Nga siết chặt Internet di động vì lý do an ninh

LB Nga – Điện Kremlin tuyên bố các đợt cắt và hạn chế Internet di động trên diện rộng sẽ được duy trì trong thời gian dài, với mục tiêu bảo đảm an ninh quốc gia trong bối cảnh xung đột và các mối đe dọa từ bên ngoài ngày càng phức tạp.​

Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ ngày 11-3, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các biện pháp hạn chế Internet sẽ được duy trì “đến khi cần thiết”, tùy thuộc tình hình an ninh trong nước cũng như diễn biến chiến sự liên quan đến Ukraine. Ông khẳng định mọi quyết định ngắt kết nối hoặc siết liên lạc đều được thực hiện “hoàn toàn phù hợp với các quy định của pháp luật hiện hành” và nhấn mạnh đây là những biện pháp hợp pháp nhằm bảo vệ lợi ích của Nga.​

Theo ông Peskov, Ukraine đang sử dụng “những phương thức tấn công ngày càng tinh vi”, trong đó có hoạt động tấn công mạng và lợi dụng hạ tầng viễn thông để tổ chức các chiến dịch gây bất ổn trong lòng nước Nga. Trước thực tế đó, các cơ quan chức năng Nga được cho là buộc phải triển khai những công nghệ kiểm soát tiên tiến hơn, kết hợp biện pháp kỹ thuật và hành chính để phát hiện, vô hiệu hóa những mối đe dọa tiềm tàng.​

Cơ quan an ninh Nga cáo buộc Ukraine đã tận dụng nền tảng nhắn tin Telegram để tuyển mộ người tham gia các hoạt động phá hoại, đưa tin giả và tổ chức những mạng lưới ngầm bên trong lãnh thổ Nga. Trong bối cảnh Telegram được sử dụng rộng rãi và có tính bảo mật cao, Moskva coi nền tảng này là môi trường thuận lợi cho các hoạt động mà họ cho là vi phạm pháp luật và đe dọa an ninh.​

Không chỉ Telegram, Nga thời gian gần đây cũng áp đặt nhiều hình thức hạn chế đối với WhatsApp, ứng dụng nhắn tin thuộc tập đoàn công nghệ Mỹ Meta Platforms, với lý do ngăn chặn các hành vi tội phạm mạng và can thiệp từ nước ngoài. Các biện pháp này có thể bao gồm làm chậm tốc độ truy cập, chặn từng phần hoặc tạm ngừng dịch vụ tại một số khu vực, tùy theo đánh giá rủi ro của giới chức an ninh.​

Song song với việc siết chặt các nền tảng nước ngoài, Chính phủ Nga tích cực khuyến khích người dân chuyển sang Max, một nền tảng nhắn tin nội địa được nhà nước hậu thuẫn và kiểm soát chặt chẽ hơn. Việc thúc đẩy Max được xem là bước đi tiếp theo trong nỗ lực xây dựng hệ sinh thái số “tự chủ”, giảm phụ thuộc vào các dịch vụ phương Tây và củng cố khả năng kiểm soát luồng thông tin trong nước.​

Tuy nhiên, các nhà phê bình và tổ chức bảo vệ quyền tự do bày tỏ lo ngại chuỗi biện pháp này trên thực tế là một phần trong chiến lược mở rộng kiểm soát Internet của Điện Kremlin. Họ cho rằng việc kéo dài các đợt cắt hoặc hạn chế Internet, cùng với việc gây khó cho những nền tảng phổ biến, sẽ gia tăng giám sát đối với người dùng và thu hẹp không gian trao đổi thông tin độc lập.​

Những tổ chức này cảnh báo hệ quả dễ nhận thấy là người dân Nga sẽ gặp nhiều trở ngại hơn khi liên lạc với bạn bè, người thân hoặc đối tác ở nước ngoài, nhất là trong bối cảnh một số kênh liên lạc bị gián đoạn hoặc chất lượng dịch vụ suy giảm. Việc phụ thuộc nhiều hơn vào một số nền tảng nội địa cũng có thể khiến người dùng khó tiếp cận các nguồn thông tin đa chiều, ảnh hưởng đến đời sống xã hội và môi trường kinh doanh.​

​

​