Giữa đường hầm tối ở Bremen

Niedersachsen & Bremen – Tối thứ Ba tại đường hầm gần ga trung tâm Bremen, một người đàn ông vô gia cư bị đâm trọng thương, phải phẫu thuật khẩn cấp tại bệnh viện sau khi cố gắng tự băng bó vết thương bằng chiếc khăn quàng cổ và rời khỏi hiện trường trong tình trạng mất máu. Những người qua đường phát hiện ông trong trạng thái kiệt sức đã lập tức gọi cấp cứu, giúp nạn nhân qua được thời điểm nguy kịch nhất, trong khi thủ phạm hiện vẫn bỏ trốn và cảnh sát kêu gọi nhân chứng cung cấp thông tin.​

Theo cơ quan điều tra, người đàn ông này có thể liên quan đến hoạt động mua bán ma túy, song bản thân ông gần như không cung cấp nổi bất kỳ thông tin nào về danh tính cũng như diễn biến vụ việc, cho thấy một đời sống ở rìa xã hội, bị đứt gãy hoàn toàn với các hệ thống hỗ trợ thông thường. Sự im lặng bất lực ấy đặt ra câu hỏi lớn hơn: làm thế nào một con người có thể tồn tại giữa lòng một thành phố giàu có của Đức mà không có giấy tờ, không mạng lưới hỗ trợ, và giờ đây ngay cả việc kể lại chuyện mình vừa bị đâm cũng trở nên bất khả.​

Vụ tấn công trong đường hầm gần ga trung tâm không chỉ là một án mạng với con dao, mà còn là tấm gương phản chiếu những điểm mù an ninh ở nơi vốn được coi là “cửa ngõ” của thành phố. Những không gian trung chuyển như ga tàu, đường hầm, bến xe – nơi người qua lại đông, nhịp di chuyển nhanh – lại trở thành chỗ trú ẩn của những mối nguy khó nhìn thấy và những số phận bị xã hội bỏ quên, từ người vô gia cư, người nghiện đến các mắt xích nhỏ trong đường dây tội phạm ma túy.​​

Việc cảnh sát nghi ngờ nạn nhân liên quan đến buôn bán ma túy cho thấy một mối đan xen phức tạp giữa tội phạm đường phố và sự nghèo đói cực hạn. Với nhiều người vô gia cư, nhất là những người nghiện, việc tham gia vào các mắt xích nhỏ trong mạng lưới ma túy là con đường gần như duy nhất để có tiền mặt hằng ngày, đồng nghĩa với việc họ vừa là tác nhân, vừa là nạn nhân của bạo lực.​

Ở đây, câu hỏi không chỉ là “ai đâm ai”, mà còn là “tại sao một thị trường ma túy có thể bám rễ sâu đến mức kéo cả những người vô gia cư, không giấy tờ, vào quỹ đạo của nó”. Khi những cá nhân ở tầng đáy không có lựa chọn hợp pháp để sinh tồn, mọi chính sách trấn áp thuần túy đều có xu hướng chỉ xử lý phần ngọn: hôm nay là một người vô gia cư bị đâm, ngày mai có thể là một kẻ mua bán nhỏ bị trả thù, và vòng xoáy tiếp tục vận hành.​

Phản ứng nhanh của người qua đường trong vụ việc lần này nhắc lại vai trò ngày càng quan trọng của cộng đồng trong an ninh đô thị. Không có cuộc gọi khẩn cấp ấy, một người đàn ông vô danh có thể đã chết trong đường hầm mà không ai biết tên, chỉ để lại một vệt máu bị mưa xóa đi.​

Những vụ việc như ở Bremen cho thấy nhu cầu phải có chiến lược dài hơi hơn: từ chiếu sáng và giám sát camera ở các điểm nóng, tăng cường hiện diện của lực lượng hỗ trợ xã hội tại khu vực ga, đến các chương trình chuyên biệt cho người vô gia cư vướng vào nghiện ngập và tội phạm.​

Một chi tiết đáng chú ý là sau khi bị đâm, nạn nhân vẫn cố tự xử lý bằng việc dùng khăn quàng cổ băng bó rồi rời khỏi hiện trường, thay vì lập tức tìm kiếm trợ giúp. Điều này phản ánh tâm thế phòng thủ, ngờ vực và quen chịu đựng rủi ro của nhiều người sống ngoài lề xã hội, vốn e ngại cả tội phạm lẫn cơ quan công quyền, và điều đó làm họ dễ trở thành nạn nhân hơn trong những tình huống bạo lực.​

Đối với lực lượng điều tra, việc nạn nhân không thể hoặc không muốn khai báo về bản thân khiến việc xác minh danh tính, truy vết quan hệ và động cơ trở nên khó khăn hơn nhiều. Vụ án ở Bremen vì thế không chỉ là thách thức truy tìm hung thủ, mà còn là bài kiểm tra về khả năng tiếp cận những con người “vô hình” – những người không có giấy tờ, không địa chỉ cố định, không tiếng nói trong các hệ thống chính thức.​

Ga trung tâm của bất kỳ thành phố nào cũng là nơi phơi bày rõ nhất các đường nứt xã hội: nơi du khách và doanh nhân lướt qua, còn những người không nhà cửa thì mắc kẹt lại. Trong không gian đó, một vụ tấn công bằng dao không chỉ là tin tức an ninh, mà là lời nhắc về cái giá phải trả khi để bất bình đẳng, nghiện ngập và tội phạm cùng tồn tại trong bóng tối mà không có chiến lược can thiệp bền vững.​

Ở Bremen, cảnh sát hiện tiếp tục truy tìm thủ phạm, đồng thời kêu gọi nhân chứng cung cấp mọi thông tin liên quan đến vụ việc cũng như danh tính của nạn nhân. Nhưng song song với việc “truy” kẻ tấn công, thành phố cũng phải trả lời một câu hỏi khác: làm thế nào để không còn những con người bị đâm trọng thương trong đường hầm mà vẫn chẳng ai biết họ là ai, họ đến từ đâu, và họ đã bị xã hội bỏ lại từ khi nào.