Cách tính thuế mới với người bán hàng online trên sàn từ 2026​

Việt Nam – Từ năm 2026, hộ và cá nhân bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử sẽ chuyển sang cơ chế kê khai và nộp thuế theo doanh thu thực tế, thay cho cách áp thuế khoán trước đây. Các sàn sẽ khấu trừ và nộp thuế thay ngay trên từng giao dịch, nhưng với những người có doanh thu lớn, việc tự quyết toán cuối năm vẫn là bắt buộc để xác định chính xác số thuế phải nộp.​

Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi, từ năm 2026, hộ và cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế nếu doanh thu trong năm vượt 500 triệu đồng. Mức doanh thu này được hiểu là tổng tiền bán hàng hóa, dịch vụ và các khoản thu khác trong năm, không phân biệt kinh doanh truyền thống hay qua nền tảng số. Với nhóm bán hàng trên sàn thương mại điện tử, Nghị định 117/2025 quy định sàn có trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay, thông qua việc khấu trừ ngay khi đơn hàng hoàn tất và người mua thanh toán.​

Thuế được tính trực tiếp trên doanh thu từng giao dịch, dựa vào tỷ lệ phần trăm theo ngành nghề. Về thuế giá trị gia tăng, tỷ lệ áp dụng là 1% với kinh doanh hàng hóa, 3% với dịch vụ gắn với hàng hóa và vận tải, và 5% đối với các dịch vụ thuần túy. Với thuế thu nhập cá nhân áp dụng cho cá nhân cư trú trong nước, tỷ lệ tương ứng là 0,5% với hàng hóa, 2% với dịch vụ và 1,5% với vận tải, dịch vụ gắn với hàng. Trường hợp cá nhân ở nước ngoài kinh doanh qua sàn tại Việt Nam, mức thuế thu nhập lần lượt là 1% với hàng hóa, 5% với dịch vụ và 2% với vận tải, dịch vụ gắn với hàng.​

Dự thảo nghị định hướng dẫn quản lý thuế với hộ, cá nhân kinh doanh nêu rõ doanh thu tính thuế với người bán trên sàn bao gồm toàn bộ phần tiền người mua chi trả cho đơn hàng. Trong đó có cả tiền hàng, phí vận chuyển, các khoản giảm giá, trợ giá, cũng như phí hoa hồng phải trả cho sàn hoặc các loại phí liên quan khác. Điều này đồng nghĩa thuế được tính trên số tiền “gộp” của đơn hàng, không phải số tiền thực tế người bán nhận sau khi trừ chi phí.​

Một ví dụ minh họa là trường hợp người bán trên sàn Shopee có doanh thu trong tháng đạt 259 triệu đồng. Sau khi sàn khấu trừ phí dịch vụ, phí vận chuyển, các khoản trợ giá và chi phí khác, số tiền người bán thực nhận chỉ là 196 triệu đồng. Tuy nhiên, thuế vẫn được xác định trên mức doanh thu 259 triệu đồng, với tổng tỷ lệ 1,5% gồm 1% thuế giá trị gia tăng và 0,5% thuế thu nhập cá nhân. Như vậy, tiền thuế phải nộp trong tháng này gần 3,9 triệu đồng, được sàn khấu trừ và nộp thay vào ngân sách.​

Việc khấu trừ và nộp thuế qua sàn chỉ được coi là tạm thu trong năm. Nếu tổng doanh thu cả năm dưới ngưỡng 500 triệu đồng, người bán sẽ được hoàn lại số thuế đã tạm nộp. Ngược lại, với những hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng một năm, họ phải chuyển sang phương pháp tính thuế theo lợi nhuận, tức phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí hợp lệ, với thuế suất 17%. Khi đó, ngoài số thuế đã bị khấu trừ qua sàn trong năm, người bán có trách nhiệm quyết toán cuối năm để xác định chính xác số phải nộp, phần thuế đã nộp thay được trừ vào nghĩa vụ cuối cùng.​

Những khoản doanh thu từ bán hàng online không thông qua sàn sẽ không được tự động khấu trừ. Người bán phải chủ động kê khai và nộp thuế trên cổng thông tin điện tử dành riêng cho hộ, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử. Cơ quan thuế lưu ý khi quyết toán, người nộp cần rà soát lại toàn bộ chi phí phát sinh trong năm liên quan đến hoạt động kinh doanh online, trên sàn lẫn ngoài sàn, để đưa vào chi phí được trừ nếu đáp ứng quy định.​

Tại một hội thảo gần đây, đại diện Cục Thuế thuộc Bộ Tài chính cho biết việc quyết toán sẽ dựa trên hồ sơ chi phí mà người nộp thuế cung cấp. Các khoản chi phải có chứng từ hợp lệ và gắn với hoạt động bán hàng trên sàn mới được tính vào chi phí khi xác định thu nhập chịu thuế. Sau quá trình đối chiếu, người bán mới có thể chốt được số thuế phải nộp thêm hoặc được hoàn.​

Dù vậy, để có thể hưởng cách tính thuế dựa trên lợi nhuận, người kinh doanh buộc phải chứng minh được chi phí hợp lý, hợp lệ. Bà Nguyễn Quỳnh Dương, Tổng giám đốc đơn vị cung cấp phần mềm quản lý bán hàng Nhanh.vn, nhận định các hộ kinh doanh cần thay đổi thói quen ngay từ bây giờ, đặc biệt là trong việc ghi chép sổ sách. Theo bà, việc lưu trữ đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, sao kê thanh toán không dùng tiền mặt và các chứng từ chi phí khác sẽ là căn cứ quan trọng để bảo vệ quyền lợi người bán khi chính sách mới đi vào thực tế.​

Một vấn đề khác là ranh giới trách nhiệm giữa sàn và người bán trong việc nộp thuế. Bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn thuế Việt Nam, lưu ý rằng sàn chỉ khấu trừ và nộp thuế thay khi có thỏa thuận ủy quyền và được sàn chấp nhận. Nếu hai bên không ký kết hoặc không thiết lập cơ chế ủy quyền rõ ràng, sàn không có nghĩa vụ khấu trừ, và khi đó người bán phải tự thực hiện kê khai, nộp thuế với cơ quan chức năng.​

Bên cạnh đó, việc sàn nộp thuế thay không đồng nghĩa sàn được quyền xuất hóa đơn thay người bán. Trừ khi hợp đồng giữa sàn và chủ gian hàng quy định khác, trách nhiệm xuất hóa đơn cho khách hàng vẫn thuộc về người bán. Điều này đòi hỏi hộ và cá nhân kinh doanh trên sàn phải vừa theo dõi nghĩa vụ thuế, vừa tổ chức lại quy trình bán hàng, xuất hóa đơn, lưu trữ chứng từ sao cho nhất quán với phương thức quản lý mới.