Bạo lực số nhắm vào phụ nữ Đức: Mặt tối lộ rõ từ vụ Collien Ulmen-Fernandes

CHLB Đức – Trong nhiều năm, những tài khoản giả mạo mang tên ngôi sao truyền hình Collien Ulmen-Fernandes (44) bị cho là đã xuất hiện trên mạng, chủ động liên hệ với đàn ông và dẫn dắt các cuộc trò chuyện mang nội dung khiêu dâm. Cô cho biết trên Instagram rằng mình nhận được cả ảnh khỏa thân lẫn video sex giả mạo, được dựng nên bằng công nghệ số. Nữ diễn viên đã trình báo cảnh sát và người mà cô tố cáo chính là chồng cũ, diễn viên Christian Ulmen (50). Nếu những cáo buộc này được xác nhận, vụ việc sẽ trở thành minh chứng gây rúng động cho xu hướng mà số liệu đã cảnh báo nhiều năm qua: bạo lực kỹ thuật số nhắm vào phụ nữ đang gia tăng rõ rệt.​

Theo báo cáo “Tội phạm nhắm vào phụ nữ” của Bộ Nội vụ Liên bang, riêng trong năm 2024 đã có 18.224 bé gái và phụ nữ ở Đức là nạn nhân của các hình thức bạo lực kỹ thuật số. Con số này tương đương gần 50 vụ mỗi ngày, tăng 6% so với năm trước. Tính trong 5 năm, mức tăng lên tới hơn 110%, phản ánh tốc độ lan rộng đáng lo ngại của bạo lực trên không gian mạng. Tuy vậy, đây mới chỉ là các vụ được báo cáo chính thức, trong khi số vụ không được tố giác được đánh giá là còn cao hơn rất nhiều.​

Một nghiên cứu thống kê bí mật do Bộ Nội vụ Liên bang ủy quyền cho thấy tỉ lệ báo cáo tội phạm liên quan bạo lực nói chung ở phụ nữ chỉ đạt khoảng 2,4%, còn ở nam giới là 0,9%. Điều này có nghĩa là trong 100 vụ bạo lực nhắm vào phụ nữ, chưa đến ba vụ được trình báo cơ quan chức năng. Khoảng cách lớn giữa thực tế và số liệu chính thức khiến các trường hợp như Collien Ulmen-Fernandes càng được chú ý, vì chúng hé lộ phần nổi của một “tảng băng chìm” về bạo lực giới trong thế giới số.​

Bạo lực kỹ thuật số có nhiều hình thức, trong đó nổi bật là deepfake – hình ảnh, video hoặc âm thanh được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo đến mức giống thật và khó nhận biết. Deepfake có thể phục vụ mục đích giải trí, nhưng cũng dễ dàng bị lạm dụng khi gắn khuôn mặt hoặc giọng nói của người thật vào nội dung nhạy cảm mà không có sự đồng ý. Một biến tướng đặc biệt nguy hiểm là deepfake khiêu dâm, như trường hợp Collien Ulmen-Fernandes, khi cơ thể hoặc hành vi tình dục giả mạo được gán cho nạn nhân. Những nội dung này thường được dùng để bôi nhọ danh dự, gây sức ép, đe dọa hoặc trừng phạt phụ nữ. Hậu quả không chỉ là tổn hại hình ảnh và sự nghiệp, mà còn có thể dẫn tới cô lập xã hội, mất niềm tin và sang chấn tâm lý kéo dài.​

Bạo lực mạng thường không xuất hiện đơn lẻ mà gắn liền với bạo lực tâm lý, quấy rối tình dục, đe dọa, kiểm soát hoặc rình rập. Trong nhiều mối quan hệ từng có bạo lực thể chất hoặc tinh thần, bạo lực ngày càng “chuyển dịch” lên không gian số, nơi việc xúc phạm, làm nhục, phát tán tin nhắn, hình ảnh riêng tư hay theo dõi nhất cử nhất động của một người trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Thông tin, ảnh, video có thể lan truyền chỉ trong vài giây qua mạng xã hội và các nền tảng nhắn tin, khiến nạn nhân gần như không thể kiểm soát.​

Số liệu thống kê cho thấy phụ nữ bị ảnh hưởng bởi bạo lực kỹ thuật số thường xuyên hơn rõ rệt từ phía bạn đời, người yêu cũ hoặc đối tác thân mật. Có tới 20,6% phụ nữ từng trải nghiệm bạo lực kỹ thuật số cho biết thủ phạm là người đang hoặc từng có quan hệ tình cảm với họ, trong khi tỉ lệ này ở nam giới chỉ là 8,6%. Trong các trường hợp xâm phạm thân mật thông qua hình ảnh – như chia sẻ, phát tán hay sử dụng ảnh nhạy cảm không consent – 85% nạn nhân là nữ. Ngay cả ở những dạng bạo lực mạng như cưỡng ép, đe dọa, rình rập, tỉ lệ nạn nhân nữ vẫn chiếm hơn một nửa, khoảng 57,1%.​