Tham nhũng tại Mỹ dưới thời Trump bị cáo buộc trầm trọng hơn

Hoa Kỳ – Theo bảng xếp hạng tham nhũng mới nhất của Tổ chức Minh bạch Quốc tế có trụ sở tại Berlin, Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump đang ở mức thấp kỷ lục về điểm số liêm chính. Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, Mỹ đã rơi xuống vị trí 29 trong Chỉ số Nhận thức Tham nhũng (CPI) 2025, thứ hạng thấp nhất kể từ khi chỉ số này được xây dựng. Nước này chỉ đạt 64 trên thang 100 điểm, giảm thêm một điểm so với năm trước đó, cho thấy hình ảnh ngày càng xấu đi về mức độ trong sạch của khu vực công. Các số liệu này được công bố trong báo cáo mới phát hành ngày thứ Ba, gây nhiều tranh luận trong giới chính trị và chuyên gia.​

CPI là chỉ số tổng hợp đánh giá mức độ tham nhũng được nhận thức trong khu vực công của 182 quốc gia. Chỉ số được xây dựng từ năm 2012, dựa trên 13 bộ dữ liệu và khảo sát khác nhau do 12 tổ chức độc lập thực hiện, chủ yếu hỏi ý kiến giới chuyên gia và lãnh đạo doanh nghiệp về chất lượng quản trị, liêm chính và thực thi pháp luật tại từng nước. Thang điểm của CPI dao động từ 0 đến 100, trong đó 0 tương ứng với mức độ tham nhũng được cảm nhận là rất cao, còn 100 thể hiện gần như không có tham nhũng trong nhận thức của người được hỏi. Việc Hoa Kỳ tiếp tục trượt hạng được xem là tín hiệu đáng lo ngại đối với hình ảnh và sức mạnh thể chế của quốc gia này trên trường quốc tế.​

Trong báo cáo lần này, Tổ chức Minh bạch Quốc tế đưa ra những chỉ trích mạnh mẽ nhằm vào cách vận hành các thiết chế dân chủ tại Mỹ. Theo tổ chức này, các cơ quan công quyền đang tìm cách hạn chế đáng kể những tiếng nói độc lập, đặc biệt là báo chí và các tổ chức phi chính phủ. Những tiếng nói giám sát, phản biện – vốn là trụ cột kiểm soát quyền lực – bị cho là chịu áp lực ngày càng nặng nề thông qua các công cụ pháp lý, tài chính và hành chính. Tổ chức chống tham nhũng cảnh báo rằng việc bóp nghẹt không gian hoạt động của các tổ chức độc lập sẽ làm xói mòn dần cơ chế kiểm tra, đối trọng trong hệ thống chính trị.​

Một điểm bị nêu rõ trong báo cáo là nguy cơ chính trị hóa các quyết định tố tụng và truy tố hình sự. Theo đánh giá, quyết định của các công tố viên tại Mỹ ngày càng bị ảnh hưởng bởi lợi ích và sức ép chính trị, thay vì hoàn toàn dựa trên pháp luật và chứng cứ. Đồng thời, tính độc lập của ngành tư pháp – vốn được xem là nền tảng của nhà nước pháp quyền – đang có dấu hiệu suy yếu. Tổ chức Minh bạch Quốc tế cho rằng diễn biến này gửi đi “tín hiệu nguy hiểm rằng các hành vi tham nhũng là chấp nhận được”, khi những vụ việc nhạy cảm có thể bị xử lý theo toan tính quyền lực thay vì chuẩn mực pháp lý.​​

Trái với xu hướng suy giảm của Hoa Kỳ, Đức lại cải thiện thứ hạng trong bảng xếp hạng CPI năm nay. Theo số liệu được công bố, Đức đã tăng thêm năm bậc, vươn lên vị trí thứ 10 với 77 điểm, cao hơn hai điểm so với năm 2024. Tuy nhiên, bà Alexandra Herzog, Chủ tịch Tổ chức Minh bạch Quốc tế Đức, cảnh báo rằng bức tranh dài hạn không hoàn toàn tích cực. Bà chỉ ra rằng trong so sánh mười năm, Đức thực chất đã mất bốn điểm, cho thấy quốc gia này đang dần tụt hậu trong cuộc chiến chống tham nhũng nếu đặt cạnh những nước dẫn đầu.​

Bảng xếp hạng CPI 2025 tiếp tục do các quốc gia Bắc Âu và châu Á có hệ thống quản trị chặt chẽ dẫn đầu. Đan Mạch đứng đầu với 89 điểm, được xem là một trong những nước có môi trường thể chế minh bạch và hệ thống kiểm soát quyền lực hiệu quả nhất thế giới. Đứng ngay sau là Phần Lan và Singapore, hai quốc gia lâu nay duy trì điểm số rất cao trong các chỉ số về liêm chính và hiệu quả quản trị. Ở phía cuối bảng, Nam Sudan và Somalia chỉ đạt 9 điểm, phản ánh tình trạng bất ổn, xung đột và hệ thống nhà nước yếu kém kéo dài.​