Nguy cơ bùng nổ Hồi giáo cực đoan trong giới trẻ Đức

CHLB Đức – Theo báo cáo mới nhất “Motra-Monitor”, gần một nửa số người Hồi giáo dưới 40 tuổi tại Đức được đánh giá có xu hướng thân thiện với chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan, tạo nên một “quả bom xã hội hẹn giờ” trong lòng nước Đức hiện nay.​

Nghiên cứu chỉ ra rằng 45,1% người Hồi giáo dưới 40 tuổi ở Đức có lập trường Hồi giáo cực đoan ở mức tiềm ẩn hoặc thể hiện rõ rệt. Điều này có nghĩa là họ cảm thấy bị hấp dẫn bởi chủ nghĩa Hồi giáo chính trị, ủng hộ việc áp dụng luật Sharia thay cho Hiến pháp Đức và mang định kiến bài Do Thái. Nhóm nghiên cứu nhấn mạnh rằng tỷ lệ những người có tư tưởng Hồi giáo cực đoan t hể hiện rõ rệt (manifest) trong nhóm người Hồi giáo dưới 40 tuổi là 11,5% – đây là những trường hợp đã bộc lộ công khai và ở mức độ cao. Bên cạnh đó, có thêm 33,6% được xếp vào nhóm “có xu hướng Hồi giáo cực đoan tiềm ẩn” (latent), tức là tư tưởng đã hình thành nhưng quá trình cực đoan hóa chưa bộc lộ rõ ra bên ngoài. Gộp hai nhóm này lại, gần một nửa cộng đồng Hồi giáo trẻ ở Đức bị xem là có khuynh hướng tiếp cận chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.​

Các chính trị gia và chuyên gia an ninh coi kết quả này là lời cảnh báo nghiêm khắc đối với xã hội Đức. Phó chủ tịch đảng Dân chủ Tự do (FDP) Wolfgang Kubicki đánh giá đây là “một quả bom thời gian xã hội”, đồng thời chỉ trích “chính sách nhắm mắt làm ngơ ngây thơ” trong nhiều năm qua đã góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển này. Ông kêu gọi chấm dứt thái độ ngây thơ, đề xuất cấm khăn trùm đầu Hồi giáo trong khu vực công, đặc biệt là trong bộ máy nhà nước và tại các trường học đối với trẻ em dưới 14 tuổi. Theo Kubicki, nhà nước phải thể hiện rõ ràng giới hạn và bảo vệ các nguyên tắc nền tảng của Hiến pháp trước bất kỳ hình thức cực đoan tôn giáo nào.​

Từ góc độ lực lượng thực thi pháp luật, Phó chủ tịch Công đoàn Cảnh sát Đức (DPolG) Manuel Ostermann cảnh báo rằng các mạng lưới Hồi giáo cực đoan đang mở rộng “cấu trúc quyền lực chống hiến pháp” một cách ngày càng tự tin. Ông nhấn mạnh, ở nhiều nơi có thể thấy những phần tử Hồi giáo cực đoan công khai thách thức nhà nước pháp quyền và thử phản ứng của các cơ quan chức năng. Theo Ostermann, họ biết cách lợi dụng “sự đúng đắn chính trị, thái độ làm ngơ và những điều cấm kỵ trong tranh luận” để khai thác điểm yếu của xã hội dân chủ. Ông kêu gọi một chiến lược cứng rắn, nhất quán hơn để ngăn chặn việc hình thành những khu vực mà pháp luật nhà nước bị đẩy lùi bởi quy tắc tôn giáo cực đoan.​

Một tín hiệu đáng lo ngại khác được ghi nhận trong môi trường đại học và giới trẻ có học thức. Theo tổ chức sinh viên bảo thủ Ring of Christian Democratic Students (RCDS), kết quả nghiên cứu cho thấy nước Đức đang đối mặt với “vấn đề nghiêm trọng về chủ nghĩa cực đoan và sự thất bại trong hội nhập ở một số tầng lớp xã hội nhất định”. Chủ tịch RCDS Charlotte Beermann cho biết, kể từ sau vụ tấn công khủng bố của Hamas vào ngày 7.10.2023, tại nhiều trường đại học liên tiếp nổ ra các cuộc biểu tình chống Israel, các khẩu hiệu bài Do Thái cũng như xu hướng tương đối hóa bạo lực Hồi giáo. Bà nhấn mạnh rằng bất kỳ ai sống hoặc học tập tại Đức đều phải biết và tôn trọng những giá trị cơ bản của quốc gia, trong đó có việc bảo vệ người Do Thái và an ninh của Israel như một bài học lịch sử. Beermann kêu gọi các ban giám hiệu trường đại học, tổ chức sinh viên và chính trị gia không được né tránh đối đầu với chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo và tư tưởng bài Do Thái.​

Những cảnh báo này càng trở nên cụ thể khi nhìn lại các sự kiện trên thực tế. Tháng 4.2025, những người cực đoan chống Israel đã chiếm đóng Đại học Humboldt ở Berlin, biến khuôn viên trường thành địa điểm tuyên truyền chống Israel và phương Tây. Hình ảnh và thông điệp từ hành động này lan truyền mạnh trên mạng xã hội, cho thấy sự tự tin và mức độ tổ chức của các nhóm cực đoan trong giới sinh viên. Giới quan sát lo ngại đây không chỉ là những hành động biểu tình đơn lẻ mà là biểu hiện của một xu hướng cực đoan hóa sâu rộng hơn, đặc biệt trong môi trường giáo dục vốn được xem là nơi truyền tải các giá trị dân chủ.​​

​