Thủ hiến các bang Đông Đức tham vấn Thủ tướng

Berlin & Brandenburg – Cuộc gặp giữa Thủ tướng Liên bang và các thủ hiến đến từ các bang Đông Đức tại Berlin hôm 26/3 diễn ra trong bối cảnh bất mãn ở khu vực này gia tăng, từ vấn đề kinh tế đến niềm tin chính trị. Các lãnh đạo vùng Đông muốn tranh thủ cuộc tham vấn để gây sức ép buộc Chính phủ Liên bang cam kết rõ ràng hơn với phát triển hạ tầng, chuyển đổi năng lượng và duy trì việc làm công nghiệp tại địa phương.

Trọng tâm được nêu ra là lo ngại Đông Đức tụt lại phía sau trong quá trình chuyển đổi kinh tế xanh, khi nhiều ngành công nghiệp truyền thống chịu áp lực phải cắt giảm khí thải và chi phí năng lượng tăng cao. Một số thủ hiến nhấn mạnh rằng nếu không có cơ chế hỗ trợ riêng cho các bang Đông, sự chênh lệch với các bang Tây sẽ tiếp tục nới rộng và biến thành bất mãn chính trị lâu dài. Trên bàn nghị sự cũng có câu hỏi về việc phân bổ các gói hỗ trợ đầu tư, mà theo đánh giá của nhiều bang Đông Đức là chưa tương xứng với nhu cầu thực tế.

Ngoài vấn đề kinh tế, cuộc họp còn xoay quanh tình hình chính trị xã hội tại các bang Đông Đức, nơi tỷ lệ ủng hộ các đảng phản đối chính thống tăng rõ rệt trong các cuộc thăm dò. Các thủ hiến cảnh báo với Thủ tướng rằng cảm giác bị “bỏ rơi” và “đối xử không công bằng” đang lan rộng, đặc biệt ở các khu vực nông thôn và những thành phố công nghiệp cũ. Họ yêu cầu Chính phủ Liên bang tăng hiện diện, đối thoại trực tiếp với người dân và có thông điệp rõ ràng hơn về lợi ích cụ thể mà các quyết sách ở Berlin mang lại cho Đông Đức.

Trong lĩnh vực hạ tầng, đại diện các bang Đông Đức nhấn mạnh nhu cầu cấp bách về nâng cấp đường sắt, đường bộ và mạng lưới số để thu hút đầu tư mới. Nhiều dự án được hứa hẹn trước đây đang bị chậm tiến độ hoặc thiếu nguồn vốn, khiến các địa phương lo ngại đánh mất cơ hội trong cạnh tranh nội khối châu Âu. Các thủ hiến cho rằng chỉ khi mạng lưới giao thông và số hóa được cải thiện đồng bộ, doanh nghiệp mới có lý do để gắn bó lâu dài với khu vực này.

Một chủ đề khác trong các cuộc trao đổi là tương lai của các địa điểm sản xuất năng lượng và công nghiệp nặng, vốn là trụ cột việc làm ở nhiều vùng Đông Đức. Việc thoái lui khỏi than đá, siết quy định môi trường và cạnh tranh quốc tế khiến nhiều doanh nghiệp cân nhắc cắt giảm hoặc di dời sản xuất. Các thủ hiến yêu cầu Chính phủ Liên bang bảo đảm các gói hỗ trợ chuyển đổi và quỹ đầu tư cấu trúc không chỉ tồn tại trên giấy mà phải được giải ngân nhanh, linh hoạt cho những dự án cụ thể tại địa phương.

Từ phía Văn phòng Thủ tướng, cuộc gặp được mô tả là một “trao đổi cởi mở và xây dựng”, trong đó Thủ tướng tái khẳng định cam kết đối với sự bình đẳng giữa Đông và Tây Đức. Chính phủ Liên bang nhấn mạnh những năm gần đây đã bơm đáng kể nguồn lực vào hạ tầng và đổi mới sáng tạo ở Đông Đức, đồng thời cho biết sẽ tiếp tục ưu tiên khu vực này trong các chương trình hỗ trợ sắp tới. Tuy vậy, các thủ hiến vẫn đề nghị phải có lịch trình rõ ràng cho từng gói đầu tư, để người dân và doanh nghiệp có thể trông thấy triển vọng cụ thể thay vì những cam kết chung chung.

Cuộc họp tại Berlin cũng được xem là phép thử cho khả năng phối hợp giữa trung ương và các bang trong bối cảnh ngân sách thắt chặt, nhiều ưu tiên chính sách cạnh tranh lẫn nhau. Trong khi Thủ tướng muốn truyền đi thông điệp về một đường lối tài khóa thận trọng, các bang Đông Đức lại nhấn mạnh nhu cầu đầu tư trước để tránh những chi phí xã hội lớn hơn trong tương lai. Sự khác biệt về nhấn mạnh ưu tiên này khiến quá trình đàm phán chi tiết sau cuộc gặp được dự báo sẽ còn nhiều khó khăn.

Dù chưa có những quyết định đột phá ngay sau buổi tham vấn, cả hai phía đều muốn gửi tín hiệu rằng kênh đối thoại vẫn được duy trì. Với các thủ hiến Đông Đức, việc có mặt tập thể tại Văn phòng Thủ tướng là cơ hội nêu bật những thách thức riêng của khu vực, đồng thời cho cử tri thấy rằng tiếng nói của họ vẫn được lắng nghe ở cấp liên bang. Đối với Chính phủ Liên bang, việc tiếp nhận và xử lý những yêu cầu này sẽ là phép thử cho khả năng giữ vững sự gắn kết trong một nước Đức đang phải đối mặt đồng thời với chuyển đổi kinh tế, áp lực chính trị trong nước và những bất ổn từ môi trường quốc tế.