Các nền tảng khiêu dâm lớn đối mặt nguy cơ bị EU phạt nặng

EU – XVideos, XNXX, Stripchat và Pornhub đang đối mặt nguy cơ bị Liên minh châu Âu (EU) xử phạt nặng vì bị cáo buộc cho phép trẻ em tiếp cận nội dung khiêu dâm trên các trang web của mình, bất chấp các quy định chặt chẽ trong Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (DSA). Các cơ quan quản lý EU ngày 26.3 cho biết bốn nền tảng này có thể phải chịu mức phạt lên tới 6% doanh thu toàn cầu hằng năm nếu bị kết luận vi phạm.

Theo Ủy ban châu Âu, cuộc điều tra kéo dài 10 tháng dựa trên DSA cho thấy các nền tảng kể trên không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đánh giá và giảm thiểu rủi ro trẻ vị thành niên tiếp xúc với nội dung người lớn. Cơ quan này cho rằng các công ty chưa dùng những phương pháp khách quan, nghiêm ngặt để đánh giá rủi ro đối với trẻ em khi truy cập dịch vụ, dù số trẻ tiếp cận nội dung khiêu dâm ở độ tuổi ngày càng nhỏ đang gia tăng.

Henna Virkkunen, người đứng đầu cơ quan công nghệ EU, nhấn mạnh các nền tảng khiêu dâm phải áp dụng những biện pháp mạnh mẽ, tôn trọng quyền riêng tư và đủ hiệu quả để ngăn trẻ vị thành niên sử dụng dịch vụ. Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu cho rằng đến nay các biện pháp mà bốn nền tảng áp dụng chủ yếu mang tính hình thức, chưa đủ để ngăn chặn trẻ em.

Cụ thể, các trang web này hiện dựa nhiều vào cơ chế “tự khai báo tuổi”, cho phép người dùng truy cập chỉ bằng một cú nhấp chuột xác nhận mình trên 18 tuổi. Một số biện pháp bổ trợ như làm mờ trang, hiển thị cảnh báo nội dung người lớn cũng bị Ủy ban châu Âu đánh giá là không hiệu quả trong việc ngăn trẻ vị thành niên vượt qua lớp “rào chắn” ban đầu.

Bên cạnh đó, Ủy ban châu Âu cáo buộc các công ty điều hành những nền tảng này ưu tiên bảo vệ danh tiếng thay vì tập trung vào rủi ro xã hội đối với trẻ em. Pornhub thuộc tập đoàn Aylo Freesites đặt trụ sở tại Síp, Stripchat là công ty con của Technius tại Síp, XNXX thuộc tập đoàn NKL Associates ở Cộng hòa Séc, còn XVideos thuộc WebGroup Czech Republic. Theo EU, cách tiếp cận hiện nay cho thấy các hãng này chưa thể hiện đầy đủ trách nhiệm với nhóm người dùng dễ bị tổn thương nhất.

Trong thông điệp gửi tới các nền tảng, Ủy ban châu Âu nhấn mạnh yêu cầu áp dụng các biện pháp xác minh độ tuổi chặt chẽ hơn, đồng thời vẫn phải bảo đảm quyền riêng tư dữ liệu cá nhân. Điều này đồng nghĩa các công ty phải tìm giải pháp kỹ thuật để kiểm tra độ tuổi mà không biến việc thu thập dữ liệu thành một rủi ro mới cho người dùng.

Vụ việc một lần nữa cho thấy EU quyết tâm dùng DSA làm công cụ buộc các nền tảng trực tuyến lớn chịu trách nhiệm với nội dung và tác động xã hội của mình. Được Nghị viện và Hội đồng châu Âu thông qua năm 2022 và có hiệu lực toàn diện từ ngày 17.2.2024, DSA đặt ra khung pháp lý mới yêu cầu các dịch vụ số chủ động xử lý nội dung bất hợp pháp, giảm thiểu nội dung gây hại và bảo vệ quyền người dùng.

DSA áp dụng cho mọi dịch vụ trực tuyến kết nối người dùng với hàng hóa, dịch vụ hoặc nội dung, từ mạng xã hội, nền tảng chia sẻ video cho tới sàn thương mại điện tử, ứng dụng di động hay dịch vụ lưu trữ dữ liệu. Với các nền tảng “rất lớn” có trên 45 triệu người dùng tại EU, luật đặt ra nghĩa vụ giám sát nghiêm ngặt hơn, bao gồm đánh giá rủi ro độc lập, chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý và phản ứng nhanh trong khủng hoảng liên quan an ninh công cộng hoặc sức khỏe cộng đồng.

Một điểm nhấn quan trọng của DSA là tăng cường minh bạch trong cách nền tảng quản lý nội dung và vận hành thuật toán đề xuất. Người dùng EU có quyền biết nội dung được lọc và gợi ý cho mình theo tiêu chí nào, có cơ chế khiếu nại nếu nội dung bị gỡ bỏ mà không rõ lý do, đồng thời có thể lựa chọn không nhận đề xuất dựa trên hồ sơ cá nhân.

DSA cũng dành sự chú ý đặc biệt cho nhóm người dùng dễ bị tổn thương, trong đó có trẻ em, bằng cách buộc các nền tảng giảm nguy cơ trẻ tiếp cận nội dung độc hại và hạn chế quảng cáo nhắm mục tiêu dựa trên dữ liệu nhạy cảm như tuổi, giới tính, tôn giáo hay xu hướng chính trị. Trong bối cảnh đó, những cáo buộc nhắm vào XVideos, XNXX, Stripchat và Pornhub được xem như phép thử quan trọng cho mức độ nghiêm khắc của EU trong thực thi luật mới.

Nếu bị kết luận vi phạm DSA, bốn nền tảng khiêu dâm lớn có thể phải đối mặt không chỉ với khoản phạt tài chính lên tới 6% doanh thu toàn cầu mỗi năm mà còn có nguy cơ chịu thêm các biện pháp hạn chế khác. Với quy mô và sức ảnh hưởng lớn trên môi trường mạng, kết quả xử lý vụ việc này sẽ gửi đi thông điệp rõ ràng tới toàn bộ ngành công nghiệp nội dung người lớn và các nền tảng trực tuyến khác đang hoạt động tại thị trường EU.