Nhiều UAV bí ẩn áp sát “lá chắn tên lửa” mới của Đức

CHLB Đức – Sự xuất hiện của ba máy bay không người lái không xác định trên bầu trời căn cứ Annaburg, nơi Đức triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Arrow-3, đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về một mặt trận mới: chiến tranh trinh sát bằng UAV nhắm thẳng vào các năng lực chiến lược then chốt của châu Âu. Vụ việc diễn ra ngày 1/12/2025 nhưng chỉ được công bố gần một tháng sau, cho thấy nhà chức trách Đức đã mất nhiều thời gian đánh giá mức độ nghiêm trọng, cũng như tìm kiếm dấu vết đằng sau các mục tiêu bí ẩn này.​

Theo thông tin được quân đội Đức báo cáo, ba UAV lạ bị phát hiện bay ở độ cao khoảng 100m phía trên căn cứ không quân Annaburg, bang Saxony-Anhalt, nơi đặt bệ phóng và radar của Arrow-3 – hệ thống đánh chặn tên lửa tầm xa do Đức mua của Israel nhằm đối phó nguy cơ tên lửa đạn đạo. Việc các thiết bị bay không người lái tiếp cận sát một hạ tầng phòng thủ mang tính chiến lược như vậy cho phép giả định đây không phải là một hành động “nghịch ngợm trên không”, mà là hoạt động trinh sát có chủ đích, được chuẩn bị kỹ lưỡng về đường bay, thời điểm và mục tiêu quan sát.​

Phản ứng tại chỗ của quân đội Đức được ghi nhận là khá nhanh khi một đơn vị phản ứng nhanh triển khai UAV chiến đấu để đánh chặn mục tiêu xâm nhập. Tuy vậy, dù đã nhận dạng được ít nhất một chiếc trong số ba UAV, lực lượng đồn trú vẫn không thể vô hiệu hóa trước khi nó rời khỏi khu vực, cho thấy khoảng trống không nhỏ giữa năng lực phòng thủ thiết kế cho tên lửa tầm xa và khả năng ứng phó với các mối đe dọa linh hoạt, nhỏ, khó phát hiện như UAV cỡ nhỏ.​

Từ góc độ chiến lược, Annaburg không chỉ là một căn cứ không quân, mà còn là “mắt thần” và “lá chắn” của Đức trong mạng lưới phòng thủ tên lửa của châu Âu, khi đặt bệ phóng Arrow-3 trước mái vòm radar giám sát các mối đe dọa tầm xa. Bất kỳ nỗ lực thu thập hình ảnh, thông số kỹ thuật, vị trí bố trí bệ phóng hay thói quen trực chiến tại đây đều có thể giúp đối phương điều chỉnh quỹ đạo, thời điểm hoặc phương thức tấn công nếu xảy ra xung đột trong tương lai.​

Trên bình diện rộng hơn, vụ việc Annaburg phản ánh một xu thế ngày càng rõ: UAV trở thành công cụ trinh sát giá rẻ nhưng hiệu quả, cho phép các chủ thể – từ nhà nước đến phi nhà nước – áp sát những mục tiêu được bảo vệ nghiêm ngặt mà không cần sử dụng vệ tinh đắt đỏ hay máy bay có người lái mang tính răn đe cao. Khi chi phí tấn công và trinh sát giảm mạnh, nhưng chi phí phòng thủ lại tăng lên gấp bội, các quốc gia châu Âu, trong đó có Đức, buộc phải tính lại bài toán an ninh quanh những căn cứ “nhạy cảm” vốn lâu nay được thiết kế đối phó tên lửa, chứ không phải những vật thể nhỏ, chậm, bay thấp như UAV.​

Vụ xâm nhập bằng UAV cũng cho thấy một điểm yếu khác: lỗ hổng trong khả năng ngăn chặn “vùng xám” – những hành động không đủ rõ ràng để tuyên bố đó là một cuộc tấn công quân sự, nhưng đủ gây sức ép chính trị và tâm lý lên hệ thống phòng thủ. Đối phương, nếu có, hoàn toàn có thể phủ nhận trách nhiệm, trong khi phía bị xâm nhập phải cân nhắc kỹ giữa việc công khai thông tin, nâng cấp phòng thủ và tránh làm leo thang căng thẳng với các bên liên quan.​

Không thể loại trừ khả năng đây là một phép “thử lửa” nhằm thăm dò phản ứng: tốc độ phát hiện, thời gian triển khai lực lượng, khả năng đánh chặn và quy trình xử lý thông tin của quân đội Đức. Nếu đúng như vậy, những gì đã diễn ra trên bầu trời Annaburg không chỉ dừng lại ở ba chiếc UAV lạ, mà là màn “diễn tập” cho các kịch bản phức tạp hơn, trong đó UAV có thể kết hợp với tấn công mạng hoặc chiến tranh điện tử để làm tê liệt hệ thống phòng thủ tên lửa.​

Với Berlin, vụ việc này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xem lại toàn bộ lớp phòng không tầm thấp quanh các căn cứ chiến lược, từ mạng radar phát hiện mục tiêu nhỏ, hệ thống tác chiến điện tử gây nhiễu, cho tới quy tắc sử dụng vũ khí chống UAV trong điều kiện hòa bình. Đồng thời, Đức nhiều khả năng sẽ phải tăng cường phối hợp chia sẻ thông tin với các đồng minh trong NATO, bởi bất kỳ lỗ hổng nào trong “lá chắn” của một nước cũng có thể trở thành nguy cơ chung cho toàn khối trước bối cảnh cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt.