Đám tang lặng lẽ của trùm ma túy El Mencho ở Mexico

Mexico – Trên nghĩa trang Recinto de la Paz ở Zapopan, bang Jalisco, khung cảnh trong ngày đưa tang Nemesio Rubén Oseguera Cervantes, biệt danh El Mencho, hoàn toàn trái ngược hình ảnh quyền lực từng bao phủ cái tên này: vài bó hoa, một cỗ quan tài, chỉ lác đác người đưa tiễn, giữa những hàng mộ trải dài và vòng ngoài là binh sĩ lặng lẽ quan sát. Với một nhân vật từng được coi là trùm ma túy quyền lực nhất Mexico cho tới cách đây chưa đầy hai tuần, đám tang vắng vẻ ấy gây ấn tượng u ám và lạnh lùng.​

El Mencho, 59 tuổi, bị thương nặng trong một chiến dịch quân sự của lực lượng vũ trang Mexico tại Tapalpa, thuộc bang Jalisco, ngày 22.2 và chết trên đường tới bệnh viện. Hôm thứ Hai, ông ta được chôn cất tại chính bang Jalisco, dưới sự giám sát chặt chẽ của quân đội, nhằm tránh mọi màn phô trương lực lượng hoặc tập trung đông người có thể dẫn tới bạo lực. Không có những đoàn xe rầm rộ, không có đám đông trung thành đến “tiễn ông trùm”, chỉ còn lại chiếc quan tài màu vàng nổi bật giữa một nghi lễ đơn giản.​

Sự đối lập giữa đám tang đơn sơ và tầm ảnh hưởng tội phạm của El Mencho càng trở nên rõ nét nếu nhìn lại quãng đời của ông ta. Sinh năm 1966 tại một ngôi làng nghèo ở bang Michoacán, El Mencho được cho là đã bỏ học từ lớp 5, rồi ở tuổi 14 đã đi canh giữ các cánh đồng trồng cây thuốc phiện và cây dùng sản xuất ma túy. Sau đó, ông ta vượt biên trái phép sang Mỹ, dấn thân vào đường dây buôn bán heroin, nhiều lần ngồi tù và từng bước leo lên các nấc thang cao hơn trong thế giới tội phạm.​

Trở về Mexico, El Mencho thành lập tổ chức “Cártel de Jalisco Nueva Generación” (CJNG), nhanh chóng trở thành một trong những băng đảng ma túy tàn bạo và giàu sức ảnh hưởng nhất nước này. CJNG bị quy trách nhiệm hàng loạt vụ giết người, bắt cóc, thảm sát và các chiến dịch bạo lực nhằm giành quyền kiểm soát tuyến đường buôn ma túy. Năm 2018, El Mencho được xếp vào diện một trong những tội phạm bị truy nã gắt gao nhất thế giới, với mức tiền thưởng mà Mỹ treo cho mọi thông tin dẫn tới việc bắt giữ lên tới 15 triệu USD.​

Nhưng cái chết của ông ta không khép lại câu chuyện bằng sự im lặng. Ngay sau khi El Mencho bị tiêu diệt, Mexico rơi vào một làn sóng bạo lực mới: theo thống kê của nhà chức trách, ít nhất 74 người đã thiệt mạng trên khắp cả nước. Phần lớn nạn nhân được cho là thành viên các băng đảng liên quan, tử vong trong những cuộc đấu súng với quân đội, song cũng có 25 binh sĩ thuộc lực lượng Vệ binh quốc gia, một nhân viên ngành tư pháp và một nhân viên viện công tố nằm trong số người chết.​

Các tay súng thuộc CJNG và các nhóm liên minh đã dựng khoảng 250 chốt chặn, đốt xe, chặn đường tại 20 bang, thiêu rụi nhiều cửa hàng và cơ sở kinh doanh, trong đó có thành phố Guadalajara – một trong những địa điểm đăng cai các trận đấu World Cup sắp tới. Những hình ảnh xe cháy, đường phố bị phong tỏa dấy lên lo ngại về an ninh cho các trận đấu bóng đá quốc tế vào mùa hè, buộc chính quyền phải trấn an FIFA và cộng đồng quốc tế rằng họ vẫn kiểm soát được tình hình.​

​

​