Khủng hoảng ngân sách phơi bày chia rẽ chính trị tại Pháp​

CH Pháp – Quốc hội Pháp tiếp tục rơi vào bế tắc khi không thể thông qua dự luật ngân sách năm 2026 đúng hạn, buộc chính phủ phải tìm đến giải pháp tạm thời để tránh nguy cơ ngừng hoạt động. Tối 23/12, quốc hội đã thông qua một đạo luật khẩn cấp cho phép duy trì chi tiêu của nhà nước trong tháng 1/2026, trong khi các cuộc đàm phán về ngân sách mới vẫn chưa tìm được tiếng nói chung.​

Đạo luật tạm thời này do Thủ tướng Sebastien Lecornu trình lên như phương án “chống cháy” sau khi cả Thượng viện và Hạ viện đều không đạt được thỏa hiệp về dự thảo ngân sách, đặc biệt ở các vấn đề cắt giảm chi tiêu và tăng thuế. Giới chức tài chính thừa nhận đây chỉ là bước đi tối thiểu, không đủ khả năng xử lý các nhu cầu cấp bách cũng như không đáp ứng kỳ vọng của cử tri về một chiến lược ngân sách rõ ràng, ổn định cho năm tới.​

Việc chính phủ dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron hai năm liên tiếp không thể thông qua ngân sách trước khi năm tài khóa kết thúc được xem là dấu hiệu đáng lo ngại về sự tê liệt trong hệ thống chính trị. Từ sau cuộc tổng tuyển cử cách đây 18 tháng, liên minh cầm quyền không còn nắm đa số tuyệt đối, khiến mọi nỗ lực xây dựng các đạo luật quan trọng, trong đó có ngân sách, đều đối mặt với nguy cơ bị chặn lại bởi các phe phái đối lập.​

Các nhà quan sát cho rằng bế tắc ngân sách không chỉ là tranh cãi kỹ thuật về con số, mà phản ánh mâu thuẫn sâu sắc về định hướng kinh tế – xã hội giữa chính phủ và các lực lượng chính trị khác trong quốc hội. Một bên muốn siết chi tiêu công và điều chỉnh thuế để kiểm soát nợ, trong khi các đảng đối lập bảo vệ quan điểm duy trì hoặc tăng chi tiêu cho an sinh, đồng thời phản đối những biện pháp được cho là gây thêm gánh nặng cho người dân trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao.​

Tình trạng giằng co kéo dài khiến giới doanh nghiệp và thị trường tài chính lo ngại, bởi thiếu ngân sách rõ ràng sẽ làm chậm các quyết định đầu tư và triển khai chính sách hỗ trợ. Nhiều chuyên gia cảnh báo, nếu các phe phái không sớm tìm được thỏa hiệp, Pháp có nguy cơ suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và chịu áp lực lớn hơn từ các tổ chức xếp hạng tín nhiệm đối với mức nợ công vốn đã ở ngưỡng cao.​

Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Sebastien Lecornu đứng trước yêu cầu phải vừa duy trì hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, vừa tìm cách xây dựng một thỏa thuận ngân sách có thể chấp nhận được với nhiều phe phái khác nhau. Tương lai chính trị của chính phủ Macron vì thế gắn chặt với khả năng phá vỡ thế bế tắc hiện nay, bởi một vòng khủng hoảng ngân sách mới không chỉ gây tổn hại về kinh tế, mà còn có thể làm sâu thêm sự chia rẽ và hoài nghi trong xã hội Pháp.