Chứng khoán châu Âu lao dốc, giá kim loại tăng vì căng thẳng thuế quan Mỹ–EU

World – Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua một phiên giao dịch nhiều biến động khi nhà đầu tư đồng loạt rút khỏi cổ phiếu và tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, sau những tuyên bố cứng rắn mới nhất từ Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào châu Âu trong vấn đề Greenland.​

Cổ phiếu châu Âu mất điểm mạnh

Ngày 19/1, các chỉ số chứng khoán chính tại châu Âu đồng loạt quay đầu giảm sâu sau khi Tổng thống Donald Trump đe dọa áp các mức thuế quan mới đối với hàng hóa từ Liên minh châu Âu (EU), gắn với kế hoạch Washington muốn kiểm soát đảo Greenland giàu tài nguyên. Nhiều chính phủ châu Âu đã ra tuyên bố thể hiện lập trường “đoàn kết”, công khai phản đối cảnh báo áp thuế lên tới 25% nếu Greenland không được nhượng lại cho Mỹ, càng khiến tâm lý thị trường thêm bất ổn.​

Kết thúc phiên giao dịch, chỉ số DAX của Đức giảm 1,3% xuống 24.959,06 điểm, chỉ số CAC 40 của Pháp mất 1,8% còn 8.112,02 điểm, trong khi FTSE 100 của Anh lùi 0,4% xuống 10.195,35 điểm. Các nhóm cổ phiếu nhạy cảm với thương mại toàn cầu, vốn phụ thuộc nhiều vào dòng chảy hàng hóa và tâm lý tiêu dùng, chịu áp lực bán ra rất mạnh.​

Các chuyên gia thị trường nhận định nhà đầu tư đang gặp khó khăn trong việc thích nghi với chuỗi thông tin “bất thường” liên tiếp xoay quanh chính sách thương mại và các tuyên bố đột ngột từ Nhà Trắng, khi rủi ro chính trị ngày càng trở thành yếu tố chi phối biến động giá tài sản. Việc thiếu một lộ trình rõ ràng về thuế quan, cũng như khả năng các biện pháp trả đũa lẫn nhau giữa Mỹ và EU leo thang, khiến các quyết định đầu tư ngắn hạn trở nên thận trọng hơn.​

Kim loại quý tăng vọt vì nhu cầu trú ẩn

Trái ngược với sắc đỏ trên sàn chứng khoán, thị trường kim loại quý lại chứng kiến dòng tiền chảy mạnh vào vàng và bạc. Trong bối cảnh tâm lý né tránh rủi ro lan rộng, các tài sản được xem là “nơi trú ẩn an toàn” đã trở thành điểm đến ưu tiên của giới đầu tư quốc tế.​

Giá vàng trong phiên giao dịch tại châu Âu tăng khoảng 1,6% so với ngày trước đó, được hỗ trợ bởi lo ngại căng thẳng thương mại Mỹ–EU có thể kéo dài và tác động tiêu cực đến triển vọng tăng trưởng. Giá bạc thậm chí còn bứt phá mạnh hơn, vọt hơn 4% và lập mức đỉnh mới trong lịch sử, phản ánh mức độ phòng thủ ngày càng cao trong danh mục của các quỹ và tổ chức tài chính lớn.​

Theo giới phân tích, vàng và bạc tiếp tục giữ vai trò “hàng rào” quan trọng trước những rủi ro khó lường đến từ địa chính trị và thương mại quốc tế. Diễn biến này cũng cho thấy kỳ vọng về một giai đoạn biến động kéo dài, khi nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận lợi suất thấp hơn để đổi lấy sự an toàn tương đối.​

Cổ phiếu hàng xa xỉ, ôtô chịu sức ép

Tại châu Âu, những doanh nghiệp có doanh thu lớn từ xuất khẩu sang Mỹ là những bên phản ứng nhạy nhất trước các cảnh báo thuế quan mới. Thị trường ghi nhận áp lực bán tập trung vào nhóm cổ phiếu hàng xa xỉ, ôtô và các ngành công nghiệp phụ thuộc chuỗi cung ứng xuyên Đại Tây Dương.​

