Nước Đức an toàn như thế nào?

CHLB Đức – Đức thường nằm trong nhóm những quốc gia an toàn và ổn định nhất thế giới, với mức độ bạo lực thấp, hệ thống pháp luật vững và bộ máy công lực hoạt động hiệu quả. Điều này không chỉ thể hiện qua cảm nhận của người dân, mà còn qua các chỉ số quốc tế và số liệu tội phạm được thống kê hằng năm.​

Trong Chỉ số Hòa bình Toàn cầu (Global Peace Index) – bộ xếp hạng đánh giá 163 quốc gia theo nhiều tiêu chí như mức độ bạo lực, ổn định chính trị, chi tiêu quân sự hay xung đột nội bộ – Đức lâu nay luôn nằm trong nhóm các nước dẫn đầu về mức độ an toàn. Năm 2025, Đức đứng ở vị trí thứ 20, tức là vẫn thuộc nhóm những nước hòa bình và ổn định nhất, dù phải đối mặt với nhiều thách thức mới về an ninh, di cư, khủng bố hay tội phạm mạng.​

Một trụ cột quan trọng bảo đảm an toàn tại Đức là hệ thống pháp luật được xây dựng trên nền tảng hiến pháp vững chắc, với cấu trúc quyền lực rõ ràng và cơ chế giám sát chặt chẽ. Các đạo luật được thông qua qua quy trình nghị viện minh bạch, với tranh luận công khai và nhiều tầng nấc phản biện, từ chuyên gia đến xã hội dân sự. Cảnh sát và tòa án hoạt động độc lập, có nhiệm vụ không chỉ trấn áp tội phạm mà còn bảo vệ quyền lợi cá nhân, từ quyền tự do ngôn luận đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể. Theo các tiêu chuẩn quốc tế, hệ thống pháp luật Đức được coi là một mô hình ổn định và bền vững, kết hợp giữa nguyên tắc dân chủ hiến định, nhà nước pháp quyền và cơ chế giám sát dân chủ.​

Cơ cấu tổ chức cảnh sát cũng phản ánh cách Đức bảo đảm an ninh với một nhà nước liên bang gồm 16 bang. Cảnh sát bang chịu trách nhiệm chính đối với an ninh công cộng, trật tự đường phố, điều tra các vụ phạm tội thường ngày, bảo vệ sự an toàn trong đời sống của từng cộng đồng địa phương. Ở cấp liên bang, các cơ quan như Cảnh sát Liên bang (Bundespolizei) hay Cục Cảnh sát Hình sự Liên bang (BKA) được giao trọng trách xử lý những nhiệm vụ mang tính xuyên biên giới hoặc đòi hỏi năng lực điều tra cao. Cảnh sát Liên bang phụ trách bảo vệ biên giới, nhà ga, sân bay và một số cơ sở trọng yếu, trong khi BKA tập trung vào khủng bố, tội phạm mạng, tội phạm có tổ chức và các vụ án lớn vượt quá khả năng của từng bang.​

Số liệu tội phạm giúp phác họa rõ hơn bức tranh an toàn. Năm 2024, Đức ghi nhận khoảng 5,8 triệu vụ phạm tội, với tỷ lệ phá án đạt 58%, nghĩa là hơn một nửa số vụ được làm rõ và đưa ra kết luận điều tra. Trong cùng năm, có 2.303 vụ thuộc nhóm tội giết người (bao gồm giết người, tước đoạt sinh mạng, giết theo yêu cầu), tương đương 2,7 vụ trên 100.000 dân với dân số khoảng 83,6 triệu người. Nếu chỉ tính các vụ giết người trực tiếp, cảnh sát ghi nhận 222 vụ, tức 0,9 vụ trên 100.000 người – thấp hơn rất nhiều so với mức trung bình toàn cầu khoảng 6 vụ trên 100.000 người. Đáng chú ý, tỷ lệ phá án các vụ giết người ở Đức vào năm 2024 lên tới khoảng 93%, cho thấy khả năng điều tra và truy tìm hung thủ ở mức rất cao.​

