EU điều chỉnh 34,6 tỷ euro cho các ưu tiên chiến lược

EU – Liên minh châu Âu (EU) thống nhất tái phân bổ 34,6 tỷ euro từ nguồn vốn thuộc Chính sách Gắn kết giai đoạn 2021-2027 để đối phó những thách thức mới về kinh tế, an ninh và địa chính trị, đồng thời củng cố năng lực cạnh tranh dài hạn của khối. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh khu vực và thế giới biến động mạnh, buộc EU phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược đầu tư, ưu tiên cho những lĩnh vực có tác động lan tỏa lớn tới tăng trưởng và ổn định xã hội.​

Theo Ủy ban châu Âu (EC), dòng vốn được điều chỉnh sẽ tập trung vào các trụ cột chính gồm nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường quốc phòng và khả năng chuẩn bị dân sự, phát triển nhà ở bền vững với chi phí hợp lý, cải thiện khả năng thích ứng với nguồn nước và bảo đảm an ninh năng lượng. Đây đều là những vấn đề được đánh giá là cấp bách trong bối cảnh EU phải vừa duy trì đà phục hồi kinh tế, vừa giảm phụ thuộc bên ngoài về công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng.​

Mục tiêu của việc tái phân bổ không chỉ là duy trì tăng trưởng mà còn hướng tới tự chủ chiến lược, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và năng lượng, nơi EU đang chịu sức ép cạnh tranh lớn từ các nền kinh tế khác. Nguồn vốn này cũng sẽ được dùng để đầu tư cho đào tạo kỹ năng lao động, ưu tiên các ngành như an ninh mạng, quốc phòng và chuyển đổi xanh, qua đó xây dựng lực lượng nhân lực phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế số và kinh tế xanh.​

Chính sách Gắn kết vốn được thiết kế với độ linh hoạt cao, cho phép các quốc gia thành viên điều chỉnh kế hoạch đầu tư theo thực tiễn phát triển. Tuy nhiên, trước những thay đổi nhanh chóng của môi trường địa chính trị kể từ năm 2021, EC đã chủ động khuyến khích các nước định hướng lại dòng vốn từ tháng 4/2025, đồng thời đơn giản hóa thủ tục, tăng ưu đãi tài chính và kéo dài thời gian thực hiện để đẩy nhanh quá trình điều chỉnh.​

Tính đến tháng 9/2025, EC đã phê duyệt điều chỉnh 186 chương trình tại 25 quốc gia thành viên, với tổng giá trị tái phân bổ đạt 34,6 tỷ euro, tương đương gần 10% ngân sách Chính sách Gắn kết trong giai đoạn hiện tại. Quy mô điều chỉnh lớn trong thời gian ngắn cho thấy các nước thành viên đã nhanh chóng tận dụng cơ chế linh hoạt để định vị lại ưu tiên phát triển, thay vì duy trì cấu trúc đầu tư cũ trước bối cảnh mới.​

Trong cơ cấu phân bổ mới, khoảng 15,2 tỷ euro được dùng để thúc đẩy năng lực cạnh tranh thông qua hỗ trợ đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ then chốt và nâng cao kỹ năng lao động. Khoản đầu tư này được kỳ vọng tạo nền tảng cho các ngành công nghiệp mũi nhọn của EU, giúp khối không bị tụt hậu trong cuộc đua công nghệ toàn cầu, đặc biệt ở những lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và hạ tầng số.​

Khoảng 11,9 tỷ euro được dành cho lĩnh vực quốc phòng, tập trung vào tăng cường năng lực công nghiệp, cải thiện khả năng cơ động quân sự và nâng cao mức độ sẵn sàng dân sự trước các rủi ro an ninh mới. Đây là hướng ưu tiên nổi bật, phản ánh quan điểm của EU coi an ninh – quốc phòng là điều kiện tiên quyết để bảo vệ tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội trước nguy cơ xung đột và khủng bố.​

Song song đó, 3,3 tỷ euro sẽ được sử dụng để phát triển nhà ở bền vững, nhằm giảm bớt áp lực chi phí sinh hoạt và hỗ trợ các nhóm dân cư dễ bị tổn thương, vốn chịu ảnh hưởng nặng nề của lạm phát và chi phí năng lượng. Khoản đầu tư này không chỉ có ý nghĩa xã hội mà còn góp phần thúc đẩy các ngành liên quan như xây dựng, vật liệu xanh và công nghệ tiết kiệm năng lượng.​

Khoảng 3,1 tỷ euro được phân bổ cho các dự án quản lý tài nguyên nước và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu đối mặt ngày càng thường xuyên với hạn hán, lũ lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Phần còn lại, khoảng 1,2 tỷ euro, tập trung vào bảo đảm an ninh năng lượng và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp, nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn cung bên ngoài và đáp ứng các cam kết khí hậu của EU.​