EU quyết định từ bỏ nhập khẩu khí đốt Nga đến năm 2027

Liên minh châu Âu (EU) đã đạt được một thỏa thuận pháp lý đầy tính ràng buộc, theo đó nhập khẩu khí đốt tự nhiên — gồm cả đường ống và loại hóa lỏng (LNG) — từ Nga sẽ bị loại bỏ hoàn toàn vào cuối năm 2027.

Theo thông báo từ Hội đồng Liên minh châu Âu và Nghị viện châu Âu, quá trình tiến tới việc chấm dứt nhập khẩu được thiết kế với các mốc chuyển tiếp rõ ràng: cấm các hợp đồng mới ký với Nga từ ngày 1/1/2026; các hợp đồng ngắn hạn sẽ hết hiệu lực trước 17/6/2026, và các hợp đồng dài hạn được quy định không vượt quá ngày 1/1/2028.

Việc này là phần trung tâm của chiến lược REPowerEU – thúc đẩy EU đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, tăng cường an ninh năng lượng và giảm phụ thuộc vào nguồn từ Nga.

Điểm nhấn đáng chú ý:

• Trước năm 2022, Nga cung cấp khoảng 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU; đến năm 2024, con số này đã giảm đáng kể, còn khoảng 18% theo phân tích của viện nghiên cứu Bruegel.
• Các quốc gia thành viên EU sẽ được yêu cầu nộp kế hoạch quốc gia nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng thay thế và đảm bảo rằng việc ngừng nhập khẩu không gây đứt gãy nguồn cung nội bộ.
• Thỏa thuận có cơ chế ngoại lệ trong trường hợp một hoặc nhiều quốc gia thành viên gặp rủi ro nghiêm trọng về an ninh cung ứng — Ủy ban châu Âu có thể cho phép tạm thời tiếp tục nhập khẩu theo tình trạng khẩn cấp.

Việc EU đặt mục tiêu chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga thể hiện một bước ngoặt trong chính sách năng lượng và an ninh của khối, phản ứng trước thực tế Nga thường xuyên sử dụng xuất khẩu năng lượng như một công cụ chính trị sau khi mở chiến dịch xâm lược Ukraina.

Tuy nhiên, triển khai thực tế sẽ không đơn giản: nhiều quốc gia thành viên, trong đó có các nước đất liền phụ thuộc cao vào hạ tầng Nga như Hungary và Slovakia, trước đó đã đặt vấn đề về chi phí chuyển đổi và nguy cơ mất an ninh năng lượng.

Về phía EU, mục tiêu này không chỉ nhằm giảm thiểu thu nhập mà Nga có được từ xuất khẩu năng lượng — vốn góp phần hỗ trợ chi phí cho chiến tranh — mà còn nhằm tạo ra thị trường năng lượng châu Âu ngày càng độc lập, linh hoạt và xanh hơn.

Với quyết định này, EU đang vạch lại đường hướng cho chính sách năng lượng: từ việc giảm nhập khẩu, đẩy mạnh các nguồn thay thế, tới việc tăng hiệu quả sử dụng và chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. Việc thực hiện sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các quốc gia thành viên, doanh nghiệp và cơ quan quản lý để vừa đảm bảo an ninh cung ứng, vừa giữ chi phí năng lượng ở mức chấp nhận được cho người tiêu dùng và ngành công nghiệp.