Lời kêu gọi “cuộc nổi dậy của những người tử tế” ở Đức

CHLB Đức – Chủ tịch Hội đồng Trung ương người Do Thái ở Đức, Josef Schuster, vừa lên tiếng kêu gọi một “cuộc nổi dậy mới của những người tử tế” trong xã hội Đức trước tình trạng chủ nghĩa bài xích Do Thái đang gia tăng và nguy cơ bị coi là điều bình thường mới. Thông điệp cứng rắn này được ông đưa ra sau vụ tấn công khủng bố nhằm vào lễ hội Ánh sáng của người Do Thái tại Sydney, như một lời cảnh báo rằng thù hận người Do Thái vẫn là mối đe dọa hiện hữu, không chỉ ở Đức mà trên toàn thế giới.​

Schuster nhắc lại lời kêu gọi nổi tiếng cách đây hơn hai thập kỷ của cựu Thủ tướng Gerhard Schröder và Chủ tịch Hội đồng Trung ương người Do Thái thời bấy giờ, Paul Spiegel, sau vụ tấn công vào một giáo đường Do Thái ở Düsseldorf năm 2000, khi hàng loạt cuộc tuần hành và thắp nến đã diễn ra trên khắp nước Đức. Theo ông, tinh thần dấn thân mạnh mẽ đó hiện đang suy yếu rõ rệt, trong khi các biểu hiện bài Do Thái lại trở nên dày đặc hơn trong đời sống hằng ngày, trên mạng xã hội và cả trong các cuộc tranh luận chính trị.​

Trong phát biểu của mình, Schuster bày tỏ thất vọng sâu sắc trước sự thờ ơ ngày càng lớn trong xã hội. Ông cho rằng hoặc số “người tử tế” đã giảm đi đáng kể, hoặc họ đang “ngồi im trên khán đài” và để mặc cho những lời lẽ cùng hành vi thù hận diễn ra mà không lên tiếng phản đối. Đối với cộng đồng Do Thái, điều này đồng nghĩa với việc cuộc sống bình thường chỉ có thể diễn ra trong vòng vây an ninh dày đặc – một thực tế mà ông khẳng định là “không thể chấp nhận được” trong một nền dân chủ tự do.​

Theo Schuster, tình hình an ninh cho người Do Thái ở Đức hiện nay tuy được đánh giá là tương đối tốt về mặt biện pháp bảo vệ, nhưng đây chỉ là cách xử lý phần “triệu chứng”, không chạm được vào “căn nguyên” của vấn đề. Ông cảnh báo rằng nếu xã hội tiếp tục chấp nhận việc trường học Do Thái, giáo đường hay các sự kiện cộng đồng luôn phải diễn ra dưới hàng rào cảnh sát, hàng rào an ninh thì đó là dấu hiệu của một sự thất bại trong xử lý tận gốc chủ nghĩa bài Do Thái.​

Vị Chủ tịch Hội đồng Trung ương kêu gọi giới chính trị và xã hội dân sự phải hành động mạnh mẽ hơn, không chỉ dừng ở những tuyên bố tượng trưng sau mỗi vụ việc nghiêm trọng. Theo ông, cần có một chiến lược dài hạn, trong đó giáo dục, truyền thông, pháp luật và trách nhiệm của các nền tảng số được kết nối chặt chẽ để chống lại thù hận người Do Thái ở mọi cấp độ, từ lời nói, biểu tượng cho đến bạo lực.​

Schuster nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống chủ nghĩa bài Do Thái không phải là vấn đề riêng của cộng đồng Do Thái, mà là thước đo sức khỏe của nền dân chủ Đức. Ông cảnh báo: nếu việc xúc phạm, đe dọa hoặc tấn công người Do Thái bị xã hội xem nhẹ, thì các nhóm thiểu số khác và ngay cả các giá trị dân chủ cốt lõi cũng sẽ sớm trở thành mục tiêu tiếp theo. Trong bối cảnh đó, “cuộc nổi dậy mới của những người tử tế” mà ông kêu gọi là lời thúc giục mỗi cá nhân phải rời khỏi vị trí khán giả, dám lên tiếng và hành động trước bất kỳ biểu hiện thù hận nào.