Bí ẩn 127.000 Bitcoin và cuộc đấu pháp lý giữa Chen Zhi với Mỹ

World – Vụ tịch thu hơn 127.000 Bitcoin liên quan đến ông trùm người Hoa Chen Zhi đang trở thành tâm điểm tranh cãi quốc tế, khi chính phủ Mỹ đến nay vẫn chưa giải thích rõ ràng cách họ kiểm soát được số tài sản số khổng lồ này. Sự im lặng của Washington về kỹ thuật thu giữ tài sản đã châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý mới giữa nhiều bên tự nhận là nạn nhân và chính quyền liên bang Mỹ.

Ngày 29/12/2020, hệ thống đào tiền ảo LuBian thuộc tập đoàn Prince bất ngờ bị tin tặc tấn công, chỉ trong khoảng hai giờ, 127.272 Bitcoin với trị giá khi đó khoảng 3,5 tỷ USD đã bị rút sạch khỏi ví, trở thành một trong những vụ tấn công tiền mã hóa lớn nhất lịch sử. Suốt nhiều năm sau vụ hack, Chủ tịch Chen Zhi và tập đoàn được cho là đã gửi khoảng 1.500 thông điệp trên các nền tảng blockchain, đề nghị tin tặc hoàn trả tài sản và hứa chi thưởng hậu hĩnh, nhưng tất cả đều rơi vào im lặng.

Đến tháng 10/2025, Bộ Tư pháp Mỹ thông báo truy tố Chen Zhi với cáo buộc điều hành một mạng lưới lừa đảo trực tuyến quy mô lớn tại Đông Nam Á, đồng thời tuyên bố tịch thu 127.271 Bitcoin được cho là liên quan đến đế chế tội phạm này. Con số này gần như trùng khớp với lượng Bitcoin bị đánh cắp từ ví LuBian cuối năm 2020, khiến dư luận đặt câu hỏi liệu đây có phải chính là số tiền mã hóa bị hack trước đó hay không. Khi cáo trạng được công bố, số Bitcoin bị tịch thu được ước tính tương đương khoảng 15 tỷ USD, trước khi giá Bitcoin lao dốc khiến tổng giá trị hiện chỉ còn khoảng 9 tỷ USD.

Song song với động thái từ phía Mỹ, đầu tháng 1 vừa qua, Campuchia thông báo đã bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi về Trung Quốc trong khuôn khổ cuộc điều tra về các hoạt động tội phạm xuyên quốc gia. Chiến dịch truy bắt được tiến hành sau quá trình phối hợp điều tra kéo dài nhiều tháng giữa Phnom Penh và Bắc Kinh, cho thấy mức độ ưu tiên của hai nước với hồ sơ nhân vật này.

Chen Zhi sinh ngày 16/12/1987 tại tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc, bắt đầu sự nghiệp kinh doanh từ một quán cà phê internet nhỏ ở quê nhà trước khi chuyển tới Campuchia năm 2011 để chuyển hướng sang bất động sản. Năm 2014, ông được cấp quốc tịch Campuchia và chỉ một năm sau đã sáng lập Prince Group, tập đoàn nhanh chóng mở rộng quy mô và phạm vi, lấn sân sang bán lẻ, khách sạn, thương mại điện tử, ngân hàng và tài chính.

Tuy nhiên, giới chức Mỹ và Anh cáo buộc mạng lưới doanh nghiệp của Chen Zhi thực chất chỉ là tấm bình phong cho “một trong những tổ chức tội phạm xuyên quốc gia lớn nhất châu Á”. Prince Group bị tố tham gia mua bán người và cưỡng ép lao động trong các khu trại khép kín tại Campuchia, nơi những dãy nhà cao tường, dây thép gai bao quanh được dùng để giam giữ “nhân viên”, buộc họ phải tham gia các chiến dịch lừa đảo trực tuyến nhắm vào nạn nhân toàn cầu.

Dù tuyên bố tịch thu hơn 127.000 Bitcoin, Bộ Tư pháp Mỹ và các công tố viên liên bang chưa từng đưa ra mô tả chi tiết về thời điểm, phương thức hay công cụ kỹ thuật được sử dụng để chiếm quyền kiểm soát số tài sản số nói trên. Trong hồ sơ tịch thu, cơ quan này chỉ xác định đây là tài sản thu hồi từ hoạt động gian lận và rửa tiền của “đế chế tội phạm khổng lồ” do Chen Zhi điều hành, nhưng không nêu rõ sợi dây liên hệ cụ thể với vụ hack ví LuBian năm 2020.

Việc thiếu minh bạch đã đẩy chính phủ Mỹ vào một vụ kiện dân sự đang diễn ra tại tòa án liên bang ở Brooklyn, New York. Hàng chục bên, từ các cá nhân cho tới những tổ chức tự nhận là nạn nhân của các phi vụ lừa đảo, đồng loạt nộp đơn yêu cầu tòa xác lập quyền sở hữu đối với hơn 127.000 Bitcoin mà Mỹ đang nắm giữ. Mỗi nhóm đều đưa ra lập luận rằng mình mới là chủ thực sự của tài sản, hoặc ít nhất phải được ưu tiên bồi hoàn từ khối tài sản bị tịch thu.