Volkswagen đóng cửa nhà máy Dresden, ngành ô tô Đức thêm cú sốc

CHLB Đức – Tập đoàn ô tô Volkswagen (VW) sẽ chính thức dừng sản xuất xe tại nhà máy Dresden từ ngày 16/12, đánh dấu lần đầu tiên trong 88 năm lịch sử hãng phải đóng cửa một dây chuyền sản xuất ngay trên quê hương mình ở Đức. Quyết định này được xem là bước đi mang tính biểu tượng, phơi bày những áp lực kinh tế và địa chính trị ngày càng lớn đè nặng lên ngành công nghiệp trụ cột của Đức và châu Âu.​

Việc chấm dứt sản xuất tại Dresden diễn ra trong bối cảnh VW – nhà sản xuất ô tô lớn nhất châu Âu – đang phải chịu sức ép nghiêm trọng về dòng tiền. Doanh số tại thị trường chiến lược Trung Quốc sụt giảm khi các hãng nội địa bứt phá mạnh mẽ, đặc biệt trong phân khúc xe điện, trong khi nhu cầu ở châu Âu yếu và các mức thuế của Mỹ khiến hoạt động tại Bắc Mỹ kém hiệu quả hơn.​

Dừng nhà máy Dresden là một phần trong kế hoạch tái cơ cấu sâu rộng mà VW đã khởi động từ cuối năm 2024 nhằm cắt giảm chi phí và cải thiện biên lợi nhuận. Theo kế hoạch đến năm 2030, tập đoàn dự kiến cắt giảm khoảng 35.000 việc làm tại Đức, đồng thời thu hẹp công suất sản xuất ở một số cơ sở được đánh giá là kém hiệu quả.​

Giám đốc Tài chính Arno Antlitz tỏ ra thận trọng nhưng vẫn bày tỏ kỳ vọng dòng tiền ròng của VW trong năm 2025 có thể nhích lên. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cảnh báo năm 2026 sẽ tiếp tục là giai đoạn đầy sức ép, khi hãng buộc phải đầu tư song song cho công nghệ động cơ đốt trong thế hệ mới và chiến lược xe điện, trong bối cảnh vòng đời của các dòng xe truyền thống được dự báo kéo dài hơn so với trước đây.​

Nhà máy Dresden, còn được biết đến với tên gọi Nhà máy Thủy tinh (Gläserne Manufaktur) nhờ kiến trúc đặc biệt với thiết kế hiện đại và không gian rộng mở bằng kính, đi vào hoạt động từ năm 2002. Ban đầu, đây là nơi lắp ráp mẫu sedan hạng sang VW Phaeton – từng được coi là “tấm danh thiếp” về năng lực kỹ thuật và độ tinh xảo của Volkswagen.​

Sau khi Phaeton bị dừng sản xuất năm 2016, nhà máy chuyển hướng sang lắp ráp xe điện, trong đó có mẫu ID.3 – một trong những biểu tượng cho quá trình điện khí hóa đội xe của VW. Dù vậy, trong hơn hai thập kỷ hoạt động, tổng sản lượng tại Dresden chưa đạt tới 200.000 xe, thấp hơn nhiều so với sản lượng hằng năm của đại bản doanh VW ở Wolfsburg.​

Giám đốc thương hiệu VW, ông Thomas Schäfer, thừa nhận việc đóng cửa Dresden là quyết định “không hề dễ dàng”, bởi nơi đây gắn với hình ảnh đổi mới và trình độ kỹ thuật cao của hãng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng xét từ góc độ kinh tế, việc duy trì một nhà máy có sản lượng khiêm tốn như vậy trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu và chi phí leo thang là điều không còn khả thi.​

Đáng chú ý, khu đất và cơ sở hạ tầng của nhà máy sẽ không bị bỏ hoang mà được chuyển đổi công năng. Đại học Kỹ thuật Dresden dự kiến sẽ thuê lại để phát triển các trung tâm nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, robot và chip, biến một biểu tượng của sản xuất cơ khí truyền thống trở thành điểm nhấn mới trong hệ sinh thái công nghệ cao của thành phố.​

Việc Volkswagen rút khỏi Dresden không chỉ là câu chuyện nội bộ của một tập đoàn hàng đầu, mà còn là lời cảnh báo rõ ràng về những thách thức cơ cấu mà ngành công nghiệp ô tô Đức đang đối mặt. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt từ các hãng xe điện châu Á, áp lực chuyển đổi xanh và bất ổn địa chính trị, những quyết định mang tính “hy sinh biểu tượng” như ở Dresden rất có thể sẽ không dừng lại ở đây.