Gia đình tội phạm Syria và hóa đơn 1 triệu euro cho ngân sách Đức

Baden-Württemberg – Một gia đình người Syria với khoảng 20 thành viên đang trở thành ví dụ gây tranh cãi nhất về chi phí xã hội mà một nhóm tội phạm có tổ chức mang lại cho bang Baden-Württemberg, miền tây nam nước Đức. Những hành vi phạm pháp lặp đi lặp lại của các con trong gia đình không chỉ tạo ra áp lực an ninh tại thành phố Stuttgart mà còn khiến ngân sách phải chi ra hơn 1 triệu euro cho hệ thống nhà tù, tố tụng và xử lý hành chính, làm dấy lên câu hỏi về hiệu quả của chính sách hội nhập và kiểm soát tội phạm.​

Nhân vật trung tâm của câu chuyện là Almudy H., 44 tuổi, trưởng gia đình tị nạn Syria được đưa tới Đức trong bối cảnh khủng hoảng di cư những năm trước. Gia đình này có tám người con, trong đó nhiều người đã mang tiền án, tiền sự với các tội danh liên quan đến đe dọa, trộm cắp, tấn công và các hành vi bạo lực khác, trở thành “khách quen” của cảnh sát và tòa án tại Stuttgart. Theo tài liệu mà Bộ Tư pháp và Di trú bang cung cấp cho một nghị sĩ đảng AfD, chi phí dành cho việc giam giữ, xử lý tư pháp và các biện pháp liên quan đối với gia đình này đã vượt quá 1 triệu euro – một con số đủ lớn để biến vụ việc thành đề tài tranh luận chính trị.​

Đi sâu vào các hạng mục chi phí có thể thấy bức tranh phức tạp hơn nhiều so với những khẩu hiệu đơn giản về “tiền thuế của dân”. Khoản hơn 1 triệu euro không chỉ là chi phí ăn ở trong trại giam, mà còn bao gồm chi phí vận hành hệ thống nhà tù, đội ngũ quản giáo, an ninh, chi phí cho các phiên tòa, luật sư chỉ định, phiên dịch, trợ giúp xã hội, cũng như kinh phí dành cho các biện pháp di trú và trục xuất nếu được quyết định. Khi các con của Almudy H. liên tục tái phạm, các khoản chi này được cộng dồn qua nhiều năm, phơi bày một lỗ hổng lớn trong năng lực can thiệp sớm và ngăn chặn hành vi phạm tội tái diễn.​

Về phía xã hội Đức, câu chuyện này chạm trực tiếp vào tâm lý bất bình của người đóng thuế. Nhiều người đặt câu hỏi vì sao một gia đình được tiếp nhận nhân đạo lại có thể quay lưng với luật pháp nước sở tại, trong khi chi phí bảo vệ cộng đồng khỏi các hành vi bạo lực của họ lại do chính cộng đồng phải chi trả. Sự bức xúc ấy càng dễ bị thổi phồng trong bối cảnh lạm phát, chi phí sinh hoạt tăng cao và ngân sách cho giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội phải “thắt lưng buộc bụng”, khiến mỗi euro chi cho nhà tù hay biện pháp cưỡng chế đều bị soi xét kỹ hơn.​

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ chính sách, việc biến gia đình Almudy H. thành biểu tượng cho toàn bộ người tị nạn là một cách tiếp cận nguy hiểm. Phần lớn người tị nạn tại Đức tuân thủ pháp luật, làm việc, đóng thuế và cố gắng hòa nhập; họ không xuất hiện trên mặt báo vì đơn giản họ không gây ra bê bối. Nếu những trường hợp phạm tội có hệ thống như gia đình này bị khai thác triệt để bởi các lực lượng dân túy để cổ vũ sự bài xích, thì hệ quả có thể là một làn sóng nghi kỵ nhắm chung vào toàn bộ cộng đồng nhập cư, làm đổ vỡ những nỗ lực hội nhập được xây dựng trong nhiều năm.​

Vụ việc đồng thời phản chiếu một vấn đề khác: khả năng của chính quyền địa phương trong việc xử lý những “điểm nóng” tội phạm mang tính gia đình, dòng họ. Khi một nhóm người liên quan chặt chẽ về mặt huyết thống cùng tham gia các hành vi phạm tội, việc trấn áp thuần túy bằng giam giữ không đủ tạo ra thay đổi bền vững, bởi những mô thức hành vi và giá trị đã được củng cố qua nhiều năm. Các chương trình can thiệp xã hội, giáo dục, hỗ trợ nghề nghiệp, cũng như việc xem xét nghiêm túc quy chế cư trú và khả năng trục xuất đối với những người cố ý lặp lại tội trạng, cần được triển khai theo cách có mục tiêu và thống nhất, thay vì xử lý vụ việc từng người một.​

Trong bối cảnh đó, 1 triệu euro chi cho gia đình tội phạm này không chỉ là “tiền mất” theo nghĩa đơn giản, mà có thể coi là chi phí của một hệ thống chưa vận hành tối ưu. Nếu các biện pháp giám sát, can thiệp sớm và phối hợp giữa cảnh sát – tòa án – cơ quan di trú được thực hiện quyết liệt hơn từ những tiền án đầu tiên, rất có thể số tiền ngân sách phải bỏ ra đã ít hơn, và cộng đồng cũng bớt đi nhiều lo lắng về an ninh. Vấn đề không chỉ là trừng phạt, mà là khả năng ngăn chặn vòng xoáy phạm tội trước khi nó trở thành gánh nặng kéo dài cho cả xã hội.​