Cuộc cờ Greenland: 15 binh sĩ Đức đặt chân xuống sân bay Nuuk

CHLB Đức – Việc 15 binh sĩ Đức đặt chân xuống sân bay Nuuk chỉ là một chi tiết nhỏ trên bản đồ quân sự toàn cầu, nhưng lại là tín hiệu chính trị lớn trong ván cờ mới ở Bắc Cực. Greenland, từ lâu vốn là vùng đất băng giá ít được chú ý, đang trở thành tâm điểm cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ, châu Âu và các cường quốc khác.​

Nhóm binh sĩ Đức – gồm cả nam và nữ, chủ yếu là chuyên gia hậu cần và kỹ thuật – tham gia một nhiệm vụ trinh sát do Đan Mạch dẫn đầu, bên cạnh lực lượng từ Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Anh, Pháp và Hà Lan. Trên danh nghĩa, đây chỉ là bước đánh giá điều kiện để chuẩn bị cho những cuộc tập trận chung, song về bản chất, đó là cách châu Âu phát đi thông điệp: vùng cực Bắc không phải khoảng trống quyền lực mà Washington có thể đơn phương định đoạt.​

Trump, Greenland và tham vọng không che giấu

Tổng thống Mỹ Donald Trump không che giấu ý định sáp nhập Greenland, gọi hòn đảo này là “không thể thiếu về mặt chiến lược” đối với an ninh và ảnh hưởng toàn cầu của Mỹ. Các cuộc đàm phán khẩn giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland gần đây đã rơi vào bế tắc, khi Copenhagen và chính quyền địa phương kiên quyết bác bỏ mọi ý tưởng đe dọa chủ quyền, còn Washington cảnh báo nguy cơ Nga và Trung Quốc lấp vào khoảng trống nếu Mỹ không hành động.​

Sự cứng rắn của Trump không chỉ dừng ở tuyên bố chủ quyền. Ông đe dọa áp thuế lên những quốc gia NATO phản đối kế hoạch với Greenland, biến tranh chấp lãnh thổ thành đòn bẩy kinh tế nhằm ép đồng minh thay đổi lập trường. Điều này đặt châu Âu vào thế khó: hoặc chấp nhận đối đầu kinh tế với đồng minh quan trọng nhất, hoặc nhượng bộ một bước trong vấn đề chủ quyền mà dư luận trong nước gần như đồng thuận phản đối.​

Greenland – từ vùng biên thành tiền tuyến chiến lược

Greenland thuộc Đan Mạch nhưng được trao quyền tự trị rộng rãi, phần lớn lãnh thổ bị băng bao phủ và dân số thưa thớt. Tuy nhiên, sự tan băng do biến đổi khí hậu khiến các tuyến hàng hải mới, tài nguyên khoáng sản, hạ tầng giám sát và quân sự tại đây trở nên giá trị hơn bao giờ hết.​

Mỹ lập luận rằng nếu không củng cố hiện diện, Nga và Trung Quốc sẽ tận dụng cơ hội để mở rộng ảnh hưởng tại Bắc Cực. Châu Âu lại lo ngại việc Mỹ đơn phương “định hình lại” trật tự ở Greenland sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm, đe dọa chủ quyền các vùng lãnh thổ khác trong tương lai. Trong bối cảnh đó, việc triển khai một nhóm trinh sát nhỏ nhưng đa quốc gia tới Nuuk là cách các nước NATO châu Âu khẳng định: an ninh Greenland là chuyện của cả liên minh, không phải sân chơi riêng của Washington.​

Sự hiện diện tượng trưng nhưng không hề yếu

Con số 15 binh sĩ Đức nghe có vẻ khiêm tốn nếu so với những chiến dịch quân sự thông thường, nhưng ý nghĩa của nó là rõ ràng: Berlin chấp nhận bước vào cuộc chơi Bắc Cực, thay vì đứng ngoài quan sát. Nhóm này không phải lực lượng tác chiến, mà là “đội trinh sát chiến lược” – đánh giá địa hình, khí hậu, hậu cần, khả năng triển khai và phối hợp trong môi trường băng giá.​