Bên cạnh an ninh bên trong, câu hỏi “Đức an toàn đến mức nào?” còn gắn với an ninh đối ngoại và khả năng bảo vệ đất nước trong một môi trường quốc tế nhiều biến động. Nhiệm vụ này chủ yếu thuộc về Bundeswehr, lực lượng vũ trang Đức, vốn được tổ chức lại nhiều lần sau Chiến tranh Lạnh để phù hợp với yêu cầu mới. Nền tảng quan trọng của an ninh Đức là tư cách thành viên NATO, liên minh quân sự xuyên Đại Tây Dương, trong đó nguyên tắc “một nước bị tấn công là cả khối bị tấn công” đóng vai trò răn đe chiến lược. Chính phủ liên bang cũng tích cực tham gia vào các hoạt động đa phương trong khuôn khổ Liên minh châu Âu, Liên Hiệp Quốc và Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE), nhằm củng cố ổn định quốc tế, phòng ngừa khủng hoảng và nâng cao hiệu quả của các cơ chế an ninh tập thể.​

An ninh, vì thế, không chỉ là chuyện cảnh sát trên đường phố hay camera giám sát ở nhà ga, mà còn là cả một kiến trúc pháp lý, chính trị, quân sự được xây dựng từ sau Thế chiến thứ hai và tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh mới. Từ khủng hoảng người tị nạn, các vụ tấn công khủng bố, đến tội phạm mạng hay chiến tranh thông tin, Đức liên tục phải cập nhật luật pháp, nâng cấp năng lực điều tra và tăng cường hợp tác quốc tế. Chính nhờ sự kết hợp giữa nhà nước pháp quyền, xã hội dân sự năng động và truyền thông độc lập mà những tranh luận quanh các biện pháp an ninh – từ quyền kiểm soát dữ liệu đến mở rộng thẩm quyền cho cơ quan tình báo – luôn được đặt trong khuôn khổ dân chủ.​

Khi so sánh với Việt Nam, có thể thấy cả hai nước đều thuộc nhóm các quốc gia có tỷ lệ giết người thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu. Việt Nam được đánh giá là một trong những nước an toàn, với tỷ lệ giết người khoảng 1,3–1,6 vụ trên 100.000 dân, thấp hơn đáng kể so với nhiều khu vực khác trên thế giới. Mỗi năm, tổng số vụ giết người tại Việt Nam được ước tính vào khoảng 800–1.000 vụ, trong bối cảnh dân số hơn 100 triệu người. Các loại tội phạm hình sự nói chung được điều tra, khám phá với hiệu quả tương đối cao, khi tỷ lệ phá án chung trên 81%, còn đối với những vụ án nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, con số này lên tới 93–95%. Những số liệu này cho thấy bức tranh an ninh ở Việt Nam nhìn chung ổn định, khi các cơ quan chức năng liên tục tăng cường phòng ngừa, đấu tranh, trấn áp tội phạm.​

Việc đặt Đức và Việt Nam cạnh nhau trong câu chuyện về an toàn không phải là để so đo xem nước nào “bình yên” hơn, mà để thấy sự tương đồng ở chỗ cả hai xã hội đều coi trọng ổn định, trật tự và cảm giác an toàn của người dân. Với cộng đồng người Việt sinh sống tại Đức, bức tranh an ninh ở cả hai phía – quê hương và nơi ở mới – tạo nên nền tảng tâm lý quan trọng, giúp họ yên tâm làm ăn, học tập, hội nhập. Nhiều gia đình người Việt đánh giá cao môi trường an toàn ở Đức: trẻ em có thể tự đi học bằng tàu điện, xe buýt; người lớn có thể yên tâm làm ca đêm hoặc di chuyển xa; những tranh chấp trong kinh doanh, đời sống được giải quyết bằng con đường pháp lý rõ ràng.