Mỹ siết điều tra thương mại với 60 quốc gia

Hoa Kỳ – Mỹ đang đẩy mạnh một loạt cuộc điều tra thương mại nhằm tạo nền tảng pháp lý cho chính sách thuế quan cứng rắn hơn dưới thời Tổng thống Donald Trump, với phạm vi mở rộng tới 60 quốc gia, trong đó có cả các đồng minh thân cận như Canada và Liên minh châu Âu (EU).​

Theo mạng tin nationalnewswatch.com, các cuộc điều tra này tập trung vào hai trụ cột: dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp và nguy cơ sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng toàn cầu, qua đó cung cấp cơ sở để Washington xem xét áp thuế hoặc điều chỉnh các ràng buộc thương mại hiện hành. Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer nhấn mạnh tiến độ thực hiện sẽ rất nhanh, với mục tiêu hoàn tất các bước chính chỉ trong vài tháng.​

Hôm 12/3, Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) khởi động điều tra theo Mục 301 Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với tình trạng dư thừa năng lực sản xuất công nghiệp ở EU và một số nền kinh tế khác, trong bối cảnh Washington cho rằng các hỗ trợ và trợ cấp công nghiệp có thể đang bóp méo cạnh tranh và gây thiệt hại cho doanh nghiệp Mỹ. Chỉ một ngày sau, thông báo tiếp theo cho biết danh sách các quốc gia bị nhắm mục tiêu được mở rộng, lần này với trọng tâm là nghi vấn sử dụng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng.​

Canada, một trong những đối tác then chốt trong Hiệp định Mỹ-Canada-Mexico (USMCA), đã nhanh chóng lên tiếng phản hồi. Người phát ngôn của Bộ trưởng phụ trách thương mại Canada-Mỹ Dominic LeBlanc, ông Gabriel Brunet, khẳng định Ottawa đã nắm được thông tin và cam kết phối hợp với các đối tác USMCA để duy trì cách tiếp cận chung của Bắc Mỹ trong việc chống lao động cưỡng bức. Ông nhấn mạnh Canada nhiều năm qua đã cùng Mỹ và Mexico thúc đẩy các chuẩn mực nghiêm ngặt hơn về nhân quyền trong thương mại.​

Những động thái điều tra này diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng phải điều chỉnh công cụ chính sách sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ “vũ khí thuế quan” ưa thích của ông Trump, vốn từng được sử dụng cho các gói thuế gọi là “Ngày Giải phóng” và thuế liên quan đến fentanyl nhằm vào Canada, Mexico và Trung Quốc. Để đối phó phán quyết này, Tổng thống Trump đã áp mức thuế phổ quát 10% với hàng hóa nhập khẩu trên toàn thế giới theo Mục 122 Đạo luật Thương mại năm 1974, ngoại trừ các mặt hàng tuân thủ USMCA. Tuy nhiên, Mục 122 chỉ cho phép nâng thuế tối đa 15% và có hiệu lực 150 ngày, trừ khi được Quốc hội gia hạn – một kịch bản được đánh giá là khó xảy ra.​

Song song mức thuế mới theo Mục 122, Canada vẫn đang chịu sức ép từ loạt thuế quan riêng biệt theo Mục 232 mà Washington áp cho một số ngành trọng yếu, gồm thép, nhôm, ôtô và đồ gỗ nội thất. Chính quyền Trump kỳ vọng các cuộc điều tra theo Mục 301 sẽ mở đường cho những biện pháp thuế quan dài hạn và có tính hệ thống hơn, dù quy trình này buộc phải trải qua tham vấn công chúng và tổng hợp báo cáo đánh giá chi tiết.​​

Cho đến nay, phạm vi cụ thể của cuộc điều tra Mục 301 nhắm vào Canada vẫn chưa được USTR làm rõ, cũng như chưa có tín hiệu liệu nó có vượt ra ngoài khía cạnh lao động cưỡng bức hay không. Dù vậy, chính Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ cũng ghi nhận rằng Canada, Mexico và EU đã ban hành những khuôn khổ pháp lý nhằm ngăn chặn nhập khẩu hoặc lưu thông các sản phẩm sản xuất bằng lao động cưỡng bức, phù hợp xu hướng siết chặt chuẩn mực lao động trên toàn cầu.​

​

​