Quản lý tại nhà xác Đại học Harvard bán trộm thi thể hiến tặng suốt 3 năm

Hoa Kỳ – Cedric Lodge, cựu quản lý nhà xác Trường Y Đại học Harvard, vừa bị tòa án liên bang Mỹ tuyên phạt 96 tháng tù vì đánh cắp và bán trái phép các phần thi thể hiến tặng phục vụ y học trong nhiều năm liền. Vợ ông, Denise Lodge, 65 tuổi, cũng nhận mức án 13 tháng tù với vai trò đồng phạm trong đường dây buôn bán thi thể xuyên bang này.​

Theo cáo trạng của Văn phòng Công tố Liên bang khu vực Trung Pennsylvania, Lodge, 58 tuổi, đã lợi dụng vị trí quản lý nhà xác tại Trường Y Harvard ở Boston để chiếm đoạt một phần thi thể hiến tặng từ năm 2018 đến tháng 3/2020. Thay vì hỏa táng các mẫu đã sử dụng cho nghiên cứu theo đúng quy định, ông ta bí mật mang đầu, não, da, xương và nội tạng về nhà riêng ở bang New Hampshire.​

Điều tra cho thấy Lodge rao bán các bộ phận cơ thể này trên những nhóm kín trên Facebook, rồi gửi hàng qua đường bưu điện cho khách ở nhiều bang khác nhau. Vợ chồng Lodge bị xác định thu lợi bất chính từ 40.000 đến 95.000 USD, tương đương khoảng 1 đến 2,5 tỷ đồng.​

Tại phiên tòa ngày 16/12 ở Pennsylvania, phía công tố nhấn mạnh hành vi của bị cáo đã chà đạp nghiêm trọng lên niềm tin của người hiến xác và gia đình họ. Con gái một người hiến tặng phát biểu trước tòa rằng tội ác này không chỉ xâm phạm thân thể người đã khuất mà còn hủy hoại những ký ức thiêng liêng của gia đình với người thân.​

Luật sư bào chữa xin giảm án cho Denise Lodge vì bà đang mắc ung thư vú giai đoạn 4, song thẩm phán vẫn tuyên án tù giam, cho rằng mức độ nghiêm trọng của vụ việc không cho phép áp dụng án treo. Thẩm phán nhận định cả hai vợ chồng đã cố ý lợi dụng hệ thống hiến tặng thi thể vì tư lợi, gây tổn thương dài lâu cho cộng đồng.​

Bê bối bị phanh phui vào năm 2023, ngay sau đó Đại học Harvard lập tức sa thải Cedric Lodge, người đã làm việc tại trường từ năm 1995. Ban lãnh đạo nhà trường lên án vụ việc là hành vi phản bội các giá trị giáo dục cốt lõi, đồng thời gửi thư xin lỗi đến hơn 400 gia đình có thi thể người thân bị ảnh hưởng.​

Ngoài vợ chồng Lodge, còn 7 người khác liên quan đường dây mua bán thi thể đã nhận tội hoặc đang chờ xét xử. Một nhân viên nhà xác tại bang Arkansas trong vụ án liên quan khác cũng bị tuyên phạt 15 năm tù vì hành vi tương tự.​

Giới chuyên gia y tế cho rằng vụ việc tại Harvard phơi bày lỗ hổng đáng lo ngại trong giám sát đạo đức và an ninh tại các cơ sở lưu trữ thi thể, ngay cả ở những trường danh tiếng nhất. Những vi phạm này không chỉ gây tổn thương tinh thần sâu sắc cho thân nhân người hiến xác mà còn đe dọa làm xói mòn niềm tin của công chúng vào hệ thống hiến tặng phục vụ y học.​

Từ lâu, hiến xác được xem là “món quà im lặng” mà một cá nhân dành cho khoa học và đào tạo y khoa, dựa trên sự tin tưởng tuyệt đối rằng thi thể sẽ được tôn trọng và sử dụng đúng mục đích. Việc thương mại hóa các bộ phận cơ thể, như trong vụ việc này, vi phạm nghiêm trọng pháp luật và những nguyên tắc đạo đức y sinh về nhân phẩm người đã khuất.​

Các chuyên gia cảnh báo hệ quả lâu dài của bê bối có thể là sự sụt giảm nguồn thi thể hiến tặng vốn đã khan hiếm, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng đào tạo bác sĩ và nghiên cứu y học. Vụ án được xem là lời cảnh tỉnh để các cơ sở đào tạo y khoa trên thế giới siết chặt hơn nữa quy trình quản lý, kiểm soát nhà xác và bảo vệ niềm tin mong manh của những người lựa chọn hiến thân cho khoa học.