Đòn không kích khiến Ukraine “cháy” gần 100 triệu USD trong một đêm​

LB Nga – Cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Nga từ tối 19 đến rạng sáng 20/1 đã buộc Ukraine phải chi gần 100 triệu USD cho tên lửa đánh chặn chỉ trong vài giờ, tạo thêm sức ép khổng lồ lên ngân sách quốc phòng vốn đã căng thẳng sau gần 2 năm xung đột.​

Theo Tổng thống Volodymyr Zelensky, riêng trong đêm 19–20/1, lực lượng phòng không Ukraine đã phóng số tên lửa trị giá khoảng 80 triệu euro, tương đương 94 triệu USD, để đánh chặn làn sóng tấn công mới của Nga. Ông nhấn mạnh đây mới chỉ là chi phí cho tên lửa đánh chặn, chưa tính các loại vũ khí phòng không khác được triển khai cùng thời điểm.​

Dữ liệu từ Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 18 tên lửa đạn đạo, 15 tên lửa hành trình và một tên lửa chống hạm trong đợt oanh kích này. Phía Ukraine tuyên bố bắn hạ 27 quả, song vẫn có 5 tên lửa lọt qua lưới phòng thủ và đánh trúng mục tiêu, cho thấy nỗ lực phòng không dày đặc vẫn không thể đảm bảo khả năng đánh chặn tuyệt đối.​

Tổng thống Zelensky cảnh báo Nga đã “tăng cường đáng kể” việc sử dụng tên lửa đạn đạo trong thời gian gần đây. Theo ông, Moscow có thể đã tiếp cận được những công nghệ then chốt thông qua các nước thứ ba và từ chính ngành công nghiệp quốc phòng trong nước, giúp họ duy trì và nâng cấp kho vũ khí tầm xa bất chấp các lệnh trừng phạt.​

Trong bối cảnh đó, Kiev tiếp tục kêu gọi phương Tây viện trợ thêm các hệ thống phòng không hiện đại. Ukraine đã nhận thêm một số tổ hợp từ châu Âu và Mỹ, nhưng ông Zelensky thừa nhận chừng đó vẫn là chưa đủ so với tần suất và mật độ tấn công ngày càng dồn dập. Ông nhấn mạnh nhu cầu cấp bách về cả số lượng hệ thống lẫn cơ số tên lửa đánh chặn để duy trì khả năng bảo vệ bầu trời.​

Một trong những loại vũ khí được Ukraine đặc biệt trông đợi là tên lửa đánh chặn PAC-3, sử dụng cho hệ thống phòng thủ Patriot do Mỹ sản xuất. Mỗi quả PAC-3 có giá khoảng 3,7 triệu USD, được xem là một trong những loại tên lửa hiệu quả nhất để đối phó mục tiêu đạn đạo nhưng chi phí quá lớn khiến việc mua sắm, bổ sung trở nên vô cùng khó khăn với Kiev.​

Không chỉ tên lửa, Nga còn ồ ạt triển khai máy bay không người lái trong cùng đợt tấn công. Theo phía Ukraine, Moscow đã sử dụng tới 339 UAV trong một đêm; lực lượng phòng không Ukraine tuyên bố bắn rơi 315 chiếc, song vẫn có 22 chiếc vượt qua được và đánh trúng mục tiêu dưới mặt đất.​

Trước bài toán “đốt tiền” vào các loại tên lửa phòng không đắt đỏ, Ukraine ngày càng dựa nhiều hơn vào UAV đánh chặn tự chế, có giá chỉ vài nghìn USD mỗi chiếc. Những thiết bị này được sử dụng để truy lùng và tiêu diệt UAV tấn công của Nga, giúp giảm áp lực lên kho tên lửa hiện đại vốn cần ưu tiên cho các mục tiêu có giá trị cao như tên lửa đạn đạo hoặc hành trình.​

Ông Zelensky cho hay Ukraine hiện đã đạt mục tiêu sản xuất khoảng 1.000 UAV đánh chặn mỗi ngày, kế hoạch được đặt ra từ mùa hè năm ngoái. Tuy nhiên, sự gia tăng số lượng khí tài lại kéo theo một vấn đề mới: thiếu nhân lực vận hành, nhất là các kíp chiến đấu cơ động phải liên tục di chuyển theo diễn biến chiến sự trên nhiều hướng.​

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, số lượng máy bay không người lái hiện đã vượt xa số người được đào tạo để điều khiển chúng. Ông yêu cầu các chỉ huy quân sự cấp cao nhanh chóng tổ chức, tăng cường các đơn vị đánh chặn cơ động, đồng thời đẩy mạnh huấn luyện để thu hẹp khoảng cách giữa năng lực sản xuất và khả năng triển khai trên thực địa.​

Những con số chi tiêu khổng lồ trong một đêm cho thấy cuộc chiến phòng không đang trở thành gánh nặng kinh tế nặng nề với Ukraine. Trong khi Nga có thể duy trì tần suất phóng tên lửa và UAV với chi phí thấp hơn cho mỗi đợt tấn công, Ukraine buộc phải sử dụng các vũ khí phòng thủ đắt đỏ để bảo vệ thành phố, cơ sở hạ tầng và dân thường, tạo nên thế đối đầu “bất cân xứng” về chi phí.​

Trong bối cảnh xung đột kéo dài, chiến tranh tiêu hao tài chính đang là bài toán không chỉ của riêng Kiev mà còn của các nước ủng hộ Ukraine. Việc phải liên tục cấp thêm tên lửa Patriot, hệ thống phòng không tầm trung và tầm ngắn, cũng như hỗ trợ đào tạo lực lượng vận hành, trở thành chủ đề tranh luận trong nội bộ nhiều quốc gia châu Âu và Mỹ.