Chatbot AI giúp học sinh ở Bayern tiếp cận ký ức Holocaust theo cách mới

Bayern – Tại trường trung học Johannes-Scharrer-Gymnasium ở Nuremberg, học sinh Đức đang được học về thảm họa Holocaust thông qua đối thoại với một chatbot trí tuệ nhân tạo được xây dựng dựa trên lời kể của nhân chứng sống Ernst Otto Krakenberger, hiện 85 tuổi. Trên máy tính bảng, học sinh có thể nhập các câu hỏi như “Tóm tắt câu chuyện về Ernst Otto Krakenberger”, sau đó nhận được video và câu trả lời phản ánh lại chính trải nghiệm của ông trong thời Đức Quốc xã.​

Trong ba năm qua, Krakenberger vẫn trực tiếp tới các trường học để kể về việc cha mẹ đã giấu ông tại nhà bạn bè ở Hà Lan và cách ông sống sót qua giai đoạn tàn bạo đó, đồng thời nhấn mạnh rằng ngày càng ít người còn đủ sức kể lại ký ức này cho thế hệ trẻ. Việc số hóa và đưa lời kể của ông vào một hệ thống trí tuệ nhân tạo giúp lưu giữ lâu dài những chứng cứ sống động về Holocaust, trong bối cảnh các nhân chứng đang dần rời xa.​

Dự án chatbot được thầy giáo môn tiếng Đức Michael Veeh cùng phối hợp phát triển với mục tiêu tạo ra “những cách thức mới để ghi nhớ Holocaust và các chương đen tối trong lịch sử nước Đức”. Theo ông, thông qua AI, học sinh có thể đặt câu hỏi trực tiếp cho một nhân chứng không còn hiện diện, từ đó tiếp cận lịch sử theo cách gần gũi và chân thực hơn so với việc chỉ đọc tài liệu.​

Nhiều học sinh ban đầu tỏ ra hoài nghi, cho rằng đây chỉ là “một trí tuệ nhân tạo bình thường”, nhưng sau khi trải nghiệm, họ đánh giá hình thức đối thoại này hấp dẫn hơn nhiều so với việc đọc các bài viết khô khan trên Wikipedia. Một nữ sinh nhấn mạnh rằng chatbot chỉ được lập trình dựa trên thông tin chính Krakenberger cung cấp, nên cảm giác vẫn như đang trò chuyện với nhân chứng thật chứ không phải một cỗ máy vô cảm.​

Dù vậy, giáo viên Veeh khẳng định trí tuệ nhân tạo không thể thay thế vai trò của thầy cô và lớp học, bởi kết quả mà chatbot đưa ra luôn cần được thảo luận, phân tích và định hướng. Học sinh bày tỏ mong muốn mô hình này sẽ được mở rộng sang các môn học khác, bởi theo họ, AI là một phần không thể thiếu của tương lai và việc loại bỏ nó khỏi trường học là điều không thực tế.​

Tại trường trung học ở Nuremberg, việc số hóa hồ sơ lịch sử đang được triển khai để lưu trữ lâu dài cho các thế hệ sau. Nhờ đó, những trải nghiệm cá nhân như câu chuyện của Ernst Otto Krakenberger sẽ không bị lãng quên, mà còn có thể tiếp tục được kể lại một cách sinh động trong lớp học, ngay cả khi các nhân chứng không còn.