Hessen muốn siết vé tàu ngay từ sân ga

Hessen – Sau vụ tấn công khiến nhân viên soát vé Serkan C., 36 tuổi, tử vong trên một chuyến tàu khu vực ở vùng Kaiserslautern, bang Hessen là bang đầu tiên tại Đức chính thức kêu gọi áp dụng quy định bắt buộc phải có vé ngay từ khu vực sân ga. Theo đề xuất này, hành khách chỉ có thể vào khu vực đường ray và lên tàu nếu đã có vé hợp lệ, tương tự mô hình đã phổ biến từ nhiều năm qua tại nhiều đô thị lớn ở châu Âu.

Phó Thủ hiến kiêm Bộ trưởng Kinh tế, Năng lượng, Giao thông, Nhà ở và Khu vực nông thôn bang Hessen, Kaweh Mansoori, 37 tuổi, thuộc đảng SPD, nhấn mạnh Đức nên học hỏi kinh nghiệm từ các nước láng giềng. Ông cho rằng ở nhiều thành phố châu Âu, nguyên tắc “chỉ người có vé mới được lên sân ga và tàu” đã trở thành chuẩn mực trong nhiều thập kỷ, mang lại hiệu quả rõ rệt về an ninh và trật tự.

Phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Giao thông vận tải tổ chức ở Lindau, Mansoori nói về vấn đề đường sắt rằng nếu muốn tăng cường an toàn cho vận tải đường sắt, không thể chỉ chăm chăm vào các chi tiết kỹ thuật của hệ thống tàu. Theo ông, phải bàn rộng hơn về cách kiểm soát lối tiếp cận nhà ga và sân ga, bởi chính ở những điểm này đã nảy sinh nhiều rủi ro trong thời gian gần đây.

Mansoori thẳng thắn thừa nhận không thể đạt an ninh tuyệt đối 100%. Tuy vậy, ông nhấn mạnh hầu hết những cuộc xung đột bạo lực nghiêm trọng trên tàu trong vài tuần qua đều bắt đầu từ các hành khách không có vé hợp lệ. Theo ông, việc lên tàu mà không mua vé ở Đức hiện “quá dễ dàng”, và nếu muốn phòng ngừa bạo lực từ gốc rễ thì phải chặn ngay từ khâu tiếp cận.

Đề xuất cụ thể của bang Hessen là lắp đặt các hệ thống rào chắn kiểm soát, như cổng xoay hoặc cửa trượt, tại lối vào khu vực chờ tàu. Cửa sẽ chỉ mở khi hành khách quét vé giấy hoặc mã QR, tương tự điểm kiểm tra đầu tiên ở nhiều sân bay. Mục tiêu là biến sân ga thành khu vực có kiểm soát, nơi chỉ những ai đã mua vé mới có thể đi vào.

Mansoori viện dẫn các ví dụ từ London, Madrid và Paris. Tại ga Waterloo ở London, ga Puerta de Atocha ở Madrid hay ga Gare du Nord ở Paris, việc vượt qua cổng kiểm soát là điều bắt buộc trước khi bước chân lên sân ga hoặc tàu. Trái lại, ở Đức hiện nay, gần như bất kỳ ai cũng có thể lên tàu mà không cần phải đi qua bất kỳ chốt kiểm soát vật lý nào.

Vị bộ trưởng khẳng định chỉ những người có vé hợp lệ mới nên được phép vào khu vực sân ga. Ông cho rằng đặc biệt tại các đầu mối giao thông lớn như Frankfurt am Main, việc áp dụng hệ thống cổng kiểm soát có thể giúp tăng đáng kể cả mức độ an toàn khách quan lẫn cảm giác an tâm của hành khách trên các tuyến tàu khu vực, S-Bahn và U-Bahn. Bang Hessen đã đưa ra kiến nghị tại Hội nghị Bộ trưởng Giao thông vận tải, đề nghị chính phủ liên bang cùng các bang nghiên cứu xem liệu có khả thi về mặt kết cấu hạ tầng để triển khai các rào chắn như vậy tại nhà ga hay không.

Bên cạnh giải pháp kỹ thuật, Mansoori cảnh báo không nên coi đây là “đũa thần” duy nhất. Ông nhấn mạnh một khái niệm an ninh toàn diện cho đường sắt phải kết hợp nhiều yếu tố: tăng cường hiện diện của lực lượng an ninh, mở rộng hệ thống giám sát video thông minh và đào tạo bài bản cho nhân viên, nhất là những người thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với hành khách như soát vé hay nhân viên phục vụ trên tàu.

Theo ông, nếu bảo vệ chặt chẽ hơn lối vào sân ga, ngành đường sắt không chỉ hạn chế được tình trạng trốn vé mà đồng thời tạo ra nhiều công bằng hơn cho những người luôn mua vé đầy đủ. Mansoori nhìn nhận, cảm giác bị đối xử bất công khi kẻ trốn vé không bị ngăn chặn, thậm chí còn gây ra bạo lực, đang làm suy giảm lòng tin của hành khách vào hệ thống giao thông công cộng. Do đó, cải thiện kiểm soát vé và an ninh trên sân ga sẽ là tín hiệu quan trọng để lấy lại niềm tin đó.

Từ vụ án mạng Serkan C., cuộc tranh luận về an toàn trên đường sắt Đức đang gia tăng sức ép lên giới chính trị. Đề xuất của Hessen, với việc biến sân ga thành khu vực có “vé bắt buộc”, có thể trở thành bước khởi đầu cho một chiến lược an ninh mới nếu nhận được sự ủng hộ của chính phủ liên bang và các bang khác. Hiện vẫn chưa rõ mức độ chi phí đầu tư vào cổng kiểm soát và nhân sự đi kèm, nhưng bang Hessen cho rằng cái giá phải trả cho việc không hành động sẽ còn cao hơn.