Slovakia ngừng hỗ trợ điện khẩn cấp cho Ukraine, thúc đẩy liên kết năng lượng với Hungary​

World – Ukrenergo, đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia Ukraine, cho biết Slovakia đã gửi văn bản chính thức thông báo chấm dứt Thỏa thuận Hỗ trợ Khẩn cấp Tương trợ (MAIC) giữa hai nước, với thời điểm hết hiệu lực vào tháng 5 tới nhưng không nêu rõ lý do. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh hệ thống năng lượng Ukraine vẫn chịu nhiều sức ép do cơ sở hạ tầng bị tàn phá bởi xung đột kéo dài. Trước đó, ngày 24/2, Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố đã chỉ đạo nhà điều hành lưới điện quốc gia dừng cung cấp điện khẩn cấp cho Ukraine nếu việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba không được nối lại.​

Theo Ukrenergo, việc Slovakia chấm dứt thỏa thuận hỗ trợ khẩn cấp sẽ không gây tác động trực tiếp tới người tiêu dùng tại Ukraine, bởi nguồn điện từ MAIC vốn chỉ được sử dụng không thường xuyên và với quy mô hạn chế. Hoạt động trao đổi điện giữa hai nước vẫn tiếp tục diễn ra trên cơ sở thương mại thông qua các cơ chế đấu giá công suất truyền tải, qua đó duy trì một kênh kết nối năng lượng song phương ở mức ổn định hơn và có dự báo. Tuy vậy, việc mất đi một kênh hỗ trợ khẩn cấp trong bối cảnh hạ tầng điện Ukraine vẫn dễ bị tổn thương được đánh giá là tạo thêm rủi ro cho an ninh năng lượng của Kiev trong những tình huống cực đoan như tấn công ồ ạt hoặc thời tiết khắc nghiệt.​

Song song với bước đi này, Slovakia và Hungary đang đẩy mạnh hợp tác nhằm xây dựng một tuyến kết nối nhiên liệu mới, qua đó giảm sự phụ thuộc vào các nguồn trung chuyển truyền thống. Sau cuộc họp của Hội đồng Ngoại giao EU ngày 17/3, Bộ trưởng Ngoại giao và Thương mại Hungary Péter Szijjártó thông báo ông đã ký một thỏa thuận quan trọng với Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Saková về việc xây dựng đường ống dẫn xăng và dầu diesel kết nối trực tiếp nhà máy lọc dầu ở Bratislava (Slovakia) với nhà máy tại Százhalombatta (Hungary). Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm đa dạng hóa tuyến cung ứng sản phẩm dầu mỏ trong khu vực.​

Dự án đường ống mới có chiều dài khoảng 127 km, với công suất vận chuyển dự kiến 1,5 triệu tấn sản phẩm dầu mỏ mỗi năm, bao gồm xăng và dầu diesel. Phía Hungary nhấn mạnh tuyến ống này sẽ góp phần tăng cường an ninh năng lượng cho cả hai nước, hạn chế sự phụ thuộc vào các tuyến trung chuyển dễ bị tổn thương, đồng thời giảm thiểu tác động từ các yếu tố địa chính trị và nguy cơ gián đoạn nguồn cung từ bên ngoài. Việc kết nối trực tiếp hai nhà máy lọc dầu lớn trong khu vực cũng giúp Slovakia và Hungary nâng cao khả năng chủ động trong điều phối sản lượng, tối ưu hóa chi phí logistics và linh hoạt hơn trước các cú sốc nguồn cung.​

Theo kế hoạch, đường ống sẽ được triển khai xây dựng và dự kiến hoàn thành trong nửa đầu năm tới. Khi đi vào vận hành, tuyến kết nối mới được kỳ vọng trở thành một trụ cột quan trọng trong mạng lưới hạ tầng năng lượng khu vực, giúp hai nước tăng sức đề kháng trước các rủi ro bên ngoài và củng cố hợp tác lâu dài. Đây cũng là thông điệp cho thấy Budapest và Bratislava ưu tiên các giải pháp đảm bảo lợi ích năng lượng quốc gia trong bối cảnh môi trường an ninh và kinh tế châu Âu nhiều biến động.​

Trong khi đó, quan hệ giữa Hungary và Slovakia với Ukraine liên tục căng thẳng liên quan đến sự cố trên tuyến đường ống dẫn dầu Druzhba, vốn đi qua lãnh thổ Ukraine và là tuyến cung cấp dầu thô của Nga cho hai nước thành viên EU này. Hungary và Slovakia hiện vẫn nhập khẩu dầu Nga theo cơ chế miễn trừ trừng phạt, khiến tranh cãi quanh Druzhba mang màu sắc vừa kinh tế, vừa chính trị. Thủ tướng Hungary Viktor Orban cáo buộc Ukraine trì hoãn việc sửa chữa đường ống và sử dụng vấn đề này như một đòn bẩy nhằm gây sức ép với EU trong các gói vay trị giá 90 tỷ euro dành cho Kiev cũng như những gói trừng phạt mới nhắm vào Nga. Phía Ukraine bác bỏ cáo buộc, khẳng định tuyến đường ống đã bị hư hại sau một cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái cuối tháng 1 và cần thời gian sửa chữa để bảo đảm an toàn vận hành.​

​