Người tự xưng lính Nhật đột nhập sứ quán Trung Quốc ở Tokyo

Nhật Bản – Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 24/3 cho biết một người Nhật Bản tự nhận là quân nhân tại ngũ thuộc Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản đã trèo tường, dùng vũ lực xâm nhập trái phép vào khuôn viên đại sứ quán Trung Quốc tại quận Minato, thủ đô Tokyo. Vụ việc được phía Bắc Kinh mô tả là nghiêm trọng, xảy ra ngay trong khu vực cơ quan đại diện ngoại giao vốn được coi là mục tiêu cần được bảo vệ nghiêm ngặt theo luật pháp quốc tế.​

Theo thông tin được đưa ra tại cuộc họp báo thường kỳ vài giờ sau khi xảy ra vụ việc, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm cho biết nghi phạm đã la hét, tự xưng là “lính Nhật” và đe dọa sẽ sát hại các nhân viên ngoại giao Trung Quốc đang làm việc tại đây. Người này được cho là đã viện dẫn “danh nghĩa một vị thần” để biện minh cho hành động, khiến bầu không khí trong khuôn viên sứ quán trở nên hỗn loạn trong chốc lát.​

Ông Lâm Kiếm nói Bắc Kinh “sốc trước sự việc” và đã lập tức gửi kháng thư chính thức tới chính phủ Nhật Bản, yêu cầu Tokyo mở điều tra toàn diện, làm rõ động cơ của nghi phạm cũng như những sơ hở trong công tác bảo vệ an ninh cho cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài. Trung Quốc đồng thời đề nghị phía Nhật có biện pháp ngăn chặn, không để những vụ việc tương tự tiếp diễn, bảo đảm an toàn tuyệt đối cho nhân viên và tài sản ngoại giao.​

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết người đột nhập đã bị khống chế và sau đó thừa nhận hành vi của mình trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng. Tuy nhiên, Bắc Kinh không nêu rõ danh tính, tuổi tác hay giới tính của người này, cũng như không tiết lộ chi tiết về việc liệu nghi phạm có thực sự là quân nhân đang phục vụ trong Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản hay không.​

Giới quan sát nhận định việc một cá nhân tự nhận là “lính Nhật” đột nhập sứ quán Trung Quốc tại Tokyo, lại kèm theo lời đe dọa sát hại nhà ngoại giao “nhân danh một vị thần”, có thể khiến dư luận hai nước thêm nhạy cảm trong bối cảnh quan hệ song phương vẫn tồn tại nhiều bất đồng lịch sử và chiến lược. Bắc Kinh có lý do để nhấn mạnh tính chất “xâm nhập bằng vũ lực”, bởi điều này liên quan trực tiếp tới nghĩa vụ bảo vệ cơ quan ngoại giao mà nước chủ nhà phải tuân thủ theo Công ước Vienna.​

Dù chưa có thông tin về thương vong hay thiệt hại vật chất, vụ việc đặt ra câu hỏi về khả năng đảm bảo an ninh tại các cơ sở ngoại giao ở Tokyo, nhất là khi nghi phạm có thể tiếp cận và trèo qua tường sứ quán. Sự việc cũng có thể khiến chính phủ Nhật Bản chịu sức ép phải rà soát lại quy trình phối hợp giữa lực lượng an ninh sở tại và bộ phận bảo vệ nội bộ của các phái bộ ngoại giao nước ngoài.​

Hình ảnh phát ngôn viên Lâm Kiếm được truyền thông nhắc lại, cho thấy Bắc Kinh muốn gửi đi thông điệp cứng rắn rằng bất kỳ hành vi đe dọa nào nhằm vào nhân viên ngoại giao Trung Quốc đều bị coi là không thể chấp nhận. Việc Trung Quốc nhanh chóng công bố và lên án công khai vụ việc cũng cho thấy nước này muốn nêu rõ trách nhiệm của Tokyo trong việc điều tra, xử lý và ngăn ngừa rủi ro an ninh đối với các cơ quan ngoại giao trên lãnh thổ Nhật Bản.​

​