Nhật Bản xả kho dầu chiến lược bình ổn nguồn cung từ 26/3

Nhật Bản – Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thông báo chính phủ sẽ bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ chiến lược quốc gia từ ngày 26/3, nhằm đảm bảo nguồn cung năng lượng trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động. Bà khẳng định mục tiêu của động thái này là duy trì nguồn cung cần thiết cho nền kinh tế, đồng thời giảm thiểu rủi ro gián đoạn trong trường hợp giá dầu tiếp tục leo thang hoặc chuỗi cung ứng toàn cầu gặp trục trặc.​

Theo thông tin được Thủ tướng Takaichi chia sẻ trên nền tảng X ngày 24/3, bên cạnh việc xả dầu từ kho dự trữ quốc gia, Nhật Bản cũng dự kiến cho phép giải phóng một phần lượng dầu hiện do các nước sản xuất khác gửi trong các kho dự trữ chung tại nước này ngay trong tháng 3. Điều này cho thấy Tokyo đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác, không chỉ trông vào nguồn lực trong nước mà còn sử dụng linh hoạt các cơ chế hợp tác quốc tế để ứng phó với sức ép nguồn cung.​

Trước quyết định xả kho dự trữ của chính phủ, Tokyo đã sớm hành động ở khu vực tư nhân khi cho phép các doanh nghiệp bắt đầu xả dầu từ kho dự trữ thương mại từ tuần trước. Lượng dầu được đưa ra thị trường từ khối tư nhân tương đương khoảng 15 ngày tiêu thụ trong nước, tạo thêm “vùng đệm” tạm thời cho nguồn cung, qua đó góp phần trấn an thị trường và doanh nghiệp sử dụng nhiều năng lượng.​

Trong phát biểu trước đó, Thủ tướng Takaichi cũng cho biết phần dầu dự kiến xả từ kho dự trữ của chính phủ có quy mô lớn hơn, tương đương khoảng một tháng tiêu thụ nội địa. Việc kết hợp hai nguồn – kho tư nhân và kho quốc gia – giúp Nhật Bản chủ động điều tiết nhịp độ bơm dầu ra thị trường, tránh gây cú sốc cung quá mạnh nhưng vẫn đủ sức tạo tín hiệu rõ ràng về quyết tâm bình ổn.​

Nhật Bản hiện nằm trong nhóm các quốc gia sở hữu lượng dầu dự trữ chiến lược lớn nhất thế giới, với hơn 400 triệu thùng tính đến tháng 12/2025. Kho dự trữ này được xây dựng qua nhiều năm, nhằm bảo vệ nền kinh tế trước các biến cố địa chính trị, thiên tai hoặc các cú sốc giá dầu toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nước này phụ thuộc mạnh vào nhập khẩu năng lượng.​

Giữa tháng 3, chính phủ Nhật Bản cho biết sẽ bán ra khoảng 80 triệu thùng dầu từ nguồn dự trữ, tương đương 45 ngày cung ứng. Quy mô này đủ lớn để tạo ảnh hưởng nhất định lên cán cân cung – cầu trong nước, giúp giảm áp lực đối với các doanh nghiệp lọc – hóa dầu, vận tải và sản xuất công nghiệp, vốn đang chịu chi phí nhiên liệu cao.​

Quyết định xả kho lần này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu liên tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị, gián đoạn vận tải biển và các chính sách cắt giảm sản lượng từ một số nước sản xuất lớn. Đối với Nhật Bản – nền kinh tế công nghiệp hóa với nhu cầu nhập khẩu dầu thô rất lớn – việc chủ động sử dụng “vũ khí dự trữ” được xem là lựa chọn hợp lý để hạn chế nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trong ngắn hạn.​

Động thái của Tokyo cũng được giới phân tích nhìn nhận như một thông điệp chính sách: chính phủ sẵn sàng can thiệp khi biến động giá dầu có nguy cơ tác động tiêu cực đến tăng trưởng, lạm phát và đời sống người dân. Tuy nhiên, việc xả kho dự trữ chiến lược thường chỉ mang tính tạm thời, bởi về dài hạn, Nhật Bản vẫn phải đối mặt với bài toán đa dạng hóa nguồn cung, thúc đẩy năng lượng tái tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng để giảm phụ thuộc vào dầu nhập khẩu.​

​