Cổ phiếu tập đoàn hàng xa xỉ LVMH giảm gần 5% trong phiên 19/1, cho thấy lo ngại rằng bất kỳ rào cản thương mại bổ sung nào cũng có thể làm suy yếu nhu cầu đối với các sản phẩm cao cấp tại thị trường Mỹ. Trong khi đó, cổ phiếu hãng xe Đức BMW mất gần 4%, phản ánh rủi ro lâu nay vẫn âm ỉ quanh khả năng Mỹ áp thuế cao hơn đối với ôtô và linh kiện nhập khẩu từ châu Âu.​

Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp thuộc lĩnh vực quốc phòng lại hưởng lợi khi nhà đầu tư tìm kiếm những cái tên ít chịu tác động trực tiếp từ thuế quan và bất ổn thương mại. Cổ phiếu Rheinmetall của Đức tăng hơn 1%, trong bối cảnh chi tiêu quốc phòng tại châu Âu và Mỹ được dự báo duy trì ở mức cao do môi trường an ninh toàn cầu phức tạp.​

Mỹ cảnh báo EU về “đòn trả đũa”

Làn sóng bán tháo cổ phiếu tại châu Âu càng thêm mạnh sau phát biểu cứng rắn của Bộ trưởng Tài chính Mỹ bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF). Quan chức này cảnh báo việc EU sử dụng các biện pháp thuế quan trả đũa đối với Mỹ liên quan đến Greenland sẽ là “thiếu khôn ngoan”, hàm ý nguy cơ đối đầu thương mại có thể leo thang nếu hai bên không tìm được tiếng nói chung.​

Trong bối cảnh Washington muốn gia tăng mức độ kiểm soát đối với các tuyến đường hàng hải và nguồn tài nguyên ở Bắc Đại Tây Dương, Greenland được nhìn nhận như một “nút chiến lược” cả về quân sự lẫn kinh tế. Các nước châu Âu, đặc biệt là những thành viên chủ chốt của EU, lo ngại các bước đi đơn phương có thể phá vỡ cân bằng hiện tại và buộc họ phải đưa ra những lựa chọn khó khăn về chính sách đối ngoại.​

Phiên 19/1 cũng trùng với kỳ nghỉ lễ tại Mỹ, nên các sàn chứng khoán lớn ở New York đóng cửa, không có giao dịch. Điều này khiến châu Âu trở thành “tâm điểm” phản ánh tâm lý toàn cầu trong ngày, với mức biến động tập trung vào các tài sản niêm yết tại Frankfurt, Paris và London.​

Tín hiệu trái chiều từ kinh tế toàn cầu

Trên bình diện vĩ mô, bức tranh kinh tế thế giới tiếp tục xuất hiện những tín hiệu trái chiều trong cùng một ngày. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu năm 2026 lên mức 3,3%, nhờ kỳ vọng bùng nổ đầu tư vào công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số.​

Tuy nhiên, IMF cũng đồng thời cảnh báo chính những khoản đầu tư quy mô lớn này có thể trở thành nguồn rủi ro nếu tạo ra bong bóng tài sản hoặc bị ảnh hưởng bởi các quyết định chính sách bất ngờ. Bên cạnh đó, khả năng căng thẳng thương mại tái diễn giữa các nền kinh tế lớn, như trường hợp Mỹ–EU hiện nay, vẫn là một trong những ẩn số có thể kéo tụt đà phục hồi.​

Ở châu Á, dữ liệu mới công bố cho thấy kinh tế Trung Quốc tăng trưởng ở mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ trong năm vừa qua, chủ yếu do chi tiêu tiêu dùng suy yếu và cuộc khủng hoảng nợ kéo dài trong lĩnh vực bất động sản. Sức cầu nội địa giảm tốc tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đặt ra thách thức đối với thương mại toàn cầu, trong đó có xuất khẩu từ châu Âu và nhiều quốc gia mới nổi.​​

Việc các tập đoàn lớn của Đức trong ngành ôtô, công nghiệp chế tạo hay hàng tiêu dùng cao cấp đối mặt áp lực từ rủi ro thuế quan có thể ảnh hưởng đến triển vọng việc làm, tiền lương và kế hoạch mở rộng sản xuất tại địa phương. Với những gia đình gắn bó với thị trường chứng khoán, quỹ hưu trí hay các sản phẩm đầu tư dài hạn, các nhịp giảm mạnh của chỉ số DAX hay STOXX 600 cũng là lời nhắc nhở về tầm quan trọng của đa dạng hóa danh mục và theo dõi sát các diễn biến chính sách quốc tế.