Từ góc nhìn quân sự, đây là bước chuẩn bị nền tảng để sau này tổ chức các cuộc tập trận lớn hơn, với sự tham gia của nhiều binh chủng và quốc gia. Từ góc độ chính trị, đó là lời khẳng định rằng Đức và các đối tác châu Âu không để Mỹ là tiếng nói duy nhất khi bàn về tương lai Greenland, nhất là trong bối cảnh chính quyền Trump sẵn sàng dùng đòn thuế quan để gia tăng sức ép.​

Giữa Washington và Copenhagen: châu Âu chọn cách “lên tiếng bằng hiện diện”

Đan Mạch, với vai trò là nước sở hữu Greenland về mặt pháp lý, đã phản ứng gay gắt trước các tuyên bố từ Washington, coi đó là sự vi phạm chủ quyền. Ngoại trưởng Lars Løkke Rasmussen nhấn mạnh rằng việc “đòi sáp nhập” Greenland không chỉ là vấn đề pháp lý, mà còn đụng chạm tới tự tôn chính trị của Copenhagen và người dân trên đảo.​

Tuy nhiên, Đan Mạch không đủ sức một mình bảo vệ vị thế của mình trong cuộc đối đầu lời nói với Mỹ, nên sự ủng hộ thực tế từ các đồng minh NATO châu Âu có ý nghĩa rất lớn. Nếu như các tuyên bố phản đối có thể bị Washington bỏ ngoài tai, thì việc hàng loạt nước châu Âu đưa quân nhân đến Greenland lại tạo ra một thực tế mới: châu Âu hiện diện, quan sát và sẵn sàng tổ chức hoạt động chung trên lãnh thổ này.​

NATO trong thế tiến thoái lưỡng nan

NATO trên giấy tờ là liên minh thống nhất, nhưng câu chuyện Greenland phơi bày những khác biệt lợi ích. Cựu Tổng thư ký Jens Stoltenberg cảnh báo không nên đánh giá thấp sức mạnh và quyết tâm của Mỹ, đồng thời kêu gọi NATO và EU có phản ứng rõ ràng trước các yêu cầu của Washington.​

Thách thức nằm ở chỗ: nếu NATO công khai ủng hộ lập trường chủ quyền của Đan Mạch và Greenland, quan hệ với Mỹ có nguy cơ thêm căng thẳng; còn nếu im lặng hoặc mập mờ, hình ảnh đoàn kết nội khối sẽ bị tổn hại nghiêm trọng trong mắt dư luận châu Âu. Việc chọn giải pháp “vừa phải” – đưa quân đi trinh sát, chuẩn bị tập trận chung, nhưng không nói bằng ngôn ngữ đối đầu – phản ánh nỗ lực giữ thăng bằng giữa hai mục tiêu: bảo vệ chủ quyền châu Âu và duy trì liên minh với Mỹ.​

Greenland và bài kiểm tra cho vai trò địa chính trị của Đức

Với Đức, nhiệm vụ ở Nuuk còn là phép thử cho vai trò mới mà Berlin tuyên bố theo đuổi: trở thành một tác nhân an ninh tích cực hơn, không chỉ bó hẹp trong biên giới châu lục. Từ một lực lượng vũ trang lâu nay thường bị chỉ trích thiếu trang bị và rụt rè trong triển khai ra bên ngoài, việc tham gia một sứ mệnh nhạy cảm tại Bắc Cực cho thấy Bundeswehr đang dần nhận thêm nhiệm vụ mang tính chiến lược.​

Dĩ nhiên, một nhóm 15 người không thể thay đổi cán cân lực lượng. Nhưng nó gửi đi thông điệp rõ ràng tới Washington, Moscow, Bắc Kinh và cả các thủ đô châu Âu khác: Đức chấp nhận chia sẻ trách nhiệm với Đan Mạch trong việc bảo vệ một vùng lãnh thổ có ý nghĩa sống còn với trật tự an ninh tương lai. Ở một vùng đất băng giá như Greenland, những bước chân đầu tiên – dù nhỏ – có thể quyết định vị trí của mỗi quốc gia trong cuộc chơi dài hơi phía trước.