WiFi: Lúc nhanh như gió, lúc chậm như rùa dù bạn ngồi yên một chỗ?

World – Không ít người ngồi yên một chỗ làm việc, học tập hay xem phim mà vẫn phải liên tục than phiền vì WiFi khi thì tải vèo vèo, khi lại đứng hình, đứt quãng khó hiểu. Thực tế, đây là đặc tính cố hữu của công nghệ truyền tín hiệu không dây, chịu ảnh hưởng đồng thời từ môi trường vật lý xung quanh, thiết bị trong nhà cho đến hạ tầng mạng phía sau đường truyền.​

Nguyên lý sóng vô tuyến và những “vật cản vô hình”
Tín hiệu WiFi được truyền bằng sóng vô tuyến, di chuyển trong không khí và luôn bị môi trường xung quanh tác động. Tường bê tông, cửa kính, tủ gỗ, kim loại, thậm chí chỉ một người đi ngang cũng có thể làm suy hao, lệch hướng hoặc phản xạ tín hiệu, khiến tốc độ truy cập thay đổi liên tục dù người dùng vẫn ngồi yên một chỗ. Chỉ một động tác xoay nhẹ laptop, đổi hướng đặt điện thoại hay đóng mở cánh cửa cũng đủ làm đường đi của sóng đổi khác, tốc độ khi đó có thể tăng vọt hoặc tụt hẳn mà người dùng không nhận ra lý do.​

Thiết bị điện tử trong nhà: “kẻ gây nhiễu” thầm lặng
Ngoài vật cản vật lý, nhiều thiết bị gia dụng quen thuộc cũng phát ra sóng điện từ hoạt động ở dải tần gần hoặc trùng với WiFi, đặc biệt là băng tần 2,4 GHz. Lò vi sóng, loa Bluetooth, tai nghe không dây, camera an ninh, máy lọc không khí, thiết bị IoT hay đèn thông minh đều có thể tạo nhiễu, làm tín hiệu WiFi chập chờn vào những thời điểm nhất định trong ngày khi chúng được bật lên. Việc nhiều thiết bị cùng tranh nhau “không gian tần số” khiến kết nối không dây liên tục phải điều chỉnh, tái truyền gói tin, dẫn đến hiện tượng mạng lúc mượt lúc đứng dù cường độ sóng hiển thị vẫn đủ vạch.​

Hạ tầng internet và lưu lượng người dùng
Tốc độ WiFi người dùng cảm nhận không chỉ phụ thuộc vào sóng trong nhà mà còn phụ thuộc vào chất lượng đường truyền từ nhà mạng và tình trạng nghẽn mạng tại khu vực. Vào giờ cao điểm, khi nhiều hộ gia đình cùng xem video, chơi game hoặc họp trực tuyến, lưu lượng tăng đột biến có thể gây tắc nghẽn tại modem, router hoặc các điểm nút trong mạng của nhà cung cấp dịch vụ, khiến tốc độ dao động mạnh. Những thay đổi kỹ thuật của nhà mạng, bảo trì đường truyền hoặc sự cố cáp quốc tế cũng góp phần làm tốc độ truy cập mất ổn định, dù người dùng không hề thay đổi vị trí hay thiết bị.​

Một số thói quen giúp WiFi ổn định hơn
Đặt router ở vị trí cao, thoáng, hạn chế bị che chắn bởi tường dày, tủ lớn hoặc đặt sát dưới sàn để sóng có thể phủ đều không gian sử dụng. Hạn chế đặt router cạnh lò vi sóng, loa Bluetooth, thiết bị IoT hoặc trong khu vực có quá nhiều thiết bị điện tử hoạt động cùng lúc, nhất là nếu đang dùng băng tần 2,4 GHz. Với những gia đình nhiều tầng, nhiều phòng, có thể cân nhắc dùng thêm bộ kích sóng, mesh WiFi hoặc nâng cấp gói cước, thiết bị chuẩn mới để giảm tối đa dao động tốc độ trong sinh hoạt hằng ngày.