Con trai ông Khamenei nổi lên là ứng viên số một kế nhiệm

Iran – Theo nguồn tin từ giới chức và các nhà phân tích Iran, ông Mojtaba Khamenei, con trai thứ hai của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, đang trở thành ứng viên hàng đầu trong cuộc thảo luận kế nhiệm vị trí quyền lực nhất tại nước Cộng hòa Hồi giáo này.​

Ba quan chức Iran am hiểu quá trình tham vấn nội bộ cho biết Hội đồng Chuyên gia – cơ quan gồm 88 giáo sĩ Shiite cấp cao có nhiệm vụ bổ nhiệm và giám sát Lãnh tụ tối cao – đã tổ chức hai cuộc họp trực tuyến ngày 3-3 để bàn về phương án kế vị. Trong các kịch bản được đưa ra, cái tên Mojtaba Khamenei được nhắc đến nhiều nhất như lựa chọn ưu tiên nếu vị trí lãnh tụ tối cao cần chuyển giao trong tương lai gần.​

Một số thành viên Hội đồng Chuyên gia được cho là đã đề xuất phương án công bố sớm việc ông Mojtaba sẽ kế nhiệm cha mình, thậm chí ngay trong sáng 4-3, nhằm tạo sự chuẩn bị về chính trị và dư luận. Tuy nhiên, luồng ý kiến khác tỏ ra thận trọng, lo ngại việc nêu danh quá sớm có thể khiến ông trở thành mục tiêu tấn công hoặc gây sức ép từ các đối thủ bên ngoài, đặc biệt là Mỹ và Israel – những nước nhiều lần đối đầu với Tehran trên các mặt trận ngoại giao, kinh tế và an ninh.​

Ông Mojtaba Khamenei, 56 tuổi, được đánh giá là nhân vật kín tiếng nhưng có ảnh hưởng sâu rộng trong cấu trúc quyền lực của Iran. Nhiều năm qua, ông hiếm khi xuất hiện công khai trước công chúng, song lại được cho là đóng vai trò cố vấn và điều phối quan trọng trong văn phòng Lãnh tụ tối cao, nơi nắm quyền kiểm soát tối hậu đối với quân đội, tư pháp, truyền thông nhà nước và nhiều định hướng chiến lược của quốc gia.​

Các nhà quan sát cho rằng mạng lưới quan hệ của ông Mojtaba với giới giáo sĩ bảo thủ, cùng mối liên hệ được cho là gần gũi với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), là một trong những yếu tố khiến ông trở thành ứng viên nặng ký. IRGC từ lâu là trụ cột an ninh – quân sự và cũng là thế lực kinh tế, chính trị quan trọng, nên sự hậu thuẫn (dù công khai hay không) của lực lượng này có thể tạo lợi thế đáng kể cho bất kỳ nhân vật nào trong cuộc đua kế vị.​

Dù vậy, khả năng con trai kế nhiệm cha trong vai trò lãnh tụ tối cao vẫn là chủ đề gây tranh luận gay gắt trong nội bộ Iran. Một số giáo sĩ và chính khách lo ngại việc này có thể làm dấy lên chỉ trích về xu hướng “thế tập” trong một vị trí vốn được xây dựng trên nền tảng tính chính danh tôn giáo và sự lựa chọn của Hội đồng Chuyên gia. Những tiếng nói này cho rằng nếu quyền lực chuyển giao trong cùng một gia đình, uy tín của thể chế có thể bị ảnh hưởng, tạo cớ cho phe đối lập trong và ngoài nước công kích.​

Ngược lại, phe ủng hộ lập luận rằng ông Mojtaba sở hữu “lợi thế liên tục” về kinh nghiệm vì đã nhiều năm làm việc sát cánh bên cha, hiểu rõ các mối quan hệ phức tạp giữa giáo quyền, quân đội, các phe phái chính trị và mạng lưới đồng minh trong khu vực. Họ xem đây là yếu tố then chốt giúp Iran duy trì ổn định trong bối cảnh nước này đối mặt sức ép trừng phạt kéo dài, xung đột ủy nhiệm tại Trung Đông và nhu cầu quản lý những bất mãn kinh tế – xã hội ngày càng gia tăng.​

​