt là mở rộng và hiện đại hóa lưới điện – điều kiện cốt lõi cho chuyển đổi năng lượng và phát triển công nghiệp. Như trước đây, Ngân hàng tái thiết KfW – định chế tài chính thuộc sở hữu nhà nước – sẽ đóng vai trò then chốt trong việc triển khai các chương trình cho vay ưu đãi và bảo lãnh trong khuôn khổ quỹ.​

Mô hình Deutschlandfonds vì vậy được xem là nỗ lực dung hòa hai mục tiêu: duy trì kỷ luật ngân sách nhưng vẫn thúc đẩy đầu tư ở quy mô lớn mà ngân sách nhà nước khó có thể tự mình gánh vác. Thông qua việc “kéo” dòng tiền tư nhân vào các dự án có ý nghĩa chiến lược, chính phủ hy vọng tạo ra hiệu ứng lan tỏa cho tăng trưởng, đổi mới và việc làm trong trung và dài hạn