Nguy cơ Bình Nhưỡng: Khi chiến sự Ukraine có thể lan tới NATO

Nguy cơ Triều Tiên mở rộng vai trò quân sự trong cuộc chiến Ukraine và thậm chí can dự vào các điểm nóng của NATO đang trở thành chủ đề được các chuyên gia quốc tế theo dõi sát sao. Quan hệ Nga – Triều Tiên, vốn đã được siết chặt trong hai năm qua, tạo ra một động lực mới có thể khiến an ninh châu Âu bước vào giai đoạn bất ổn hiếm thấy kể từ sau Chiến tranh Lạnh.

Theo cơ quan tình báo Mỹ, Hàn Quốc và Ukraine, khoảng 15.000 binh sĩ Triều Tiên đã được điều sang Nga từ cuối năm 2024 để tham gia vào chiến dịch quân sự chống Ukraine. Con số thương vong của lực lượng này vẫn chưa được xác nhận đầy đủ, nhưng các nguồn tin phương Tây ước tính hàng nghìn binh sĩ đã thiệt mạng hoặc bị thương. Chỉ đến tháng 4 năm 2025, Bình Nhưỡng mới chính thức thừa nhận việc triển khai quân, và sau đó tiếp tục tuyên truyền hình ảnh Kim Jong-un dự lễ tưởng niệm những binh sĩ Triều Tiên tử trận tại Nga.

Lee Sung-yoon, chuyên gia của Viện Sejong (Hàn Quốc), nhận định rằng Kim Jong-un sẵn sàng gia tăng lực lượng nếu Moscow yêu cầu. Theo ông, con số có thể tăng thêm 10.000 đến 50.000 quân mà không gặp bất kỳ phản ứng tiêu cực nào từ trong nước. Lịch sử từng chứng minh khả năng chịu đựng thiệt hại dân sự và quân sự lớn của Triều Tiên: nạn đói thập niên 1990 khiến tới 2 triệu người thiệt mạng nhưng lãnh đạo thời kỳ đó, Kim Jong-il, vẫn không thay đổi chính sách; người dân cũng không có bất kỳ sự phản kháng đáng kể nào. Điều này khiến giới phân tích lo ngại rằng với Kim Jong-un, ngay cả 100.000 binh sĩ tử trận cũng không ảnh hưởng đến quyết định chiến lược của ông.

Cho đến nay, lực lượng Triều Tiên chủ yếu tham chiến trên lãnh thổ Nga, đặc biệt tại khu vực Kursk. Tuy nhiên, nhiều nguồn tin từ Ukraine cảnh báo rằng Bình Nhưỡng có thể đang chuẩn bị đưa quân vào các vùng Donetsk và Luhansk do Nga kiểm soát. Nếu kịch bản này xảy ra, sự can dự của Triều Tiên sẽ chuyển từ hỗ trợ gián tiếp sang tham chiến trực tiếp trên lãnh thổ Ukraine – một bước leo thang đáng kể trong cuộc xung đột.

Bối cảnh hợp tác quân sự sâu rộng hơn xuất phát từ thỏa thuận an ninh song phương mà Putin và Kim ký vào tháng 6 năm 2024. Văn kiện này quy định hai nước sẽ hỗ trợ nhau “bằng mọi phương tiện có thể” nếu một bên bị tấn công. Dù theo lý thuyết, điều khoản này không bao gồm cuộc chiến Ukraine, Nga vẫn coi chiến dịch quân sự của mình là hành động phòng vệ, và Bình Nhưỡng cũng sử dụng lập luận tương tự để biện minh cho việc đưa quân ra nước ngoài.

Kim Jong-un nhiều lần nhấn mạnh tại các hội nghị thượng đỉnh với Putin rằng Triều Tiên sẽ “làm mọi thứ cần thiết” để hỗ trợ Nga. Một số chuyên gia an ninh quốc tế cho rằng tuyên bố này không chỉ giới hạn trong phạm vi Ukraine. Lee Sung-yoon cảnh báo rằng Triều Tiên hoàn toàn có thể hỗ trợ Nga trong trường hợp Moscow đối đầu với NATO, đặc biệt tại các khu vực dễ tổn thương như Baltic – nơi Estonia, Latvia và Litva đang đối mặt với nguy cơ chiến lược nếu xung đột Đông Âu mở rộng.

Triều Tiên không phải lần đầu hỗ trợ quân sự ở nước ngoài. Trong chiến tranh Việt Nam, nước này từng đưa hàng nghìn binh sĩ và chuyên gia sang giúp Bắc Việt Nam đối phó không kích của Mỹ. Thời chiến tranh Trung Đông, Triều Tiên còn cử phi công sang Ai Cập để hỗ trợ trong cuộc xung đột với Israel. Điều này cho thấy Bình Nhưỡng có truyền thống coi việc can dự quân sự ở nước ngoài là hành động “bảo vệ đồng minh”, không phải xâm lược – một lập luận được chính quyền Kim duy trì nhằm tránh bị coi là vi phạm chủ quyền các quốc gia khác.

Về lợi ích, sự gắn bó chiến lược với Nga mang lại cho Triều Tiên nhiều phần thưởng quan trọng: nguồn dầu khí ổn định, viện trợ tài chính, và đặc biệt là khả năng tiếp cận công nghệ vũ khí tiên tiến mà nước này vốn đang bị quốc tế cấm vận. Một số nhà phân tích cho rằng Bình Nhưỡng coi đây là cơ hội hiếm có để hiện đại hóa quân đội, từ tên lửa, pháo binh đến công nghệ vũ trụ – với cái giá là đứng sâu hơn vào quỹ đạo chiến lược của Moscow.

Trong khi đó, NATO buộc phải tính toán lại các kịch bản phòng thủ. Việc Nga có thêm một lực lượng dự bị lớn và sẵn sàng chịu thương vong như Triều Tiên có thể gia tăng áp lực lên sườn phía Đông của liên minh. Tuy hiện chưa có bằng chứng cho thấy Triều Tiên chuẩn bị hành động quân sự chống lại NATO, nhưng trong bối cảnh căng thẳng gia tăng và quan hệ Nga – phương Tây tiếp tục xấu đi, các kịch bản cực đoan không thể bị loại trừ.

Sự xuất hiện ngày càng rõ nét của Triều Tiên trên bản đồ chiến tranh thế giới cho thấy cục diện đang bước vào một giai đoạn phức tạp. Những toan tính chiến lược giữa Moscow và Bình Nhưỡng có thể khiến cuộc chiến Ukraine trở thành tâm điểm của một trật tự an ninh mới – nơi ranh giới giữa xung đột khu vực và đối đầu toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết.