Brazil tận dụng “cú sốc thuế quan” để tái định hình ngành thịt bò

Brasil – Số liệu mới nhất cho thấy xuất khẩu thịt bò của Brazil năm 2025 không chỉ lập kỷ lục về kim ngạch mà còn cho thấy sức bật đáng kể của một ngành đang chịu sức ép thuế quan từ Mỹ.​

Theo Bộ Phát triển, Công nghiệp, Thương mại và Dịch vụ Brazil, năm 2025, Brazil xuất khẩu khoảng 3,5 triệu tấn thịt bò, đạt 18,03 tỷ USD, tăng lần lượt 20,9% về lượng và 40,1% về giá trị so với năm 2024. Đáng chú ý, riêng thịt bò tươi sống chiếm khoảng 3 triệu tấn, mang về 16,61 tỷ USD, phản ánh vị thế ngày càng cao của Brazil trong phân khúc thịt chất lượng cao trên thị trường toàn cầu.​

Điều gây chú ý là kỷ lục này được thiết lập trong bối cảnh Washington áp thuế đối với thịt bò Brazil, buộc các doanh nghiệp nước này phải nhanh chóng điều chỉnh chiến lược thị trường và cấu trúc chuỗi cung ứng. Thay vì phụ thuộc vào một vài thị trường đơn lẻ, thịt bò Brazil hiện diện tại hơn 170 quốc gia và vùng lãnh thổ, qua đó phân tán rủi ro, giảm tác động trực tiếp từ chính sách thuế của Mỹ.​

Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” trong tiêu thụ thịt bò Brazil, chiếm khoảng 48% tổng khối lượng xuất khẩu, trong khi Mỹ, Chile, Liên minh châu Âu, Nga và Mexico trở thành những điểm đến quan trọng giúp củng cố biên độ an toàn cho ngành. Việc duy trì được tăng trưởng tại các thị trường khó tính như EU hay Mỹ cho thấy Brazil không chỉ cạnh tranh bằng giá, mà còn bằng việc đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và bền vững môi trường – những yêu cầu ngày càng khắt khe trong thương mại nông sản.​

Về khía cạnh chính sách, các biện pháp áp thuế từ Mỹ có thể được xem như phép thử đối với khả năng thích ứng của ngành chăn nuôi và chế biến thịt Brazil. Thay vì lùi bước, các doanh nghiệp đã đẩy mạnh đàm phán mở rộng hạn ngạch tại thị trường khác, đa dạng hóa sản phẩm từ thịt tươi, thịt đông lạnh đến các mặt hàng giá trị gia tăng, đồng thời nâng cấp khâu chế biến để tăng biên lợi nhuận trên mỗi tấn xuất khẩu. Đây là bước đi cho thấy Brazil muốn thoát khỏi hình ảnh đơn thuần là “vựa nguyên liệu thô” để hướng tới mô hình xuất khẩu chế biến sâu.​

Cấu trúc thị trường cũng đang dịch chuyển theo hướng có lợi cho Brazil. Khi nguồn cung thịt bò thế giới chịu tác động của biến đổi khí hậu, chi phí thức ăn chăn nuôi tăng và các xung đột địa chính trị làm gián đoạn thương mại, việc Brazil sở hữu lợi thế về đất đai, khí hậu và quy mô đàn bò cho phép nước này trở thành một trong những nhà cung cấp ổn định hiếm hoi. Điều này giúp các nhà nhập khẩu lớn sẵn sàng đàm phán dài hạn, chấp nhận mức giá cao hơn để đổi lấy nguồn cung an toàn, góp phần giải thích mức tăng nhanh về kim ngạch so với sản lượng.​

Ở góc độ nội địa, tăng trưởng xuất khẩu thịt bò mang lại nguồn ngoại tệ quan trọng cho nền kinh tế lớn nhất Mỹ Latinh, song cũng đặt ra câu hỏi về cân bằng giữa xuất khẩu và nhu cầu tiêu dùng trong nước. Việc đẩy mạnh bán ra thị trường quốc tế trong bối cảnh giá thịt bò thế giới ở mức cao có thể ảnh hưởng tới mặt bằng giá lương thực – thực phẩm trong nước, từ đó tác động đến lạm phát và đời sống người dân thu nhập thấp. Thách thức cho nhà hoạch định chính sách Brazil là phải duy trì được vai trò “siêu cường xuất khẩu” mà không làm tổn hại đến an ninh lương thực và ổn định xã hội.​

Về dài hạn, câu chuyện thịt bò Brazil không chỉ dừng ở thương mại mà còn gắn với áp lực về môi trường và phát triển bền vững. Sự mở rộng đàn bò và diện tích đồng cỏ luôn bị soi xét dưới lăng kính phá rừng và phát thải khí nhà kính, đặc biệt tại khu vực Amazon. Để bảo vệ lợi thế xuất khẩu, ngành thịt bò Brazil buộc phải đẩy nhanh việc áp dụng các mô hình chăn nuôi ít phát thải hơn, tăng cường chứng nhận bền vững và minh bạch dữ liệu truy xuất nguồn gốc, nếu không muốn đối mặt với các rào cản xanh mới từ châu Âu và các nền kinh tế phát triển.​

Chủ tịch Hiệp hội Ngành công nghiệp xuất khẩu thịt Brazil, Roberto Perosa, nhận định kết quả năm 2025 phản ánh khả năng chống chịu và thích ứng mạnh mẽ của ngành trước cú sốc chính sách. Tuy vậy, giới phân tích cho rằng kỷ lục hiện tại không phải là “vùng an toàn vĩnh viễn”, mà là nền tảng để Brazil bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, nơi yếu tố chất lượng, bền vững và chuỗi giá trị cao sẽ quyết định vị thế thật sự của quốc gia này trên bản đồ thực phẩm thế giới.​

Nhìn từ góc độ thương mại quốc tế, câu chuyện Brazil lập kỷ lục xuất khẩu thịt bò trong bối cảnh bị áp thuế cho thấy một xu hướng đáng chú ý: những nền kinh tế có quy mô sản xuất lớn, hệ thống logistics tương đối hoàn chỉnh và khả năng đa dạng hóa thị trường tốt có thể biến thách thức chính sách thành động lực tái cấu trúc. Với Brazil, nếu tiếp tục tận dụng được lợi thế nông nghiệp, đồng thời nâng chuẩn bền vững và giá trị gia tăng, ngành thịt bò có thể trở thành một trong những trụ cột vững chắc giúp nước này giữ vai trò quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu.