Phản ứng của Việt Nam trước cuộc điều tra thương mại theo Mục 301 của Mỹ​

Việt Nam – Ngày 11-3 (giờ Mỹ), chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố khởi động một cuộc điều tra thương mại mới theo Mục 301 về tình trạng bị cho là dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp tại 16 đối tác thương mại lớn, trong đó Việt Nam nằm trong danh sách này. Động thái của Washington được xem là bước đi tiếp theo trong xu hướng gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại và siết chặt chuỗi cung ứng đối với những nền kinh tế được đánh giá là có vai trò nổi bật trong mạng lưới sản xuất toàn cầu.​

Tại họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 19-3 ở Hà Nội, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng đã nhận được câu hỏi của phóng viên về phản ứng của Việt Nam trước cuộc điều tra và quan điểm đối với cáo buộc “dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp” mà phía Mỹ nêu ra. Bà Hằng cho biết vấn đề này đã thu hút sự quan tâm lớn của báo chí trong nước suốt tuần qua, thể hiện mức độ chú ý của dư luận đối với nguy cơ các biện pháp thương mại mới có thể ảnh hưởng đến hàng hóa xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường Mỹ.​

Đại diện Bộ Ngoại giao khẳng định nền kinh tế Việt Nam vận hành đầy đủ và đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời nhấn mạnh nhiều quốc gia đã chính thức công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam. Theo bà Hằng, khuôn khổ thể chế của Việt Nam đã và đang được hoàn thiện theo hướng minh bạch, hội nhập sâu với các chuẩn mực quốc tế, nhất là trong lĩnh vực thương mại và đầu tư. Điều này, theo phía Việt Nam, là cơ sở quan trọng để bác bỏ những nhận định cho rằng nền kinh tế đang được trợ cấp hoặc vận hành theo cơ chế phi thị trường gây méo mó cạnh tranh.​

Người phát ngôn cũng nhấn mạnh các hoạt động sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam luôn hướng tới phát triển bền vững, tuân thủ nghiêm túc các quy định liên quan, trong đó có các quy định của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO). Do tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, Việt Nam đã chấp nhận các tiêu chuẩn khắt khe về minh bạch, chống trợ cấp sai lệch và bảo đảm cạnh tranh công bằng, qua đó coi trọng việc duy trì môi trường kinh doanh ổn định, dự đoán được cho doanh nghiệp trong và ngoài nước.​

Trong bối cảnh cuộc điều tra theo Mục 301 mới được Mỹ khởi động, tuyên bố của Bộ Ngoại giao được xem như thông điệp trấn an cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư, đồng thời gửi đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại, hợp tác với các cơ quan chức năng phía Mỹ trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và luật lệ quốc tế. Việt Nam nhiều lần khẳng định mong muốn phát triển quan hệ kinh tế – thương mại với Mỹ theo hướng cân bằng, cùng có lợi, giảm thiểu nguy cơ xung đột thương mại kéo dài gây tác động bất lợi tới chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.​

Bên cạnh đó, việc Washington điều tra đồng thời 16 đối tác thương mại lớn cho thấy bức tranh cạnh tranh chiến lược và kinh tế thế giới đang phức tạp hơn, đặt ra yêu cầu Việt Nam phải vừa kiên định lập trường bảo vệ lợi ích chính đáng của mình, vừa linh hoạt trong ứng xử để tránh bị cuốn vào các vòng xoáy căng thẳng thương mại. Phản ứng của Việt Nam vì vậy không chỉ dừng lại ở việc bác bỏ các cáo buộc thiếu căn cứ, mà còn nhằm khẳng định hình ảnh một nền kinh tế đang hội nhập, phát triển trên nền tảng thị trường, tôn trọng luật chơi chung của cộng đồng quốc tế.