Chạy đua đưa thuốc giải độc botulinum cứu 3 trẻ em ở Đà Nẵng

Đà Nẵng – Sáng 12-3, Sở Y tế Đà Nẵng tổ chức lễ tiếp nhận thuốc giải độc Botulism Antitoxin Heptavalent do Tổ chức Y tế thế giới (WHO) hỗ trợ khẩn cấp để điều trị cho ba bệnh nhi ngộ độc botulinum đang được chăm sóc tại Đà Nẵng và Quảng Nam. Đây là loại thuốc đặc trị rất hiếm, giá khoảng 8.000 USD mỗi lọ và hiện chưa có sẵn trong nước, nên ngành y tế địa phương buộc phải nhờ sự hỗ trợ từ bên ngoài trong bối cảnh bệnh nhân diễn tiến nặng nhanh.​

Theo Sở Y tế Đà Nẵng, ngay khi ghi nhận chùm ca nghi ngộ độc botulinum, thành phố đã khẩn trương báo cáo Bộ Y tế, đồng thời đề nghị kết nối với WHO để xin hỗ trợ thuốc giải độc. Sau quá trình trao đổi, WHO kích hoạt cơ chế hỗ trợ khẩn cấp và điều phối thuốc từ kho của tổ chức này. Nhờ sự phối hợp giữa các đơn vị trong và ngoài nước, chiều 11-3 thuốc đã được chuyển đến Đà Nẵng, sau đó đưa thẳng vào bệnh viện để sử dụng cho bệnh nhi trong đêm.​

Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đình Vinh, giám đốc Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, cho biết bệnh viện tiếp nhận thông tin ba trẻ có biểu hiện bất thường sau khi ăn cá ủ chua trong gia đình và đã chủ động chuẩn bị hồi sức trước khi bệnh nhân nhập viện. Khi vào viện, hai trẻ được chuyển đến Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng đều trong tình trạng rất nặng với suy hô hấp, yếu tứ chi, một trường hợp phải thở máy, trong khi trẻ còn lại điều trị tại Bệnh viện Đa khoa khu vực miền núi phía Bắc Quảng Nam.​

Theo bác sĩ Vinh, về năng lực hồi sức, bệnh viện có thể đáp ứng, nhưng với ngộ độc botulinum thì yếu tố quyết định là phải có thuốc giải độc đặc hiệu kịp thời. Sau khi bệnh viện báo cáo Sở Y tế Đà Nẵng và Bộ Y tế, phía WHO thông báo sẽ hỗ trợ khẩn thuốc giải độc, và ngay tối 11-3, thuốc được đưa đến, truyền ngay cho bệnh nhi. Quá trình truyền thuốc bắt đầu khoảng 20h45 ngày 11-3 và kết thúc khoảng 2h sáng 12-3, trong điều kiện ê kíp trực theo dõi sát sao phản ứng cũng như diễn biến lâm sàng của bệnh nhân.​

Đến sáng 12-3, lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng cho biết tình trạng hai trẻ đã có dấu hiệu cải thiện khi tri giác tốt hơn, biết đáp lại khi được giao tiếp, tay chân bắt đầu cử động trở lại. Dù vậy, nguy cơ suy hô hấp vẫn được đánh giá là đáng lo ngại, nên đội ngũ bác sĩ tiếp tục duy trì thở máy cho trường hợp nặng và theo dõi chặt chức năng hô hấp ít nhất vài ngày tới. Gia đình các bệnh nhi được khuyến cáo hạn chế tiếp xúc đông người, tập trung phối hợp chăm sóc, đồng thời cung cấp thông tin chi tiết về loại thực phẩm đã sử dụng để phục vụ điều tra nguyên nhân.​

Đại diện WHO tại Việt Nam, bác sĩ Nguyễn Thị Phúc, cho biết ngay khi nhận văn bản đề nghị hỗ trợ từ Sở Y tế Đà Nẵng, cơ chế phản ứng khẩn cấp của WHO đã được kích hoạt. Lô thuốc Botulism Antitoxin Heptavalent được điều chuyển từ Geneva (Thụy Sĩ), trung chuyển qua Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), sau đó bay về Hà Nội và tiếp tục được vận chuyển nhanh vào Đà Nẵng. Các đơn vị trong hệ thống WHO phối hợp với cơ quan y tế Việt Nam để hoàn tất thủ tục, đảm bảo thuốc đến bệnh viện sớm nhất có thể, đáp ứng yêu cầu “chạy đua với thời gian” trong điều trị botulinum.​​

Giám đốc Sở Y tế Đà Nẵng Trần Thanh Thủy cho biết lãnh đạo thành phố đã nắm tình hình và gửi lời cảm ơn đến WHO vì đã hỗ trợ kịp thời, giúp địa phương có cơ hội cứu chữa các bệnh nhi. Cùng với điều trị, ngành y tế đang phối hợp với các địa phương rà soát những trường hợp có liên quan đến bữa ăn cá ủ chua, đồng thời khảo sát quy trình chế biến loại thực phẩm này để xác định nguy cơ gây ngộ độc. Viện Pasteur Nha Trang phối hợp nghiên cứu sâu hơn về nguy cơ ngộ độc liên quan thực phẩm lên men, từ đó đưa ra khuyến cáo cụ thể cho người dân.​