Việt Nam chưa phải dùng nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia

Việt Nam – Nguồn cung xăng dầu trong nước hiện vẫn đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3, đồng thời tiếp tục được bổ sung nên Việt Nam chưa phải sử dụng đến nguồn dự trữ quốc gia. Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, tại cuộc họp ngày 10/3, lượng dự trữ bắt buộc tại các doanh nghiệp đầu mối đang đảm bảo khoảng 20 ngày cung ứng theo quy định, qua đó tạo dư địa nhất định cho điều hành. Ông cho biết nguồn dự trữ quốc gia chỉ được kích hoạt trong trường hợp đặc biệt, khi nguồn nhập khẩu bị thiếu hụt nghiêm trọng hoặc sản xuất trong nước sụt giảm mạnh, và đến thời điểm này chưa xuất hiện kịch bản đó.​

Lãnh đạo Bộ Công Thương khẳng định cơ quan điều hành đã xây dựng các kịch bản ứng phó khác nhau, bám sát diễn biến thị trường, kế hoạch sản xuất của các nhà máy lọc dầu và nhu cầu tiêu dùng. Trên cơ sở đó, nguồn xăng dầu trong nước được đánh giá là vẫn đủ khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong tháng 3, dù ở một số thời điểm, hiện tượng người dân đổ xô đi mua, xếp hàng tại một số cây xăng khiến tâm lý lo ngại gia tăng. Tình trạng xếp hàng dài tại một số cửa hàng bán lẻ được lý giải chủ yếu do yếu tố tâm lý và phân bổ nguồn hàng cục bộ, không phản ánh nguy cơ đứt gãy nguồn cung trên phạm vi toàn quốc.​

Theo quy định hiện hành, cơ cấu dự trữ xăng dầu của Việt Nam được hình thành từ ba nguồn chính: dự trữ thương mại, dự trữ sản xuất và dự trữ quốc gia. Trong đó, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối phải duy trì mức dự trữ thương mại tương đương khoảng 20 ngày cung ứng, còn các thương nhân phân phối duy trì khoảng 5 ngày, tạo lớp đệm quan trọng trong chuỗi cung ứng. Hai nhà máy lọc dầu trong nước đảm nhận phần dự trữ sản xuất, còn nguồn dự trữ quốc gia hiện tương đương khoảng 7 ngày sử dụng, được giữ vai trò “phao cứu sinh” trong những tình huống khẩn cấp.​

Về chiến lược trung và dài hạn, Quyết định 861/2023 về quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu và khí đốt đặt mục tiêu xây dựng hệ thống kho chứa xăng dầu riêng nhằm nâng công suất dự trữ. Theo đó, đến năm 2030, năng lực dự trữ sẽ đáp ứng khoảng 15-20 ngày nhập khẩu ròng, sau đó tăng lên mức 25-30 ngày nhập ròng đối với xăng dầu thành phẩm và dầu thô. Khi cộng gộp với năng lực dự trữ thương mại và sản xuất, Việt Nam đặt mục tiêu nâng tổng mức dự trữ dầu thô và sản phẩm xăng dầu trên cả nước lên 75-80 ngày nhập khẩu ròng, phấn đấu tiệm cận mốc 90 ngày để tăng độ an toàn năng lượng.​

Liên quan nguồn dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết Việt Nam hiện có nhiều lựa chọn nhập khẩu từ khu vực Đông Nam Á, Mỹ và Trung Đông. Một số lô hàng từ Trung Đông thời gian gần đây bị chậm trễ do tình hình địa chính trị, nhưng nguồn cung trên thị trường thế giới nhìn chung không thiếu; yếu tố gây sức ép chủ yếu là biến động giá. Đa dạng hóa nguồn cung, mở rộng đối tác và linh hoạt trong đàm phán được xem là những giải pháp then chốt để giảm rủi ro gián đoạn nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy.​

Trước diễn biến giá cả và nguồn cung quốc tế, Chính phủ đã chủ động tăng cường “vùng đệm” cho thị trường trong nước. Ngày 9/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết Việt Nam đã huy động khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác nhằm bảo đảm nguồn cung trước mắt, giảm nguy cơ thiếu hụt trong bối cảnh nhập khẩu có thể biến động. Theo ước tính của Thứ trưởng Tân, với lượng dầu thô này và các lô hàng bổ sung trong thời gian tới, nguồn cung xăng dầu trong nước có thể đảm bảo tương đương khoảng 30-45 ngày tiêu thụ, tùy theo kế hoạch vận hành của từng nhà máy lọc dầu và mức độ nhu cầu thực tế trên thị trường.​