Giành lại tuổi thơ từ lò luyện thi Hàn Quốc

Hàn Quốc – Ở Hàn Quốc, tuổi thơ của nhiều đứa trẻ không gắn với công viên hay sân chơi mà với các trung tâm học thêm dày đặc khắp các khu dân cư. Ngay từ lứa tuổi mẫu giáo, các em đã bước vào guồng quay học hành căng thẳng, được định hướng cho kỳ thi tuyển sinh đại học diễn ra hơn chục năm sau.​

Trong một lớp tiếng Anh tại Seoul, những đứa trẻ chưa đến tuổi vào tiểu học được yêu cầu viết đoạn văn 5-8 câu, sử dụng nhiều từ đồng nghĩa với “to lớn”, trong khi bạn bè cùng trang lứa ở nơi khác vẫn đang học bảng chữ cái. Lớp học này là một phần của hệ thống giáo dục tư nhân đang bùng nổ, tập trung vào tiếng Anh như chìa khóa mở ra cơ hội nghề nghiệp sau này. Các trung tâm như vậy mọc lên dày đặc, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của phụ huynh về việc con phải vào được các đại học hàng đầu.​

Trong nhiều năm, cuộc sống của Lee Kyong-min chỉ xoay quanh lịch trình đưa hai con gái từ trường học chính khóa sang các lớp học thêm rồi trở về nhà lúc khuya. Cựu chuyên viên quảng cáo này và người chồng làm trong ngành tài chính cố gắng dành mọi khoản tiền và thời gian có thể để cho con học ở những nơi “tốt nhất”. Bảy ngày mỗi tuần, Lee ngồi ở quán cà phê chật kín phụ huynh, đợi con kết thúc ca học muộn, chứng kiến không ít đứa trẻ vừa ăn tối vừa làm bài tập ngay trên bàn trước khi lại vội vã vào lớp.​

Áp lực thành tích được biện minh bằng tương lai tươi sáng mà các bậc cha mẹ tin rằng giáo dục sẽ mang lại. Khi con gái hỏi vì sao phải dành quá nhiều thời gian cho việc học thêm, Lee chỉ biết giải thích rằng điểm số tốt đồng nghĩa với nhiều cơ hội hơn, và cơ hội sẽ đem lại một cuộc sống hạnh phúc. Nhưng niềm tin ấy bắt đầu lung lay khi cô con gái lớn, khoảng 8 tuổi, hỏi: “Mẹ ơi, hồi xưa mẹ học dốt lắm ạ?”, ngụ ý rằng dù thành công trong công việc, Lee vẫn không có vẻ hạnh phúc. Câu hỏi ngây thơ ấy khiến người mẹ nhận ra các con đang nhìn thấy điều gì từ cuộc sống của chính mình và buộc cô tự vấn về hình mẫu hạnh phúc mà mình đang áp đặt.​

Câu chuyện của Lee không phải cá biệt trong xã hội Hàn Quốc, nơi giáo dục tư nhân đã trở thành một ngành công nghiệp khổng lồ. Theo số liệu của chính phủ, khoảng 80% học sinh đang theo học ít nhất một lớp học thêm, từ tiếng Anh, toán đến các khóa luyện thi chuyên sâu. Bất chấp việc dân số trong độ tuổi đi học sụt giảm những thập kỷ gần đây, thị trường này vẫn tăng trưởng mạnh và đạt quy mô 20,3 tỷ USD vào năm 2024. Các gia đình sẵn sàng cắt giảm chi tiêu sinh hoạt để dồn ngân sách cho việc học, xem đó là khoản đầu tư gần như bắt buộc.​

Đằng sau những con số ấn tượng là một thực tế ít được nói thành lời: nhiều đứa trẻ lớn lên trong lịch trình kín đặc, hầu như không có thời gian cho trò chơi tự do, cho bạn bè hay cho những khoảnh khắc vô lo vốn làm nên tuổi thơ. Thay vào đó là những tối dài trong lớp học, các bài tập dồn dập và nỗi lo trượt khỏi “đường ray” thành tích mà người lớn đã vạch sẵn. Không ít phụ huynh, như Lee, bắt đầu tự hỏi liệu họ có đang đánh đổi quá nhiều khi gói gọn tuổi thơ của con trong các lò luyện thi.​

Ở một xã hội coi thi cử là cánh cửa chính dẫn tới vị trí tốt trong trường đại học và thị trường lao động, việc bước ra khỏi cuộc đua gần như là điều không tưởng đối với nhiều gia đình. Song những câu hỏi về sức khỏe tinh thần, chất lượng cuộc sống và định nghĩa hạnh phúc đang trở nên cấp bách hơn, khi ngày càng nhiều người nhận ra khoảng cách giữa kỳ vọng của cha mẹ và mong muốn thực sự của con cái. Với những đứa trẻ đang lớn lên trong “lò luyện thi”, việc giành lại một phần tuổi thơ có lẽ sẽ là bài toán khó không kém bất kỳ kỳ thi nào mà các em phải đối mặt.​