Mất điện toàn quốc, Cuba chìm trong bóng tối giữa khủng hoảng năng lượng​

Cuba – Lưới điện quốc gia Cuba bất ngờ sập trên toàn bộ lãnh thổ, khiến đảo quốc Caribe một lần nữa rơi vào cảnh mất điện diện rộng trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng kéo dài và chưa có lối thoát rõ ràng. Sự cố được ghi nhận tối 16/3 (giờ địa phương), làm tê liệt hệ thống cung cấp điện từ thủ đô Havana đến các thành phố du lịch và khu vực nông thôn.​

Tập đoàn Điện lực Quốc gia Cuba (UNE) thông báo đã xảy ra “sự cố ngắt kết nối hoàn toàn khỏi hệ thống điện quốc gia”, khiến lưới điện toàn đảo đồng loạt dừng hoạt động. Theo UNE, ngay sau khi ghi nhận sự cố, ngành điện đã kích hoạt quy trình khẩn cấp để khôi phục kết nối và huy động các lực lượng kỹ thuật trên khắp cả nước. Đáng chú ý, đơn vị này khẳng định chưa phát hiện lỗi kỹ thuật tại các tổ máy phát điện đang vận hành vào thời điểm xảy ra mất điện, cho thấy nguyên nhân có thể liên quan đến sự cố trên lưới truyền tải hoặc hệ thống điều độ.​

Roberto Morales Ojeda, Thường trực Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, đã lên tiếng xác nhận tình trạng sập lưới điện toàn quốc, đồng thời trấn an dư luận khi cho biết công tác khôi phục đang được triển khai liên tục. Ông bày tỏ sự tin tưởng vào đội ngũ công nhân ngành điện đang làm việc trong điều kiện khó khăn để từng bước tái lập nguồn điện cho người dân. Việc lãnh đạo cấp cao trực tiếp thông tin cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự cố, trong bối cảnh chính quyền chịu nhiều sức ép về đời sống kinh tế – xã hội.​

Tại các khu vực du lịch vốn được ưu tiên cung cấp điện, tác động lần này cũng rõ rệt. Miguel, một chủ nhà cho thuê nghỉ dưỡng ở thành phố biển Varadero, cho biết khu vực này thường ít bị cắt điện hơn những nơi khác, nhưng lần sập lưới toàn quốc đã khiến cả thành phố bị ảnh hưởng. Ông cho hay nhiều cơ sở lưu trú phải chuyển sang dùng máy phát, còn du khách buộc chấp nhận cảnh mất điện luân phiên trong khi chờ thông tin chính thức về thời điểm khôi phục hoàn toàn.​

Ở thủ đô Havana, không ít cư dân đón nhận sự cố bằng tâm thế gần như đã chuẩn bị sẵn tinh thần. Dayana Machin, một người dân sống tại đây, nói rằng cô không bất ngờ khi cả nước chìm vào bóng tối, bởi các đợt mất điện kéo dài đã trở thành một phần của cuộc sống thường nhật trong vài năm qua. Theo Machin, khủng hoảng năng lượng tại Cuba ngày càng trầm trọng do nguồn cung nhiên liệu bị bóp nghẹt bởi các lệnh cấm vận, trong đó có biện pháp trừng phạt liên quan đến dầu mỏ từ Mỹ, khiến việc duy trì vận hành ổn định các nhà máy điện càng thêm khó khăn.​

Trước bối cảnh đó, người dân phải tự tìm cách thích nghi để giảm phụ thuộc vào lưới điện quốc gia. Machin cho rằng các gia đình nên chủ động chuẩn bị bếp củi hoặc các hình thức nấu nướng thay thế, trang bị tấm pin năng lượng mặt trời nếu có điều kiện, cũng như tích trữ nước sạch và xăng cho những tình huống khẩn cấp. Những giải pháp tự vệ này phần nào phản ánh niềm tin suy giảm vào khả năng cung ứng năng lượng ổn định của hệ thống điện nhà nước trong ngắn hạn.​

Trong những năm gần đây, Cuba nhiều lần chứng kiến các đợt mất điện quy mô lớn kéo dài nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày, gây gián đoạn hoạt động kinh tế và sinh hoạt. Hệ thống điện lạc hậu, thiếu đầu tư, phụ thuộc nặng nề vào nhiên liệu nhập khẩu khiến quốc đảo dễ bị tổn thương trước mọi biến động về cung ứng và tài chính. Sự cố toàn quốc lần này được xem là một mắt xích mới trong chuỗi khủng hoảng năng lượng, làm dấy lên câu hỏi về chiến lược nâng cấp hạ tầng và đa dạng hóa nguồn năng lượng trong tương lai.​