Giảng viên hợp đồng tại đại học top đầu Mỹ bãi công vì lương thấp​

Hoa Kỳ – Sáng 23/3, sinh viên Đại học New York (NYU) quay lại giảng đường sau kỳ nghỉ xuân nhưng thay vì nhịp học quen thuộc, họ gặp cảnh giảng đường xáo trộn tại cơ sở Manhattan khi hàng trăm giảng viên hợp đồng đồng loạt xuống đường. Tại phố Mercer, từng nhóm giảng viên và sinh viên tuần hành, mang theo nhạc cụ, chuông, băng rôn và liên tục hô khẩu hiệu đòi một thỏa thuận lao động được cho là công bằng hơn. Những người này thuộc nghiệp đoàn Contract Faculty United-UAW, tổ chức đại diện cho khoảng 950 giảng viên hợp đồng đang giảng dạy tại NYU.​

Theo nghiệp đoàn, đội ngũ giảng viên hợp đồng hiện gánh khoảng 29% tổng khối lượng giảng dạy của trường nhưng chỉ nhận 2% quỹ lương dành cho giảng viên. Điều này tạo ra khoảng cách thu nhập rất lớn giữa giảng viên hợp đồng và giảng viên biên chế, trong khi nhiều người trong nhóm hợp đồng vẫn phải đảm đương khối lượng lớp học dày đặc, chấm bài và hướng dẫn sinh viên như đồng nghiệp toàn thời gian. Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tại Manhattan liên tục leo thang, từ tiền thuê nhà tới y tế, đi lại, nhiều giảng viên cho biết mức thu nhập hiện tại không còn đủ để trang trải cuộc sống cơ bản.​

Giáo sư kinh tế Dawn-Elin Fraser, một trong những gương mặt lên tiếng mạnh mẽ, cho rằng để cân bằng ngân sách, NYU đang chuyển gánh nặng sang nhóm giảng viên hợp đồng, vốn là những người chịu áp lực trực tiếp từ giảng dạy và hỗ trợ sinh viên. Bà nhận định cách phân bổ nguồn lực này không chỉ bất công với người lao động mà còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy dài hạn, khi những người đứng lớp nhiều nhất lại ít được bảo đảm về tài chính và phúc lợi.​

Từ phía nhà trường, người phát ngôn Wiley Norvell gọi cuộc bãi công là “không cần thiết”, nhấn mạnh rằng NYU đã đưa ra một gói phúc lợi mà họ cho là hào phóng trong bối cảnh hiện nay. Ông dẫn chứng đề xuất nâng lương khởi điểm cho giáo sư bậc một – cấp thấp nhất trong ba bậc giáo sư tại Mỹ – lên hơn 90.000 USD mỗi năm, và khẳng định đây là mức cao nhất trong khối các đại học tư thục trên toàn nước Mỹ. Theo lập luận của NYU, điều này thể hiện cam kết của trường trong việc duy trì mặt bằng lương cạnh tranh để thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng.​

Tuy vậy, phía nghiệp đoàn cho rằng những con số nhà trường đưa ra không phản ánh đầy đủ thực tế của phần đông giảng viên hợp đồng, vốn không được hưởng mức lương và sự ổn định như các giáo sư trong biên chế. Một số giảng viên chia sẻ họ thường phải dạy ở nhiều khoa, thậm chí nhiều trường khác nhau, chỉ để gom đủ thu nhập tối thiểu, trong khi vẫn không tiếp cận được các phúc lợi như bảo hiểm y tế đầy đủ, chế độ hưu trí hay hỗ trợ nhà ở. Sự chênh lệch giữa trách nhiệm nghề nghiệp và quyền lợi vật chất khiến bức xúc âm ỉ tích tụ trong nhiều năm, trước khi bùng phát thành cuộc bãi công quy mô lớn lần này.​

Khung cảnh biểu tình tại Manhattan, với những hàng người nối dài, tiếng nhạc, tiếng chuông và khẩu hiệu đòi công bằng vang lên giữa khu vực vốn sầm uất bậc nhất New York, phần nào cho thấy sự căng thẳng trong nội bộ một trường đại học danh tiếng. Đối với sinh viên, cuộc bãi công đặt ra nguy cơ gián đoạn chương trình học, song không ít người vẫn lựa chọn xuống đường ủng hộ thầy cô, với lý do điều kiện làm việc và đãi ngộ cho giảng viên cũng chính là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục mà họ nhận được.​