Trộm cáp trong tuabin gió ở Pegau: Lỗ hổng an ninh giữa cánh đồng điện gió

Sachsen – Tại thị trấn Pegau thuộc bang Sachsen (Đức), cảnh sát địa phương đang điều tra một vụ đột nhập bất thường xảy ra ngay bên trong một tuabin gió, khi kẻ gian nhắm trực tiếp vào hệ thống cáp của công trình năng lượng tái tạo này. Theo thông tin từ Sở cảnh sát Leipzig, những kẻ chưa rõ danh tính đã tiếp cận khu vực tuabin, chiếm được chìa khóa, sau đó mở cửa vào bên trong thân trụ và tháo dỡ nhiều đoạn dây cáp, trước khi rời khỏi hiện trường mà chưa rõ quy mô thiệt hại cụ thể. Hiện các chuyên gia pháp y đã thu thập dấu vết, chứng cứ tại chỗ và vụ việc được xử lý theo hướng “trộm cắp nghiêm trọng”, cho thấy nhà chức trách đánh giá đây không phải là hành vi trộm vặt đơn lẻ.​

Thông tin ban đầu chưa công bố giá trị tài sản bị lấy đi, nhưng giới chuyên môn đều hiểu rằng hệ thống cáp bên trong tuabin gió không chỉ là kim loại đơn thuần mà còn là mắt xích then chốt của toàn bộ dây chuyền truyền tải điện năng. Với cấu trúc phức tạp và yêu cầu kỹ thuật cao, việc tháo dỡ các bó cáp trong thân trụ thường đòi hỏi hiểu biết nhất định về thiết kế tuabin, đặt ra khả năng đây là hành vi được chuẩn bị từ trước, chứ khó xảy ra với người hoàn toàn không nắm được cấu trúc bên trong. Ở góc độ vận hành, mỗi sự cố mất cáp không chỉ gây chi phí khắc phục mà còn làm gián đoạn phát điện, kéo theo tổn thất gián tiếp cho chủ đầu tư và hệ thống lưới điện khu vực.​

Vụ việc ở Pegau không phải là trường hợp đơn lẻ, mà nằm trong xu hướng các cơ sở hạ tầng năng lượng trở thành mục tiêu của tội phạm trộm cắp, đặc biệt là với các loại cáp có thành phần kim loại màu như đồng. Mùa hè năm 2025, tại khu vực gần Zwickau, một tuabin gió từng bị kẻ gian cắt và lấy trộm dây cáp, gây thiệt hại ước tính lên đến khoảng 100.000 euro, cho thấy chỉ riêng hạng mục cáp và chi phí sửa chữa đã đủ để trở thành “miếng mồi” hấp dẫn với tội phạm. Ở một số nơi khác của Sachsen, tình trạng trộm cắp cáp cũng đã được ghi nhận tại các điểm hạ tầng như bến cảng hay trạm sạc xe điện, làm gián đoạn hoạt động vận tải hàng hóa, đi lại và gây thêm áp lực cho ngành đường sắt và giao thông đô thị.​

Các chuyên gia an ninh hạ tầng nhiều lần cảnh báo rằng điện gió, bên cạnh vai trò là biểu tượng của chuyển đổi năng lượng, lại thường được đặt ở vị trí xa khu dân cư, ít có sự giám sát trực tiếp, nên dễ trở thành “mục tiêu mềm” đối với những nhóm trộm cắp chuyên nghiệp. Hệ thống bảo vệ hiện nay ở nhiều nơi vẫn chủ yếu dựa vào rào chắn, biển cảnh báo, khóa cơ học và kiểm soát ra vào cơ bản, trong khi giá trị tài sản bên trong – từ cáp, linh kiện đến thiết bị điện tử – lại rất lớn. Khi tội phạm nhận thấy có thể tiếp cận, mở khóa hoặc tận dụng sơ hở trong việc quản lý chìa khóa, rủi ro bị tấn công có xu hướng tăng lên, nhất là khi giá phế liệu kim loại tăng.​

Từ góc nhìn kinh tế, trộm cáp không chỉ là câu chuyện thiệt hại trực tiếp mà còn là rủi ro có thể làm giảm tốc độ đầu tư vào năng lượng tái tạo nếu chủ dự án phải chi thêm quá nhiều cho an ninh và bảo hiểm. Mỗi sự cố đột nhập, phá hoại hay trộm cắp đều làm tăng cảm nhận rủi ro của nhà đầu tư, buộc họ hoặc phải nâng chi phí bảo vệ, hoặc yêu cầu mức bồi thường bảo hiểm cao hơn, cuối cùng đẩy chi phí sản xuất điện tăng và gián tiếp ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Trong bối cảnh nhiều địa phương kỳ vọng nguồn thu ổn định từ điện gió, việc bảo vệ tài sản không chỉ là nghĩa vụ của doanh nghiệp mà còn gắn với lợi ích ngân sách cũng như hình ảnh của chính sách chuyển dịch năng lượng tại vùng nông thôn.​

Về mặt an ninh công cộng, các vụ trộm cáp trong tuabin gió còn kéo theo nguy cơ mất an toàn kỹ thuật, bởi việc tháo dỡ không đúng quy trình có thể gây hư hỏng hệ thống, chập cháy hoặc làm mất ổn định cấu trúc nếu có can thiệp thô bạo. Hậu quả của hành vi này không chỉ dừng ở thiệt hại tài chính mà còn có thể gây nguy hiểm cho nhân viên bảo trì, cư dân sinh sống gần đó hoặc cho lưới điện nếu sự cố lan rộng. Chính vì vậy, xu hướng mới ở châu Âu là xem các hạng mục năng lượng tái tạo như một phần của “hạ tầng trọng yếu”, cần được áp dụng tiêu chuẩn an ninh cao hơn, thay vì coi đó chỉ là tài sản sản xuất bình thường.​

Vụ việc tại Pegau đang buộc các nhà vận hành tuabin gió ở Sachsen phải nhìn lại hệ thống kiểm soát ra vào, quản lý chìa khóa, cũng như khả năng triển khai các giải pháp giám sát từ xa bằng cảm biến, camera hoặc báo động khi có xâm nhập bất thường. Với việc các vụ trộm cáp trước đây đã chứng minh thiệt hại có thể lên tới hàng trăm nghìn euro, bài toán đặt ra không chỉ là truy bắt thủ phạm, mà còn là xây dựng mức bảo vệ tương xứng với giá trị thật của những “cột điện gió” đang ngày càng mọc lên nhiều hơn trên khắp vùng nông thôn nước Đức. Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng được xem là chiến lược dài hạn, mỗi lỗ hổng an ninh không được bịt lại kịp thời đều có nguy cơ trở thành điểm yếu kéo lùi cả một quá trình đầu tư tốn kém và đòi hỏi sự đồng thuận xã hội cao.​