Ukraine yêu cầu Hungary hoàn trả 82 triệu USD tiền và vàng

Ukraina – Ngân hàng quốc doanh Oschadbank của Ukraine vừa chính thức yêu cầu chính quyền Hungary lập tức hoàn trả toàn bộ số tiền mặt và vàng trị giá tương đương 82 triệu USD bị nhà chức trách nước này tịch thu từ đoàn xe chở tiền trên đường từ Áo về Ukraine. Theo phía Ukraine, đây là tài sản hợp pháp của ngân hàng, có hồ sơ chứng minh nguồn gốc rõ ràng, không liên quan tới bất kỳ hoạt động tội phạm tài chính hay rửa tiền nào.​

Ngày 5/3, cảnh sát Hungary chặn hai xe bọc thép của Oschadbank khi đoàn xe đang vận chuyển lượng lớn tiền mặt và vàng thỏi từ Vienna, Áo về Kiev bằng đường bộ. Sau khi dừng phương tiện, lực lượng chức năng Hungary đã tiến hành kiểm tra và quyết định tạm giữ toàn bộ số tài sản trên xe để phục vụ điều tra, đồng thời áp giải 7 nhân viên ngân hàng Ukraine đi cùng đoàn xe về trụ sở làm việc.​

Theo thông tin được công bố, số tài sản bị tịch thu bao gồm khoảng 40 triệu USD tiền mặt, 35 triệu euro tiền mặt cùng 9 kg vàng thỏi. Toàn bộ đều được niêm phong và đưa về nơi lưu giữ của phía Hungary sau khi lập biên bản, trong khi các nhân viên hộ tống đoàn xe bị đặt trong diện tình nghi liên quan hoạt động rửa tiền xuyên biên giới.​

Bảy nhân viên ngân hàng Ukraine sau đó được phía Hungary trả tự do vào ngày 6/3, song đi kèm với quyết định trục xuất khỏi lãnh thổ Hungary. Hai xe bọc thép được bàn giao lại cho phía Ukraine trong tình trạng hư hại, nhưng toàn bộ số tiền mặt cùng vàng thỏi bên trong không còn. Phía Kiev cho rằng hành động này không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới hoạt động tài chính và uy tín của ngân hàng nhà nước Ukraine.​

Ngày 9/3, chính phủ Hungary thông báo sẽ tạm giữ số tiền và vàng nói trên trong thời hạn ít nhất 60 ngày để phục vụ điều tra nguồn gốc cũng như mục đích sử dụng số tài sản này. Budapest khẳng định cần thêm thời gian để xác minh, đảm bảo không có yếu tố rửa tiền, tài trợ khủng bố hoặc các hành vi vi phạm luật tài chính quốc tế khác trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.​

Đáp lại động thái đó, Oschadbank thuê công ty luật Horvath Lawyers tại Hungary làm đại diện pháp lý, chuẩn bị các bước khiếu nại và yêu cầu phía Budapest hoàn trả tài sản. Trong tuyên bố công bố ngày 14/3, Horvath Lawyers nhấn mạnh toàn bộ số tiền mặt và vàng thỏi đều là tài sản hợp pháp của ngân hàng Ukraine, được sử dụng cho các mục đích kinh doanh tài chính thông thường, không có mối liên hệ nào với giao dịch bất hợp pháp.​

Công ty luật cho biết đã nộp cho cơ quan chức năng Hungary đầy đủ hồ sơ, tài liệu chứng minh nguồn gốc tài sản, lộ trình vận chuyển cũng như mục đích sử dụng sau khi về tới Kiev. Theo phía đại diện, mọi giấy tờ liên quan đến hợp đồng, chứng từ ngân hàng và chứng nhận sở hữu đều trùng khớp, thể hiện Oschadbank là chủ sở hữu hợp pháp và duy nhất của số tiền và vàng bị tịch thu.​

Oschadbank đồng thời lập luận rằng việc tịch thu kéo dài, trong khi chưa có bằng chứng buộc tội rõ ràng, có thể bị xem là hành vi xâm phạm quyền tài sản của tổ chức tài chính nước ngoài, đi ngược lại các chuẩn mực hợp tác trong lĩnh vực ngân hàng và đầu tư quốc tế. Ngân hàng này yêu cầu Hungary nhanh chóng chấm dứt việc giữ tài sản, trả lại toàn bộ tiền mặt và vàng, đồng thời cân nhắc bồi thường những tổn thất phát sinh do việc gián đoạn các kế hoạch tài chính của họ.​

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa Ukraine và Hungary vốn đã nhạy cảm, nhất là về các vấn đề chính trị, năng lượng và lập trường đối với xung đột ở Ukraine. Giới quan sát lo ngại tranh chấp liên quan số tài sản 82 triệu USD có thể khiến căng thẳng giữa hai nước gia tăng, gây thêm trở ngại cho các nỗ lực phối hợp trong khu vực, đặc biệt là trong khung khổ Liên minh châu Âu.​

​